روایت «رضوانه دباغ» از نقش همسر و خانواده در مجاهدت‌های شهیده «مرضیه حدیدچی»

دختر شهیده دباغ با بیان خاطره‌ای از دیدار رهبر معظم انقلاب با مادرش در دوران ریاست‌جمهوری گفت: ایشان در جریان بازدید از همدان با مادرم دیدار کردند و در جمع بانوان فرهیخته، بر نیاز جامعه به بانوانی مانند دباغ تأکید کردند. ایشان در توصیف روحیه مادرم از تعبیر «مانند شیر می‌غرید و مردان را ساماندهی می‌کرد» استفاده کردند.
کد خبر: ۸۷۵۵۹۰
تاریخ انتشار: ۱۶ آبان ۱۴۰۵ - ۰۸:۳۷ - 07November 2026

به گزارش خبرنگار حماسه و جهاد دفاع‌پرس، «رضوانه دباغ» دختر شهیده مرضیه حدیدچی (دباغ) در مراسم سالگرد این بانوی مجاهد، یادواره شهدای عملیات والفجر ۴ و سالگرد رحلت خادم‌الشهدا، شهید حاج محمد صباغیان، در قطعه ۲۸ گلزار شهدای بهشت زهرا (س)، با اشاره به نقش تربیت، آگاهی و بصیرت در زندگی مادرش، اظهار داشت: برای شناخت شخصیت شهیده دباغ باید علاوه بر نقش خود ایشان، به جایگاه پدر و مادر و به‌ویژه همسرش نیز توجه کرد؛ چراکه همسر ایشان در شکل‌گیری و استمرار مسیر مبارزاتی و زندگی مجاهدانه وی نقش مهمی داشت.

رضوانه دباغ

رضوانه دباغ با یادآوری جمله‌ای از امام خمینی (ره) مبنی بر اینکه «خودتان را تربیت کنید تا به کشور شما آسیب نرسد»، گفت: هرچه زمان می‌گذرد، بیشتر به عمق این کلام پی می‌بریم. تربیت، آگاهی و بصیرت برای تشخیص حق از باطل، از ضرورت‌های جامعه است و زندگی شهیده مرضیه حدیدچی نیز با الگوگیری از حضرت فاطمه زهرا (س) و ایستادگی در مسیر ولایت، نمونه‌ای از این ویژگی‌ها بود.

وی با اشاره به اینکه در بسیاری از روایت‌ها از فعالیت‌های شهیده دباغ یاد می‌شود، اما کمتر به نقش همسرش پرداخته شده است، افزود: پدرم و مادرم از ابتدا همراه، هم‌عقیده و هم‌رزم یکدیگر بودند. پدرم اهل همدان بود و برای شاگردی به تهران آمده بود. این دو پس از ازدواج، زندگی مشترک خود را آغاز کردند و پس از چند روز به تهران آمدند.

دختر شهیده دباغ ادامه داد: پس از تولد چند فرزند، پدرم پیشنهاد کرد مادرم که از دوران کودکی به دلیل شرایط آن زمان از تحصیل محروم مانده و تنها در مکتب‌خانه درس خوانده بود، تحصیلات حوزوی را آغاز کند. مادرم نیز با علاقه این مسیر را دنبال کرد و در محضر استادان حوزه به فراگیری علوم دینی پرداخت.

وی با اشاره به شرایط خانوادگی در دوران مبارزات مادرش گفت: زمانی که مادرم دستگیر شد، ما هشت فرزند بودیم؛ کوچک‌ترین فرزند سه سال و نیم و بزرگ‌ترین فرزند ۱۵ سال داشت. پدرم با وجود مسئولیت‌های متعدد زندگی، مشوق مادرم در مسیر مبارزه و فعالیت‌های دینی بود. در مقطعی که مادرم برای ادامه فعالیت‌های حوزوی دچار تردید شده بود، پیامی از سوی شهید آیت‌الله سعیدی به ایشان رسید که همراه همسرش به دیدار وی برود.

رضوانه دباغ با نقل خاطره‌ای از پدرش درباره دیدار با شهید آیت‌الله سعیدی عنوان کرد: شهید سعیدی به پدرم گفته بود فردی می‌خواهد با او معامله‌ای پرسود انجام دهد. پدرم که تصور می‌کرد سرمایه و موقعیتی برای چنین معامله‌ای ندارد، در پاسخ شنیده بود که وجود همسرش همان سرمایه مورد نظر است. پدرم نیز با پذیرش این مسیر، همراهی و حمایت خود را از فعالیت‌های مادرم اعلام کرده بود.

وی با اشاره به فراز و نشیب‌های زندگی خانواده در دوران مبارزه، به دستگیری‌های مکرر شهیده دباغ و شرایط دشوار خانواده اشاره کرد و گفت: پس از یکی از دستگیری‌ها، پدرم از وضعیت مادرم اطلاعی نداشت و با پیگیری و به لطف خدا، از طریق امام موسی صدر زمینه ملاقاتی فراهم شد؛ ملاقاتی که البته برای مادرم پیامد‌هایی نیز به همراه داشت.

دختر شهیده دباغ با تأکید بر ضرورت توجه به روحیه مقاومت و مسئولیت‌پذیری مادرش تصریح کرد: آنچه در مراحل مختلف زندگی ایشان اهمیت داشت، تسلیم بودن در برابر تکلیف الهی، آگاهی و شناخت شرایط زمان بود. مادرم برای انجام مسئولیت‌هایی که برعهده می‌گرفت، به دنبال تشویق و تمجید دیگران نبود و زمانی که مسئولیتی را می‌پذیرفت، پای آن می‌ایستاد.

وی با اشاره به مسئولیت فرماندهی سپاه همدان از سوی شهیده دباغ در شرایط دشوار آن دوران، اظهار داشت: ایشان در فضایی که همدان با فعالیت گروهک‌های مخالف و منافقین مواجه بود، مسئولیت فرماندهی را برعهده داشت و با شناختی که از شرایط و تهدید‌ها داشت، برای ساماندهی نیرو‌ها اقدام می‌کرد. برای شناخت بهتر عملکرد منافقین نیز باید فعالیت‌های آنان در دوران پیش از انقلاب، سال‌های نخست انقلاب و دوران دفاع مقدس را در کنار یکدیگر بررسی کرد.

رضوانه دباغ در بخش دیگری از سخنان خود به حضور مادرش در نوفل‌لوشاتو و خدمت در بیت امام خمینی (ره) اشاره کرد و گفت: مادرم در آن مقطع به‌عنوان خادم حضرت امام (ره) فعالیت داشت. همچنین در جریان انتقال پیام توحیدی امام خمینی (ره) به گورباچف، به‌عنوان یکی از اعضای هیئت همراه آیت‌الله جوادی آملی حضور پیدا کرد.

وی با بیان خاطره‌ای از دیدار رهبر معظم انقلاب با شهیده دباغ در دوران ریاست‌جمهوری ایشان گفت: رهبر معظم انقلاب در جریان بازدید از همدان با مادرم دیدار کردند و در جمع بانوان فرهیخته، بر نیاز جامعه به بانوانی مانند دباغ تأکید کردند. ایشان در توصیف روحیه مادرم از تعبیر «مانند شیر می‌غرید و مردان را ساماندهی می‌کرد» استفاده کردند.

دختر شهیده دباغ با اشاره به درگذشت مادرش در سال ۱۳۹۵ و دیدار رهبر معظم انقلاب با فرماندهان و مسئولان کنگره سرداران و شهیدان استان همدان در سال ۱۴۰۱، اظهار داشت: رهبر معظم انقلاب در آن دیدار، سخنان خود را با نام «شهیده مرضیه حدیدچی» آغاز کردند و به بیان بخش‌هایی از سبک زندگی ایشان پرداختند. همچنین از وی به‌عنوان بانوی انقلاب اسلامی ایران یاد کردند و عنوان «بانوی چریک» را برای ایشان به کار بردند.

وی افزود: کتاب «بانوی چریک» نیز مورد توجه رهبر معظم انقلاب قرار گرفت و ایشان در یکی از دیدار‌های خود در روز ولادت حضرت فاطمه زهرا (س)، این کتاب را به حاضران در بیت هدیه کردند.

رضوانه دباغ در ادامه با اشاره به اهمیت الگوگیری از شخصیت مادرش گفت: برای معرفی شهیده دباغ نباید چیزی فراتر از واقعیت زندگی ایشان بیان کرد؛ بلکه باید بر ویژگی‌هایی همچون آگاهی، مقاومت، مسئولیت‌پذیری و اقدام به‌موقع تمرکز داشت. رهبر معظم انقلاب نیز بر دو ویژگی «اقدام و عمل به‌هنگام» تأکید کرده‌اند و این دو ویژگی را می‌توان در مراحل مختلف زندگی مادرم مشاهده کرد.

وی با اشاره به ضرورت شناخت جریان‌های سیاسی و اجتماعی و توجه به شیوه‌های اثرگذاری بر نسل جوان، خاطرنشان کرد: جوانان سرمایه‌های جامعه هستند و باید با محبت و آگاهی با آنان گفت‌و‌گو کرد. در این مسیر، توجه به توصیه رهبر معظم انقلاب درباره جذب حداکثری و دفع حداقلی اهمیت دارد. دشمن‌شناسی و شناخت پشتوانه فکری شعار‌ها و جریان‌ها نیز برای جلوگیری از فریب‌خوردن جوانان ضروری است.

دختر شهیده دباغ در همین زمینه به اظهاراتی درباره شکنجه‌های دوران رژیم پهلوی اشاره کرد و با یادآوری نام مهدی غیوران، از وی به‌عنوان یکی از افرادی یاد کرد که به گفته او، پس از اعمال شکنجه با دستگاه‌های واردشده از رژیم صهیونیستی، دچار آسیب جسمی شد. وی بر ضرورت بررسی روایت‌های تاریخی و آگاهی‌بخشی به نسل جوان درباره این مسائل تأکید کرد.

رضوانه دباغ با بیان اینکه فعالیت‌ها و پژوهش‌ها درباره شخصیت مادرش در سال‌های اخیر افزایش یافته است، گفت: گروه‌های مختلفی در حال بررسی ابعاد شخصیتی، اندیشه و توانمندی‌های شهیده دباغ هستند و این روند می‌تواند به شناخت بیشتر نسل جوان از بانوی انقلاب اسلامی کمک کند.

وی در پایان با تأکید بر اهمیت علم‌آموزی، حضور مستمر در عرصه‌های اجتماعی و قدرشناسی از انقلاب اسلامی، برای توفیق همگان در مسیر خدمت و سربازی امام زمان (عج) دعا کرد.

دختر شهیده مرضیه حدیدچی در بخش پایانی سخنان خود، با اشاره به روایتی از پیامبر اکرم (ص) درباره فضیلت محبت حضرت فاطمه زهرا (س)، بر اهمیت این محبت در مراحل مختلف زندگی انسان تأکید کرد.

آیین یادبود بانوی مجاهد انقلاب اسلامی، «مرضیه حدیدچی (دباغ)» به مناسبت سالگرد عملیات والفجر ۴ و سالگرد خادم شهدا، «حاج محمد صباغیان» با حضور خانواده‌های شهدا و علاقه‌مندان به فرهنگ ایثار و شهادت در قطعه ۲۸ گلزار شهدای بهشت زهرای تهران برگزار شد.

این مراسم به همت گروه تحقیقاتی «فتح‌الفتوح» و «راوی بهشت» در مجاورت مزار شهدای عملیات والفجر ۴، صحن والفجر، معبر کانی‌مانگا (مزار شهیده ناهید فاتحی) برگزار گردید.

انتهای پیام/ 122

نظر شما
captcha
پربیننده ها
آخرین اخبار