«جان شهر» به دنبال کشف استعدادهای تازه سینمای ایران است/ تولید ۷ تا ۹ فیلم‌اولی برای جشنواره آینده شهر
به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، نشست خبری نیمه‌جشنواره «جان شهر» با محوریت فراخوان طرح و فیلمنامه و موضوع سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی امروز (شنبه) با حضور مریم پیرکاری، دبیر این رویداد، علی رستگار، مدیر روابط عمومی جشنواره و علی‌رضا دهقان، دبیر اجرایی رویداد، در پردیس سینمایی ملت برگزار شد.
در ابتدای این نشست، علی رستگار با اشاره به مأموریت‌های مؤسسه تصویر شهر در حوزه تولید آثار سینمایی و مدیریت فضاهای فرهنگی اظهار داشت: این مؤسسه طی سال‌های گذشته دو مأموریت اصلی تولید فیلم‌های سینمایی و مدیریت سینماها از جمله پردیس سینمایی ملت را دنبال کرده است. پردیس ملت نیز در این سال‌ها به یکی از پایگاه‌های مهم اهالی سینما تبدیل شده و با میزبانی از جشنواره‌ها و رویدادهای سینمایی، نقش مؤثری در جریان فرهنگی و هنری کشور داشته است.
وی با اشاره به تغییر رویکرد مؤسسه تصویر شهر در دوره مدیریت مریم پیرکاری افزود: در کنار فعالیت‌های پیشین، استعدادیابی نیز به‌عنوان یکی از محورهای جدی فعالیت مؤسسه مورد توجه قرار گرفت. این سیاست به‌ویژه از زمان برگزاری نهمین جشنواره فیلم شهر در سال گذشته و با تمرکز بر شناسایی استعدادهای جوان در حوزه فیلمنامه‌نویسی دنبال شد. هدف‌گذاری صورت‌گرفته این است که جشنواره فیلم شهر از دوره دهم به بستری جدی برای معرفی و حمایت از فیلم‌اولی‌ها تبدیل شود.
مدیر روابط عمومی جشنواره فیلم شهر ادامه داد: این جشنواره با توجه به موضوعات مرتبط با زیست شهری، ظرفیت آن را دارد که به یکی از نخستین فرصت‌های جدی برای حضور و تجربه‌اندوزی فیلم‌سازان جوان تبدیل شود. همان‌گونه که جشنواره فیلم فجر در بخش نگاه نو زمینه معرفی شماری از فیلم‌سازان فیلم‌اولی را فراهم کرده است، جشنواره فیلم شهر نیز می‌تواند با تمرکز بر مسائل و ظرفیت‌های زندگی شهری، مسیر ورود استعدادهای تازه به سینما را هموار کند.
رستگار در تشریح اقدامات انجام‌شده در این زمینه به رویداد «قصه شهر جنگی» اشاره کرد و گفت: این رویداد یکی از نخستین اقدامات جدی مؤسسه تصویر شهر پس از نهمین جشنواره فیلم شهر بود که با هدف بررسی نسبت جنگ و شهر طراحی شد. فراخوان آن در اردیبهشت‌ماه امسال منتشر شد و در مدت‌زمانی کوتاه، ۱۰۶ طرح و فیلمنامه سینمایی با موضوع جنگ و شهر به دبیرخانه رسید.
وی اضافه کرد: آثار رسیده با حضور داورانی از جمله محمود کلاری، محمدحسین مهدویان، انوری‌زاده، حسین کرمی، میثم مولایی و محمدرضا منصوری بررسی شد و در نهایت سه طرح به‌عنوان آثار برگزیده انتخاب شدند. پس از اعلام نتایج نیز قرارداد همکاری با نویسندگان این طرح‌ها منعقد شد تا مراحل نگارش فیلمنامه کامل و ورود آثار به فرایند تولید دنبال شود. برنامه‌ریزی صورت‌گرفته این است که این سه اثر در دهمین جشنواره فیلم شهر به نمایش درآیند.
«جان شهر»؛ بستری برای روایت مسائل زندگی شهری
رستگار با بیان اینکه مؤسسه تصویر شهر در پی ایجاد نظامی مشخص برای حمایت از طرح‌ها و فیلمنامه‌های مرتبط با اولویت‌های فرهنگی و اجتماعی شهر است، تصریح کرد: با توجه به حجم بالای طرح‌ها و فیلمنامه‌هایی که به‌صورت روزانه، ماهانه و سالانه به مجموعه‌های سینمایی ارسال می‌شود، ضروری بود چارچوبی روشن برای شناسایی موضوعات اولویت‌دار طراحی شود. بر همین اساس، رویداد «جان شهر» با محوریت سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی شکل گرفت تا زمینه نگارش و تولید آثار نمایشی درباره مسائل و ظرفیت‌های زندگی شهری فراهم شود.
وی با اشاره به تعریف ۱۵ موضوع اصلی شهری در چارچوب سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی در این فراخوان بیان کرد: فراخوان «جان شهر» از هشتم آبان منتشر شده و علاقه‌مندان می‌توانند از طریق پایگاه اطلاع‌رسانی مؤسسه تصویر شهر، جزئیات و محورهای آن را دریافت کنند. مهلت ارسال آثار نیز تا نهم آذر در نظر گرفته شده است تا نویسندگان فرصت کافی برای ارائه طرح‌های خود داشته باشند.
مدیر روابط عمومی جشنواره با اشاره به استقبال اولیه از این فراخوان گفت: تاکنون حدود ۵۰ طرح به دبیرخانه رسیده است که نشان‌دهنده توجه نویسندگان و فعالان حوزه فیلمنامه به موضوعات شهری است. این آثار پس از پایان مهلت فراخوان، در شورای کارشناسی بررسی و ارزیابی خواهند شد و طرح‌های منتخب در مسیر تکمیل و تبدیل‌شدن به فیلمنامه قرار می‌گیرند.
رستگار با تأکید بر اینکه حمایت از نویسندگان صرفاً به انتخاب طرح‌های برگزیده محدود نمی‌شود، افزود: برای آثار منتخب، فرایند منتورینگ و همراهی کارشناسی پیش‌بینی شده است تا نویسندگان بتوانند ایده‌های اولیه خود را به فیلمنامه‌هایی قابل تولید تبدیل کنند. هدف این است که طرح‌های مستعد در مرحله ارائه باقی نمانند و با برخورداری از حمایت تخصصی، امکان ورود به چرخه تولید سینمایی را پیدا کنند.
وی با بیان اینکه سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی ظرفیت گسترده‌ای برای روایت سینمایی دارد، اظهار داشت: زندگی شهری تنها به خیابان‌ها، ساختمان‌ها و مناسبات اداری محدود نمی‌شود، بلکه روابط انسانی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، خانواده، همسایگی، اخلاق و نحوه مواجهه مردم با یکدیگر نیز بخش مهمی از هویت شهر را شکل می‌دهد. پرداختن به این موضوعات می‌تواند زمینه تولید آثاری را فراهم کند که ضمن برخورداری از جذابیت داستانی، به تقویت ارزش‌های اخلاقی و فرهنگی جامعه نیز کمک کنند.
نیمه‌جشنواره فیلم شهر؛ فرصتی برای کشف استعدادهای تازه
رستگار در ادامه به برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای برگزاری نیمه‌جشنواره فیلم شهر اشاره کرد و گفت: جشنواره فیلم شهر با هدف برگزاری سالانه طراحی شده است، اما به‌دلیل شرایط پیش‌آمده و مسائل مرتبط با جنگ، امکان برگزاری دهمین دوره آن در سال جاری فراهم نشد. به همین دلیل تصمیم گرفتیم فاصله میان دوره نهم و دهم را با برگزاری یک رویداد میان‌دوره‌ای و نیمه‌جشنواره‌ای پر کنیم تا فعالیت‌های مرتبط با استعدادیابی و حمایت از فیلمنامه‌نویسان جوان متوقف نشود.
وی افزود: برای این رویداد، بازه زمانی ۲۴ تا ۲۷ آذرماه در نظر گرفته شده است. برنامه‌های نیمه‌جشنواره در یک دوره چهارروزه برگزار می‌شود و بخش مهمی از آن به برگزاری کمپ فیلمنامه‌نویسی، شناسایی استعدادهای تازه و نشست‌های تخصصی میان‌رشته‌ای اختصاص دارد. در این برنامه تلاش می‌کنیم از ظرفیت موضوعات مطرح‌شده در فراخوان «جان شهر» نیز استفاده کنیم و زمینه ارتباط میان ایده‌های نویسندگان و مسائل واقعی جامعه شهری را فراهم آوریم.
مدیر روابط عمومی نیمه‌جشنواره با اشاره به اهمیت پیوند میان پژوهش و تولید اثر هنری بیان کرد: یکی از بخش‌های مهم این رویداد به روز پژوهش اختصاص دارد که هم‌زمان با دومین روز برنامه‌ها برگزار می‌شود. در این بخش، فرصتی برای گفت‌وگو و تعامل میان استعدادهای جوان فیلمنامه‌نویسی و مدیران و کارشناسان حوزه مدیریت شهری فراهم خواهد شد تا نویسندگان بتوانند با شناخت دقیق‌تر مسائل، نیازها و اولویت‌های شهر، ایده‌های خود را گسترش دهند.
رستگار ادامه داد: ارتباط مستقیم نویسندگان با کارشناسان شهری می‌تواند به افزایش دقت و اعتبار موضوعی آثار کمک کند. گاهی یک ایده داستانی از نظر دراماتیک ظرفیت بالایی دارد، اما برای تبدیل‌شدن به اثری اثرگذار، نیازمند شناخت درست از بستر اجتماعی و واقعیت‌های زندگی شهری است. برگزاری نشست‌های تخصصی و فراهم‌کردن امکان تبادل نظر میان صاحبان تجربه و استعدادهای جوان، به شکل‌گیری چنین شناختی کمک می‌کند.
وی با تأکید بر ضرورت توجه سینما به مسائل واقعی جامعه اظهار داشت: هدف از این برنامه‌ها آن است که سینمای شهری به بازنمایی سطحی از زندگی روزمره محدود نماند و بتواند لایه‌های عمیق‌تر مناسبات انسانی و اجتماعی را روایت کند. شهر زمانی به معنای واقعی کلمه زنده است که در کنار توسعه کالبدی، اخلاق، همدلی، مسئولیت‌پذیری و پیوندهای انسانی در آن تقویت شود. سینما نیز می‌تواند با روایت درست این مفاهیم، در ترویج فرهنگ همزیستی، احترام به حقوق دیگران و توجه به ارزش‌های دینی و اخلاقی نقش‌آفرینی کند.
تدوین سند «جان شهر» پس از چهار سال تعامل با مدیریت شهری
در ادامه این نشست، مریم پیرکاری، دبیر رویداد «جان شهر»، با اشاره به تدوین سند محتوایی این رویداد اظهار داشت: رسیدن به مرحله تدوین سند جان شهر، حاصل چهار سال تعامل و شناخت متقابل میان مجموعه برگزارکننده، شهرداری و شهروندان است. شاید اگر امکان تدوین این سند در نخستین سال فعالیت وجود داشت، مسیر روشن‌تری پیش روی ما قرار می‌گرفت، اما در آن مقطع شناخت کافی از بخش‌های مختلف شهرداری، سازمان‌های وابسته، مأموریت‌ها و نیازهای هر مجموعه وجود نداشت. از سوی دیگر، بخش‌های مختلف شهرداری نیز به زمان نیاز داشتند تا با فعالیت‌های ما و ظرفیت‌های تولید آثار سینمایی آشنا شوند. بنابراین، این فرایند به یک دوره چهار‌ساله نیاز داشت تا تجربه‌های به‌دست‌آمده به چارچوبی مشخص و قابل استفاده تبدیل شود.
وی ادامه داد: سند جان شهر می‌تواند در سال‌های آینده، چه با حضور تیم فعلی و چه با فعالیت گروه‌های دیگر، تکمیل و عمیق‌تر شود. آنچه در جریان ارتباط با شهرداری، شهر و شهروندان به دست آمده، مجموعه‌ای از موضوعات و زیرمجموعه‌های مرتبط با زندگی شهری است که تلاش کرده‌ایم آن‌ها را در قالب یک سند در اختیار فیلم‌سازان، فیلمنامه‌نویسان و ایده‌پردازان قرار دهیم. هدف این است که فعالان حوزه سینما با شناخت سیاست‌ها و اولویت‌های شهری، بتوانند آثاری متناسب با نیازهای جامعه تولید کنند و از ظرفیت هنر برای بازتاب مسائل واقعی شهر بهره ببرند.
پیرکاری با تشریح محورهای سند جان شهر بیان کرد: «شهر محترم»، «شهر خوش‌پوش»، «شهر خوشبو»، «شهر چشم‌نواز»، «شهر همسایه»، «شهر همدل»، «شهر خاطر‌جمع»، «شهر یادگار»، «شهر آیین»، «شهر حرکت»، «شهر خانواده»، «شهر جوان»، «شهر سلامت»، «شهر روزی» و «شهر دلاور» از جمله موضوعاتی هستند که در این سند مورد توجه قرار گرفته‌اند. هر یک از این عناوین، مجموعه‌ای از مسائل و ظرفیت‌های مرتبط با زندگی شهری را در بر می‌گیرند و می‌توانند زمینه شکل‌گیری ایده‌های متنوع سینمایی باشند. تلاش ما این بوده است که به جای ارائه سفارش‌های محدود و مقطعی، تصویری جامع از نیازها و اولویت‌های شهر در اختیار هنرمندان قرار دهیم تا امکان پرداخت خلاقانه به موضوعات فراهم شود.
از مسائل شهری تا شکل‌گیری دغدغه در فیلم‌سازان
دبیر رویداد «جان شهر» با اشاره به تغییر عنوان یکی از محورهای محتوایی این مجموعه گفت: در سال گذشته، «شهر امن» به‌عنوان یکی از کلیدواژه‌های تولید آثار انتخاب شده بود و فیلم‌سازان بر اساس این مفهوم به موضوعاتی می‌پرداختند که تحقق آن‌ها به افزایش امنیت شهری کمک می‌کرد یا مانع شکل‌گیری شرایط ناامن می‌شد. با این حال، امسال پس از مشورت با جامعه‌شناسان و روان‌شناسان، تصمیم گرفتیم این عنوان را به «شهر خاطر‌جمع» تغییر دهیم؛ زیرا از نگاه کارشناسان، واژه امنیت در برخی زمینه‌ها می‌تواند بار معنایی منفی داشته باشد و مفهوم خاطر‌جمعی، احساس آرامش و اطمینان بیشتری را به مخاطب منتقل می‌کند.
وی افزود: موضوعات انتخاب‌شده در سند جان شهر، بر اساس بررسی نظام مسائل شهرداری تهران و همچنین بازخوانی درخواست‌ها و مشکلاتی که شهروندان از طریق سامانه ۱۳۷ مطرح کرده‌اند، استخراج شده است. به همین دلیل، این محورها صرفاً عناوینی نظری نیستند، بلکه با نیازهای ملموس شهروندان ارتباط دارند. البته این سند را نباید مجموعه‌ای بسته و نهایی تلقی کرد؛ چراکه مسائل شهری متناسب با تحولات اجتماعی تغییر می‌کنند و طبیعی است که در سال‌های آینده، موضوعات تازه‌ای به آن افزوده شود یا برخی محورهای موجود با جزئیات بیشتری مورد بررسی قرار گیرند.
پیرکاری درباره برنامه‌های اجرایی امسال نیز توضیح داد: با توجه به اینکه جشنواره شهر مطابق روال گذشته به‌صورت دوسالانه برگزار خواهد شد، تصمیم گرفتیم در فاصله میان دو دوره، رویدادی با عنوان «شهر تا شهر» برگزار کنیم که مبنای محتوایی آن سند جان شهر است. در این برنامه، به‌جای برگزاری جشنواره‌ای متعارف، یک اردوی فشرده ایده‌پردازی و تولید برگزار می‌شود که در قالب آن، فیلم‌سازان و علاقه‌مندان به فعالیت در حوزه مسائل شهری، فرصت مواجهه مستقیم با موضوعات و ظرفیت‌های شهر را پیدا می‌کنند.
وی با اشاره به مراحل انتخاب شرکت‌کنندگان در این رویداد اظهار داشت: متقاضیان ابتدا در مرحله مصاحبه شرکت می‌کنند و این فرایند با حضور دکتر دهقان و گروه همراه ایشان انجام می‌شود. افرادی که در مرحله نخست پذیرفته شوند، سه روز بازدید شهری و میدانی خواهند داشت و در ادامه، طی دو روز با مدیران شهری و مسئولان مرتبط با حوزه‌های مختلف به گفت‌وگو و تبادل نظر می‌پردازند. این برنامه به‌گونه‌ای طراحی شده است که شرکت‌کنندگان به‌جای دریافت اطلاعات صرفاً نظری، از نزدیک با مسائل، نیازها و دغدغه‌های مدیریت شهری مواجه شوند و امکان شناخت ابعاد مختلف موضوعات را پیدا کنند.
«شهر تا شهر»؛ فرصتی برای پرورش ایده‌های سینمایی
دبیر رویداد «جان شهر» با تأکید بر ضرورت ایجاد دغدغه در میان هنرمندان تصریح کرد: یکی از مسائلی که ما را به سمت تدوین سند جان شهر و طراحی رویداد فشرده شهر تا شهر سوق داد، ضرورت ایجاد ارتباط واقعی میان مدیران شهری و فیلم‌سازان بود. مدیران شهرداری از مؤسسه انتظار دارند که مسائل و موضوعات شهری در آثار سینمایی بازتاب پیدا کند، اما صرف طرح این انتظار نمی‌تواند به تولید فیلم‌های مؤثر منجر شود. ما معتقدیم تا زمانی که فیلم‌ساز، نویسنده یا ایده‌پرداز نسبت به یک موضوع احساس دغدغه نداشته باشد، سفارش مستقیم برای تولید اثر نتیجه مطلوبی نخواهد داشت.
پیرکاری اضافه کرد: اگر هنرمند بدون شناخت و علاقه درونی صرفاً برای پاسخ به یک سفارش مشخص اقدام به تولید فیلم کند، احتمال شکل‌گیری اثری کلیشه‌ای و سفارشی افزایش می‌یابد. در چنین شرایطی، نه مجموعه سفارش‌دهنده به نتیجه مورد نظر خود می‌رسد و نه فیلم‌ساز فرصت پیدا می‌کند توانایی خلاقانه‌اش را به نمایش بگذارد. از این رو، راهکار ما مواجه کردن هنرمندان با مسائل واقعی شهر است تا خودشان در جریان مشاهده و گفت‌وگو، موضوعی را انتخاب کنند که برایشان اهمیت دارد و بتوانند آن را به یک روایت سینمایی تبدیل کنند.
وی با تشریح روند تبدیل ایده‌ها به طرح‌های سینمایی گفت: در جریان سه روز بازدید میدانی، شرکت‌کنندگان با موقعیت‌ها و مسائل مختلف شهری آشنا می‌شوند و طی دو روز نیز فرصت دارند با مدیران مرتبط درباره موضوعات مورد نظرشان گفت‌وگو کنند. پس از این مرحله، با همراهی استادان راهنما و منتورها، ایده‌های اولیه شکل می‌گیرند و شرکت‌کنندگان مسیر رسیدن به طرح داستانی، قصه و سیناپس را طی می‌کنند. در واقع، هدف این است که مواجهه مستقیم با مسائل شهر به شکل‌گیری ایده‌هایی منجر شود که قابلیت تبدیل‌شدن به آثار نمایشی را داشته باشند.
دبیر رویداد «جان شهر» بیان کرد: در پایان برنامه «شهر تا شهر»، آثار و طرح‌های ارائه‌شده مورد داوری قرار می‌گیرند و برگزیدگان در مراسم اختتامیه معرفی می‌شوند. آثار منتخب نیز وارد مرحله تولید خواهند.
انتهای پیام/ 121
