پزشکیان: تحریم و ترور دانشمندان از نگران‌کننده‌ترین جلوه‌های آپارتاید علمی است
به گزارش گروه سیاسی دفاع‌پرس، «مسعود پزشکیان» رئیس جمهور، در پیامی به برگزاری پنجمین کنفرانس بین‌المللی «ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی؛ برای عدالت علم و فناوری در نظم نوین جهانی»، با بیان اینکه آپارتاید علمی و فناوری، صرفاً به معنای محروم‌سازی برخی ملت‌ها از امکانات و دستاوردهای علمی نیست بلکه هرگونه بهره‌گیری تبعیض‌آمیز از علم، فناوری و ظرفیت‌های پژوهشی برای ایجاد انحصار، وابستگی و نابرابری میان کشورها را نیز در بر می‌گیرد، اظهار داشت: چنین رویکردی با ماهیت فرامرزی علم و اصول اخلاق علمی در تعارض است.
رئیس جمهور از نگران‌کننده‌ترین جلوه‌های آپارتاید علمی را تحریم، تهدید و ترور دانشمندان، پژوهشگران و مراکز علمی و تحقیقاتی دانست و تصریح کرد: علم نباید ابزار سلطه و برتری‌جویی باشد، بلکه باید در خدمت حل مسائل انسانی، کاهش شکاف‌های توسعه‌ای، ارتقای رفاه عمومی و تقویت صلح و تفاهم میان ملت‌ها قرار گیرد.
پزشکیان با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران، با اتکا به ظرفیت‌های علمی و دانشگاهی خود، همواره بر توسعه همکاری‌های بین‌المللی، تبادل دانش و فناوری و بهره‌مندی عادلانه ملت‌ها از دستاوردهای علمی تأکید داشته است، افزود: تجربه کشور ما نشان داده است محدودیت‌های خارجی نمی‌توانند اراده یک ملت برای دانش‌اندوزی، نوآوری و مشارکت در تولید علم را از میان ببرند.
متن پیام رئیس جمهور به شرح زیر است:
بسم‌الله الرحمن الرحیم
علم، از بنیادی‌ترین سرمایه‌های مشترک بشری و از مهم‌ترین پایههای پیشرفت و توسعه جوامع انسانی است. دستاوردهای علمی و فناورانه هنگامی می‌تواند در خدمت انسان و ارتقای کیفیت زندگی جوامع قرار گیرد که بر اصولی چون مسئولیت‌پذیری اخلاقی، همکاری بین‌المللی و دسترسی منصفانه همگان به فرصت‌های تولید و بهره‌مندی از دانش استوار باشد. از این منظر، عدالت علمی نه‌تنها از الزامات توسعه پایدار، بلکه از ارکان بنیادین صلح عادلانه و امنیت انسانی در جهان است.
امروز، با وجود پیوند روزافزون سرنوشت ملت‌ها از رهگذر علم و فناوری، همچنان نابرابری در دسترسی به منابع علمی، زیرساخت‌های پژوهشی، فناوری‌های پیشرفته و فرصت‌های مشارکت در تولید دانش وجود دارد.
آپارتاید علمی و فناوری، صرفاً به معنای محروم‌سازی برخی ملت‌ها از امکانات و دستاوردهای علمی نیست بلکه هرگونه بهره‌گیری تبعیض‌آمیز از علم، فناوری و ظرفیت‌های پژوهشی برای ایجاد انحصار، وابستگی و نابرابری میان کشورها را نیز در بر می‌گیرد. چنین رویکردی با ماهیت فرامرزی علم و اصول اخلاق علمی در تعارض است. علم نباید ابزار سلطه و برتری‌جویی باشد، بلکه باید در خدمت حل مسائل انسانی، کاهش شکاف‌های توسعه‌ای، ارتقای رفاه عمومی و تقویت صلح و تفاهم میان ملت‌ها قرار گیرد.
از نگران‌کننده‌ترین جلوه‌های آپارتاید علمی، تحریم، تهدید و ترور دانشمندان، پژوهشگران و مراکز علمی و تحقیقاتی است. شهادت جمعی از دانشمندان کشور ما در جریان جنگ‌های تحمیلی اخیر، ضرورت صیانت از امنیت دانشمندان و حفاظت از محیط‌های علمی و پژوهشی را به مسئله‌ای مهم در عرصه بین‌المللی تبدیل کرد. دانشمند، صرف‌نظر از ملیت، مذهب و جغرافیای سیاسی، سرمایه‌ای متعلق به جامعه بشری است و تعرض به جان و امنیت آنان، لطمه‌ای به میراث علمی و ظرفیت پیشرفت بشریت محسوب می‌شود.
جمهوری اسلامی ایران، با اتکا به ظرفیت‌های علمی و دانشگاهی خود، همواره بر توسعه همکاری‌های بین‌المللی، تبادل دانش و فناوری و بهره‌مندی عادلانه ملت‌ها از دستاوردهای علمی تأکید داشته است. تجربه کشور ما نشان داده است محدودیت‌های خارجی نمی‌توانند اراده یک ملت برای دانش‌اندوزی، نوآوری و مشارکت در تولید علم را از میان ببرند. با این حال، پیشرفت علمی پایدار نیازمند تعامل سازنده و رفع موانع غیرعادلانه در نظام بین‌المللی علم و فناوری است.
ما بر این باوریم که صلح پایدار بدون عدالت امکان‌پذیر نیست و عدالت جهانی نیز بدون عدالت در تولید، دسترسی و بهره‌مندی از علم و فناوری تحقق نخواهد یافت.
برگزاری پنجمین کنفرانس بین‌المللی «ائتلاف جهانی علیه آپارتاید علمی؛ برای عدالت علم و فناوری در نظم نوین جهانی» به همت مجمع جهانی صلح اسلامی و با مشارکت دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور، اقدامی ارزشمند در مسیر گسترش گفت‌وگوی علمی و طرح این ضرورت جهانی است.
امیدوارم این کنفرانس با بهره‌گیری از دیدگاه‌ها و تجارب اندیشمندان و صاحب‌نظران داخلی و بین‌المللی، ضمن تبیین ابعاد مختلف آپارتاید علمی، زمینه‌ساز ارائه راهکارهای عملی، تقویت ائتلاف‌های علمی فراملی و شکل‌گیری سازوکارهای مؤثر برای تحقق عدالت علم و فناوری باشد.
در پایان، ضمن پاسداشت همه مجاهدان راه علم و روشنایی، یاد و مقام والای دانشمندان شهید را ارج می‌نهم و از برگزارکنندگان، استادان، پژوهشگران، اندیشمندان و شرکت‌کنندگان این رویداد علمی قدردانی می‌کنم. توفیق همگان را در مسیر گسترش دانش، تحقق عدالت علمی و استقرار صلحی پایدار و عادلانه برای همه ملت‌ها از درگاه خداوند متعال مسئلت دارم.
مسعود پزشکیان
رئیس جمهوری اسلامی ایران
انتهای پیام/ 151
