رسولی: نویسنده برای ماندگاری باید دغدغههای جامعه را بشناسد
به گزارش گروه فرهنگ دفاعپرس، «رضا رسولی»، رماننویس و استاد دانشگاه، در گفتوگو با نادر سهرابی در برنامه «چاووش» شبکه چهار سیما، درباره وضعیت نویسندگی در ایران، امکان فعالیت حرفهای و درآمدزایی از این مسیر و چالشهای پیش روی نویسندگان سخن گفت.

رسولی در ابتدای این گفتوگو با اشاره به اهمیت تداوم فعالیتهای فرهنگی در شرایط جنگی اظهار داشت: زندگی نباید در هیچ شرایطی از حرکت بازبماند. فعالیتهایی مانند افتتاح کتابخانه، برگزاری نشستهای ادبی و ترویج کتابخوانی، شور زندگی را افزایش میدهد و باید در کنار دیگر فعالیتهای اجتماعی ادامه پیدا کند.
وی با تأکید بر نقش مردم در حفظ جریان زندگی و فعالیتهای فرهنگی افزود: افرادی که در خیابانها حضور پیدا میکنند و کسانی که در همان شرایط تلاش میکنند زندگی روزمره خود را ادامه دهند، هر کدام به شیوهای در حفظ پویایی جامعه نقش دارند.
این رماننویس در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت نویسندگی در ایران و اینکه آیا میتوان آن را بهعنوان یک شغل انتخاب کرد، گفت: نویسندگی از استعداد و علاقه افراد سرچشمه میگیرد و با سبک زندگی آنان ارتباط دارد. کسی که تجربه زیستهاش با قلم، کتاب، کلمه و نشر تناسب داشته باشد، میتواند به سمت نویسندگی حرکت کند.
رسولی با اشاره به پیشینه طولانی فعالیتهای ادبی و پژوهشی در ایران اظهار داشت: در دهههای اخیر و بهویژه طی ۴۰ تا ۵۰ سال گذشته، با گسترش امکانات فرهنگی، نویسندگی از یک عرصه محدود و مختص گروهی خاص خارج شده و به حوزهای دستیافتنیتر برای علاقهمندان تبدیل شده است.
وی نقش نهادهای فرهنگی و آموزشی را در پرورش استعدادهای ادبی مهم دانست و به فعالیت مجلاتی مانند «سروش نوجوان» و «سروش جوان» اشاره کرد و افزود: این نشریات در دوره فعالیت خود به کشف و پرورش استعدادهای نویسندگی و شاعری کمک کردند و بخشی از نویسندگان و شاعران امروز، محصول همان برنامهها و آموزشها هستند.
این استاد دانشگاه، آموزش انشا در مدارس، مسابقات فرهنگی و کلاسهای نویسندگی را از دیگر ظرفیتهای پرورش نویسندگان دانست و تأکید کرد: مجموعه این فعالیتها میتواند زمینه ورود علاقهمندان به عرصه ادبیات را فراهم کند.
رسولی در ادامه میان علاقهمندی به نوشتن و فعالیت حرفهای در این حوزه تمایز قائل شد و گفت: نویسنده حرفهای کسی است که آثارش مخاطب داشته باشد و بتواند از طریق فعالیت ادبی درآمد کسب کند؛ رسیدن به چنین جایگاهی فرایندی طولانی و دشوار است.
وی با اشاره به فعالیتهای متنوع در حوزه نویسندگی، از جمله داستاننویسی، نمایشنامهنویسی، فیلمنامهنویسی و پژوهش، اظهار داشت: خلق آثار ادبی، حتی در قالب شعر یا داستان کوتاه، به تلاش و مهارت نیاز دارد و نوشتن اثری مانند رمان نیز فرایندی تخصصی و زمانبر است.
این رماننویس با بیان اینکه آموزش تنها بخشی از مسیر نویسنده شدن است، افزود: برای تبدیل شدن به نویسنده حرفهای، فرد باید در کنار یادگیری، توانایی خلق اثر و ارتباط برقرار کردن با مخاطب را نیز به دست آورد.
رسولی با اشاره به گسترش شبکههای اجتماعی و افزایش امکان انتشار مطالب شخصی در فضای مجازی گفت: امروز با در اختیار داشتن تلفن همراه یا رایانه، هر فردی میتواند صفحهای ایجاد کند و مطالب خود را منتشر کند؛ اما این امکان به معنای نویسنده حرفهای بودن همه افراد نیست.
وی ادامه داد: نویسندهای که میخواهد در امتداد میراث ادبیات داستانی ایران حرکت کند و اثری ماندگار خلق کند، باید علاوه بر تسلط بر ادبیات و مهارتهای نوشتن، مخاطب خود را بشناسد و موضوعاتی را انتخاب کند که با مسائل و دغدغههای جامعه ارتباط داشته باشد.
این استاد دانشگاه با تأکید بر اهمیت سوژهیابی تصریح کرد: اگر نویسنده موضوعی را انتخاب کند که از مسائل و دغدغههای مردم فاصله داشته باشد، ممکن است اثر او با وجود برخورداری از ویژگیهای ادبی، نتواند ارتباط لازم را با مخاطب برقرار کند.
رسولی همچنین آشنایی با قالب و ظرفیت شبکههای اجتماعی را ضروری دانست و گفت: نویسندهای که قصد دارد اثر خود را پیش از انتشار کتاب در فضای مجازی عرضه کند، باید با ویژگیهای این رسانه و ذائقه مخاطبان آن آشنا باشد.
این رماننویس در پاسخ به پرسشی درباره نحوه فعالیت یک نویسنده جوان در فضای مجازی، بر اهمیت فرم و ساختار ادبی تأکید کرد و گفت: فرم برای من اهمیت زیادی دارد و معتقدم اثری که از نظر ادبی ساختار مناسبی داشته باشد، چه در فضای مجازی منتشر شود و چه در قالب کتاب، میتواند مخاطب خود را پیدا کند.
وی با اشاره به تفاوت میان آثار تخصصی و آثار عمومی افزود: همه آثار ادبی قرار نیست مخاطب یکسانی داشته باشند. برخی آثار برای گروهی خاص از مخاطبان، مانند پژوهشگران، استادان دانشگاه یا نویسندگان، تولید میشوند؛ اما بخش دیگری از ادبیات باید بتواند با مخاطب عمومی ارتباط برقرار کند.
رسولی خاطرنشان کرد: مردم لزوماً متخصص ادبیات یا پژوهشگر نیستند و طبیعی است که آثار پیچیده و دشوارخوان برای همه مخاطبان جذابیت نداشته باشد. نویسنده باید بتواند موضوع و مفهوم مورد نظر خود را به شکلی ارائه کند که برای مخاطب قابل درک باشد؛ این کار به معنای پایین آوردن سطح ادبی اثر نیست.
وی در پایان با اشاره به اهمیت توجه همزمان به کیفیت ادبی و ارتباط با مخاطب، تأکید کرد: نویسنده برای فعالیت مؤثر در روزگار کنونی باید علاوه بر دانش ادبی و توانایی خلق اثر، شناخت درستی از جامعه، مخاطب و رسانهای داشته باشد که اثر خود را در آن منتشر میکند.
انتهای پیام/ 122
