آمریکاییهای متوهم با فشار تورم بیدار میشوند
گروه بینالملل دفاعپرس - محمد رزمجو؛ تجربه تاریخی آمریکا در نیمقرن اخیر نشان میدهد که ماشین جنگی این کشور تنها زمانی متوقف میشود که دود باروت و هزینههای اقتصادی نبرد، مستقیما به پمپبنزینها، فروشگاههای مواد غذایی و صندوقهای رای در داخل خاک آمریکا برسد؛ راهبردی که در تنشهای جاری سال ۲۰۲۶ و انسداد تنگه هرمز، بار دیگر کارایی خود را در ایجاد فشار اجتماعی بر کاخ سفید و کنگره به اثبات رسانده است.

بررسی دادههای میدانی، گزارشهای اقتصادی پاییز ۲۰۲۶ و روند تحولات سیاسی در واشینگتن حاکی از آن است که تداوم ناامنی در تردد نفتکشها در تنگه هرمز و ضربات متقابل به پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه، شکاف عمیقی میان سیاستگذاران کاخ سفید و افکار عمومی آمریکا ایجاد کرده است. همانگونه که «جیدی ونس»، معاون رئیسجمهور آمریکا، پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای اخیر اذعان کرد، مخالفت گسترده با جنگ علیه ایران و پیامدهای معیشتی آن، عامل اصلی ریزش آرای حزب حاکم در کنگره بوده است. این اعتراف صریح نشان میدهد که مادامی که شهروندان آمریکایی در آسایش و به دور از تبعات ملموس جنگ به سر ببرند، افکار عمومی این کشور نسبت به مداخلات نظامی ویرانگر در آن سوی مرزها بیتفاوت باقی خواهد ماند.
برای درک چرایی این حساسیت جامعه آمریکا به هزینههای ملموس، باید به کارنامه سه جنگ بزرگ این کشور در پنج دهه گذشته نگاهی دقیق انداخت؛ چرا که تاریخ معاصر آمریکا گواهی میدهد اعتراضات صرفا اخلاقی و ایدئولوژیک، هرچند از نخستین روزهای هر بحران توسط گروههای دانشجویی و فعالان صلحطلب آغاز میشود، اما هرگز به تنهایی توان متوقف کردن پنتاگون را نداشته است.
در جریان جنگ ویتنام، در سالهای ابتدایی مداخله آمریکا در اوایل دهه ۱۹۶۰، مخالفتها به حلقههای محدود دانشگاهی و روشنفکری خلاصه میشد و اکثریت جامعه با سیاستهای واشینگتن همراه بودند، اما زمانی که تلفات نظامیان آمریکایی به شکل تصاعدی افزایش یافت، قانون سربازی اجباری فرزندان طبقه متوسط را روانه باتلاق ویتنام کرد و تورم ناشی از هزینههای جنگی، برنامههای رفاهی داخلی را بلعید، ورق برگشت و تظاهرات میلیونی در شهرهای آمریکا سرانجام واشینگتن را ناچار به عقبنشینی و امضای توافق صلح پاریس کرد.
این الگوی رفتاری در جنگ عراق میان سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ نیز با ابعادی متفاوت تکرار شد و نشان داد که حتی اعتراضات گسترده پیش از جنگ نیز بدون فشار اقتصادی و انسانی به نتیجه نمیرسد. هرچند پیش از آغاز تهاجم به عراق، صدها هزار نفر در شهرهای بزرگ آمریکا علیه یکجانبهگرایی دولت وقت به خیابانها آمدند، اما در لحظه آغاز حمله بیش از ۷۰ درصد مردم از ارتش خود حمایت میکردند و این حمایت تنها زمانی فرو ریخت که دروغین بودن ادعای وجود سلاحهای کشتار جمعی برملا شد، هزینه جنگ از مرز تریلیونها دلار گذشت و تابوتهای سربازان آمریکایی یکی پس از دیگری به کشور بازگشت؛ نتیجهای که به پیروزی قاطع دموکراتها در انتخابات میاندورهای کنگره در سال ۲۰۰۶ و روی کار آمدن «باراک اوباما» در سال ۲۰۰۸ با شعار خروج از عراق انجامید.

حتی در جنگ بیستساله افغانستان، با وجود آنکه پس از حملات ۱۱ سپتامبر نزدیک به ۹۰ درصد مردم حامی جنگ بودند و نبود سربازی اجباری مانع از شکلگیری شورشهای خیابانی شد، تحمیل هزینه بیش از دو تریلیون دلاری و فرسایش بینتیجه، چنان خستگی عمومی ایجاد کرد که روسای جمهور متوالی آمریکا را برای حفظ جایگاه سیاسی خود وادار به خروج کامل از این کشور کرد.
در نبرد جاری میان آمریکا و ایران در سال ۲۰۲۶، همین مکانیسم تاریخی با سرعتی بسیار بیشتر و از مسیر شریانهای اقتصادی فعال شده و مستقیما جیب شهروندان آمریکایی را هدف قرار داده است. از زمان آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اواخر فوریه ۲۰۲۶ و پاسخ متقابل تهران در به چالش کشیدن امنیت تنگه هرمز، اقتصاد آمریکا با یکی از شدیدترین شوکهای انرژی و تورمی دهههای اخیر روبهرو شده است.
بر اساس گزارشهای رسمی اداره اطلاعات انرژی آمریکا و تحلیلهای منتشرشده در پاییز ۲۰۲۶، اختلال در جریان صادرات نفت و گاز مایع از تنگه هرمز، قیمت نفت خام برنت را به سطوح بالایی هر بشکه رسانده که این جهش قیمتی بلافاصله خود را در پمپبنزینهای آمریکا نشان داد و میانگین قیمت هر گالن بنزین را از ۲ دلار و ۹۸ سنت در روز آغاز حملات، به اوج ۴ دلار و ۳۴ سنت رساند و هماکنون نیز در سطح بالای ۳ دلار و ۸۷ سنت نگه داشته است.
افزایش بهای سوخت و گازوئیل که نتیجه مستقیم بحران در خلیج فارس است، مانند یک دومینو تمامی بخشهای اقتصاد آمریکا را درنوردیده و به سفره خانوارها رسیده است. با بالا رفتن هزینه حملونقل کالاهای اساسی، قیمت خواربار و مواد غذایی در فروشگاههای زنجیرهای آمریکا با جهشی محسوس روبهرو شده و گزارشهای اقتصادی نوامبر ۲۰۲۶ نشان میدهد که تورم ماهانه مصرفکننده به ۰.۴ درصد جهش کرده است.

این نرخ تورم که فراتر از پیشبینی اقتصاددانان بوده، فدرال رزرو را برای مهار موج جدید گرانیها در آستانه افزایش دوباره نرخ بهره قرار داده است؛ موضوعی که هزینه وامهای مسکن، اقساط خودرو و اعتبارات بانکی را برای خانوادههای طبقه متوسط آمریکایی به شدت سنگینتر کرده و آسایش اقتصادی آنان را سلب نموده است.
در کنار این فشار سنگین اقتصادی، شکستن تصویر جنگ بدون تلفات برای ارتش آمریکا عامل دیگری است که حساسیت افکار عمومی این کشور را برانگیخته و همافزایی قدرتمندی با نارضایتیهای معیشتی ایجاد کرده است. برخلاف تصور اولیه سیاستگذاران واشینگتن که گمان میکردند میتوانند با تکیه بر برتری هوایی و دریایی، حملاتی یکطرفه را علیه زیرساختهای ایران پیش ببرند، پاسخهای کوبنده موشکی و پهپادی ایران به پایگاههای ارتش تروریستی آمریکا در منطقه، هزینههای انسانی و لجستیکی سنگینی به پنتاگون تحمیل کرده است.
دادههای منتشرشده و گزارشهای میدانی حاکی از آن است که در جریان حملات متقابل ایران به پایگاههای آمریکا در کویت، بحرین، قطر، امارات، عربستان، اردن و عراق، بیش از ۲۶ پایگاه و تاسیسات نظامی آمریکا هدف قرار گرفته و در مراکزی همچون پایگاه هوایی «علی السالم» و «العدیری»، دهها آشیانه هواپیما و سامانههای پدافندی تخریب شدهاند.
این درگیریها پنتاگون را ناچار کرده است آمار رسمی کشتههای نظامی خود را به بیش از ۲۱ تا ۲۳ نظامی و چندین پیمانکار افزایش دهد و شمار مجروحان را بالای ۸۶۵ تا ۹۰۰ نفر اعلام کند. این در حالی است که ایران بر اساس دادههای میدانی، پرده از لاپوشانی آشکار ارتش تروریستی آمریکا برداشته و آمارواقعی از تعداد کشتههای نیروهای آمریکایی در این حملات را صدها نفر و شمار زخمیها را هزاران نفر اعلام کرده است. همچنین بیش از ۱۰۰ فروند هواپیما و پرنده نظامی آمریکا نیز دچار خسارت یا انهدام شدهاند که ابعادی از آن با وجود تلاش دولت آمریکا برای سانسور تصاویر ماهوارهای، از طریق رسانههای مستقل و خانوادههای نظامیان به داخل جامعه درز کرده است.

واکاوی پیوند میان فشارهای معیشتی در داخل آمریکا، تلفات میدانی و معادلات قدرت در واشینگتن، یکی از کلیدیترین منطقهای حاکم بر سیاستورزی آمریکا را نمایان میسازد: ساختار دموکراسی نمایندگی در این کشور به گونهای مهندسی شده که بقای سیاسی قانونگذاران، بهویژه اعضای مجلس نمایندگان که در چرخههای کوتاهمدت دو ساله در معرض داوری صندوقهای رای قرار میگیرند و سناتورهایی که برای حفظ کرسیهای خود نیازمند ائتلافهای گسترده ایالتی هستند که پیش از هر چیز به شاخصهای ملموس رفاه در حوزههای انتخابیه گره خورده است.
در این چارچوب، دغدغههایی همچون نرخ تورم، بهای انرژی، قدرت خرید خانوار و ثبات بازار کار، اولویتی بمراتب بالاتر از پیامدهای انسانی و ژئوپلیتیکی مداخلات نظامی در آن سوی اقیانوسها دارند. از همین رو، مادامیکه درگیریهای نظامی در جغرافیایی دوردست محصور بماند و شهروند آمریکایی بدون دغدغه افزایش هزینه سوخت یا اختلال در زنجیره تامین کالاهای اساسی به زندگی روزمره خود ادامه دهد، ماشین جنگی واشینگتن از حاشیه امن بیتفاوتی عمومی و سکوت سیاسی جامعه بهرهمند خواهد بود.
از منظر تحلیلگران راهبردی، در چنین ساختاری، تداوم و تشدید هدفمند فشار در تنگه هرمز فراتر از یک تاکتیک صرفا نظامی، به مثابه یک اهرم بازدارندگی سیاسی و اقتصادی عمل میکند که هدف آن شکستن حباب امنیت و رفاه کاذب در جبهه داخلی آمریکاست. هنگامی که ناامنی در این گلوگاه حیاتی انرژی، بهای نفت خام را در سطوح بالا تثبیت میکند و شوکهای تورمی را به شریانهای اقتصاد جهانی تزریق مینماید، هزینه تصمیمات پرریسک کاخ سفید مستقیما به ترازنامه مالی شرکتها و سبد معیشتی خانوادههای آمریکایی منتقل میشود.
این اصطکاک اقتصادی ملموس، دقیقا همان متغیری است که بیتفاوتی شهروندان را به مطالبهگری و فشار سیاسی بر نمایندگان مجلس نمایندگان و سنا تبدیل میکند؛ فشارهایی که با توجه به اختیارات قانونی کنگره در کنترل بودجههای نظامی و نظارت بر اختیارات جنگی قوه مجریه، به کارآمدترین ابزار برای محدود کردن دامنه مانور دولت آمریکا و وادار ساختن آن به بازنگری در رویکردهای تقابلی خود بدل میشود.
بر اساس این تحلیل، تداوم و حفظ انسداد تنگه هرمز و اعمال قاطعانه ممنوعیت تردد در این آبراه راهبردی، نه یک گزینه تاکتیکی، بلکه ضرورتی حیاتی برای تثبیت موازنه وحشت و بازدارندگی موثر است. در همین چارچوب، هرگونه خطای محاسباتی یا اقدام ماجراجویانه جدید از سوی آمریکا، مطابق با راهبردهای کلان و فرمان مقام معظم رهبری، باید با پاسخی قاطع، بدون هیچگونه ملاحظه و در مقیاسی فرامنطقهای مواجه شود؛ چرا که تجربه تقابلهای پیشین نشان داده است در برابر منطق زور و زیادهخواهی واشینگتن، هرگونه خویشتنداری یا ملاحظهکاری، نه به کاهش تنش، بلکه به مثابه میدان دادن به دشمن و تشویق آن به تداوم تجاوزگری تعبیر خواهد شد و تنها با تحمیل هزینههای سنگین و غیرقابل جبران است که میتوان ماشین جنگی آمریکا را به طور کامل متوقف کرد.
انتهای پیام/ ۴۶۱
