مرزبندی خاندان طالبانی با دودمان بارزانی در پی اتخاذ تصمیمات ضدایرانی
گروه بینالملل دفاعپرس - الناز رحمتنژاد؛ اقلیم کردستان عراق را در نگاه عمومی و عامه مردم غالباً با این جمله خلاصه میکنند: «جزئی از عراق که تقریباً مثل یک کشور خودش را اداره میکند.» اما واقعیت این است که این منطقه یک اقلیم فدرال در دل عراق است؛ نه دولتِ کاملاً مستقل و نه استانِ ساده. چهارچوب رابطهاش با بغداد را قانون اساسی ۲۰۰۵ تعریف کرده است: مرزهای بینالمللی، سیاست خارجی کلان، چاپ پول و حاکمیت ملی در اختیار بغداد باقی میماند؛ اما اربیل، سلیمانیه و دهوک دارای پارلمان مستقل، دولت منطقهای، ریاست اقلیم، نیروی نظامی مستقل (پیشمرگه) و دستگاه قضایی مجزای خود هستند.

با وجود این ساختار و چارچوب مشخص از خودمختاری، تحولات و تنشهای چند هفته اخیر نشان میدهد که اقلیم اکنون با جدیترین، عمیقترین و خطرناکترین بحران سیاسی تاریخ خود روبهرو شده است؛ بحرانی که ریشههای آن فراتر از رقابتهای حزبی بر سر قدرت، به گرایشهای خطرناک امنیتی و راهبردی اربیل گره خورده است.
بازی خطرناک با کارت صهیونیستی
اگرچه ظاهر تنشهای کنونی به انتخابات پارلمانی اقلیم در اکتبر ۲۰۲۴ و اقدام حزب دموکرات کردستان به رهبری خاندان بارزانی در تشکیل یکجانبه پارلمان در ۱۳ آبان ۱۴۰۵ مصادف با ۴ نوامبر ۲۰۲۶ و تعیین والا فرید به ریاست آن بازمیگردد، اما واقعیت میدانی و پشتپرده این شکاف بسیار عمیقتر است.
علت اصلی و بنیادین فاصله گرفتن اتحادیه میهنی کردستان و به ویژه مواضع تند بافل طالبانی، نگرانی عمیق از رویکردهای مدیریت حاکم در اربیل در قبال رژیم صهیونیستی و تبدیل شدن اقلیم به پایگاهی برای تحرکات ضدایرانی، عناصر تجزیهطلب و گروههای ضد انقلاب است. اصرار خاندان بارزانی بر حفظ و گسترش روابط پنهان و آشکار با تلآویو و همسویی با پروژههای امنیتی آمریکا و صهیونیستها در شمال عراق، زنگ خطری جدی را برای امنیت ملی عراق و کشورهای منطقه به صدا درآورده است.
در واکنش به همین سیاستهای بحرانآفرین، روز بعد از اقدام یکجانبه حزب دموکرات در ۱۴ آبان، بافل طالبانی در پیامی تلویزیونی، ضمن اعلام خروج اتحادیه میهنی از دولت اقلیم، آن را «بزرگترین بحران سیاسی تاریخ اقلیم» خواند و هشدار داد که حزب متبوعش اجازه نخواهد داد اقلیم کردستان به دالان امنیتی برای توطئههای صهیونیستی و ضدایرانی تبدیل شود و در صورت ادامه انحصارطلبی و این دست تحرکات در اربیل، سلیمانیه دولت و ساختار مستقل خود را برخواهد گزید.
راهبرد مقاومت در برابر خطای محاسباتی اربیل
ارزیابی وزن بازیگران نشان میدهد که خروج اتحادیه میهنی از دولت اربیل، نهتنها تضعیف جبهه مقاومت و ایران نیست، بلکه مرزبندی آشکار جریان اصیل سلیمانیه با خطای راهبردی اربیل است. حزب دموکرات با پایگاه قدرت در اربیل و دهوک، با اتکا به روابط سنتی خود با غرب و رژیم صهیونیستی، منافع خود را در همسویی با محور غربی-عبری تعریف کرده است؛ سیاستی که خطمشیاش در تضاد آشکار با ثبات عراق و امنیت جمهوری اسلامی ایران قرار دارد.

در نقطه مقابل، اتحادیه میهنی با پیشینه روشن در مبارزه با رژیم صدام و گروههای تروریستی، همواره نزدیکترین و استراتژیکترین روابط را با جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت حفظ کرده است. بافل طالبانی با درک خطرات حضور عناصر ضد انقلاب و پسماندهای تجزیهطلب
در سایه حمایتهای اربیل، تصمیم گرفته است راه خود را جدا کند. اگر این روند به سمت تجزیه اداری اقلیم پیش برود، این ساختار سنتی و حاکمیت حزب دموکرات در اربیل است که زیر بار سنگین این سیاست پرخطر فرو خواهد پاشید، در حالی که سلیمانیه با تکیه بر جایگاه مردمی و پیوندهای عمیق با بغداد و تهران، وزن و امنیت خود را صیانت خواهد کرد.
هشدار بازگشت به کابوس دهه نود
اکنون اقلیم بر لبه تیغ حرکت میکند. میانجیها در تلاشند تا از وقوع یک انشقاق تمامعیار جلوگیری کنند، چرا که بازگشت به خاطره تلخ دهه ۱۹۹۰ میلادی و دودستگی معروف اقلیم به دو قلمرو مجزای «زون زرد؛ تحت کنترل اربیل و دهوک» و «زون سبز؛ تحت کنترل سلیمانیه» خطری جدی است. در آن دوران، جنگ داخلی و دخالتهای خارجی خسارتهای جبرانناپذیری به بار آورد تا اینکه سرانجام با توافقنامه واشنگتن در سال ۱۹۹۸ این دودستگی موقتاً ترمیم شد.
امروز نیز پیام روشن است؛ اگر رهبران اربیل به جای همزیستی مسالمتآمیز در چارچوب عراق واحد، بخواهند اقلیم را به پایگاهی برای امنیتزدایی از منطقه و اهداف رژیم صهیونیستی و ضد انقلاب بدل سازند، فروپاشی ساختار کنونی اقلیم قطعی خواهد بود و سلیمانیه هرگز بهای این خطای استراتژیک اربیل را پرداخت نخواهد کرد. سرنوشت اقلیم کردستان در گرو بازگشت اربیل از مسیر پرخطر همسویی با دشمنان منطقه و احترام به حاکمیت عراق و منافع همسایگان است.
انتهای پیام/ ۱۳۴
