دوازدهم ارديبهشت، سالروز شهادت استاد شهيد مرتضي مطهري در سال 1358

به گزارش خبرگزاري مهر در سال 1316 با وجود مبارزه شديد رضاخان با روحانيت و به رغم مخالفت دوستان و نزديکان، براي تکميل تحصيلات خود عازم حوزه علميه قم شد . در آن زمان ، آيت الله العظمي حاج شيخ عبدالکريم حائري يزدي مؤسس گرانقدر حوزه ، به تازگي ديده از جهان فرو بسته و رياست حوزه را سه تن از مدرسان بزرگ آن آيات عظام سيد محمد حجت، سيد صدرالدين صدر و سيد محمد تقي خوانساري به عهده گرفته بودند .

استاد مطهري در دوره اقامت پانزده ساله خود در قم از محضر مرحوم آيت الله العظمي بروجردي (در فقه و اصول) و حضرت امام خميني (به مدت دوازده سال در فلسفه ملاصدرا و عرفان و اخلاق و اصول) و مرحوم علامه سيد محمد حسين طباطبائي (در فلسفه، الهيات، شفاي بوعلي و دروس ديگر) بهره گرفت.

مؤلف شهيد مدتي نيز از محضر مرحوم آية الله حاج ميرزا علي آقا شيرازي در اخلاق و عرفان بهره هاي معنوي فراوان برد. از اساتيد ديگر استاد مطهري مي توان از مرحوم آية الله سيد محمد حجت (در اصول) و مرحوم آيت لله سيد محمد محقق داماد (در فقه) نام برد. وي در مدت اقامت خود در قم ، علاوه بر تحصيل علم، در امور اجتماعي و سياسي نيز مشارکت داشت و از جمله با فدائيان اسلام در اتباط بود.

در سال 1331 در حالي که از مدرسين معروف و از اميدهاي آينده حوزه به شمار مي رفت، به تهران مهاجرت کرد و به تدريس در مدرسه مروي ، تأليف و سخنرانيهاي تحقيقي پرداخت.

در سال 1334 اولين جلسه تفسير انجمن اسلامي دانشجويان توسط استاد مطهري تشکيل شد. در همان سال، تدريس خود در دانشکده الهيات و معارف اسلامي دانشگاه تهران را آغاز کرد. در سالهاي 1337 و 1338 زماني که انجمن اسلامي پزشکان تشکيل شد ، استاد مطهري از سخنرانان اصلي اين انجمن بود و در طول سالهاي 1340 تا 1350 سخنران منحصر به فرد اين انجمن به شمار مي رفت که بحثهاي مهمي از ايشان به يادگار مانده است.

از سال 1341 (آغاز نهضت امام خميني) استاد مطهري به طور فعال در کنار امام بود، به طوري که مي توان سازماندهي قيام پانزده خرداد در تهران و هماهنگي آن با رهبري امام را ، مرهون تلاشهاي او و يارانش دانست . استاد در ساعت يک بعد از نيمه شب روز چهارشنبه پانزدهم خرداد 1342 به دنبال يک سخنراني مهيج عليه شخص شاه ، به وسيله پليس دستگير به زندان موقت شهرباني منتقل شد . پس از 43 روز به دنبال مهاجرت علماي شهرستانها به تهران و فشار مردم، به همراه ساير روحانيون از زندان آزاد شد.

پس از تشکيل هيئتهاي مؤتلفه اسلامي، استاد مطهري از سوي امام خميني ، همراه چند تن ديگر از شخصيتهاي روحاني عهده دار رهبري اين هيئتها گرديد. پس از ترور "حسنعلي منصور" نخست وزير وقت توسط شهيد محمد بخارايي ، کادر رهبري هيئت هاي مؤتلفه شناسايي و دستگير شد، ولي از آنجا که قاضي اين پرونده مدتي در قم نزد استاد تحصيل کرده بود ، به ايشان پيغام فرستاد که : "حق استادي را به جا آوردم" و بدين ترتيب استاد شهيد از مهلکه جان سالم بدر مي برد.

پس از تبعيد امام خميني به خارج از کشور، مسئوليت استاد مطهري و يارانش سنگين تر شد. در اين زمان وي به تأليف کتاب در موضوعات مورد نياز جامعه و ايراد سخنراني در دانشگاهها، انجمن اسلامي پزشکان، مسجد هدايت، مسجد جامع نارمک و ... ادامه مي دهد.

به طور کلي استاد شهيد (که به يک نهضت اسلامي معتقد بود نه به هر نهضتي) براي اسلامي کردن محتواي نهضت، تلاشهاي ايدئولوژيک بسياي نمود و با کجروي ها و انحرافات ، سرسختانه مبارزه کرد. در سال 1346 به کمک چند تن از دوستان اقدام به تأسيس حسينيه ارشاد نمود. ولي پس از مدتي به علت تکروي و کارهاي خود سرانه و بدون مشورت يکي از اعضاي هيئت مديره و ممانعت او از اجراي طرحهاي استاد و از جمله ايجاد يک شوراي روحاني که کارهاي علمي و تبليغي حسينيه زير نظر آن شورا باشد ، سرانجام در سال 1349 با وجود زحمات بسياري که براي آن مؤسسه کشيده بود و به رغم اميد زيادي که به آينده آن بسته بود، در حالي که در آن چند سال خون دل زيادي خورده بود از عضويت هيئت مديره استعفا داد .

در سال 1348 به خاطر صدور اعلاميه اي با امضاي ايشان و حضرت علامه طباطبايي و آيت الله حاج سيد ابوالفضل مجتهد زنجاني مبني بر جمع اعانه براي کمک به آوارگان فلسطيني و اعلام آن طي يک سخنراني در حسينيه ارشاد، دستگير و مدت کوتاهي در زندان انفرادي به سر برد.

از سال 1349 تا 1351 برنامه هاي تبليغي مسجد الجواد را زير نظر داشت و غالباً خود سخنران اصلي بود، تا اينکه آن مسجد و به دنبال آن حسينيه ارشاد تعطيل گرديد و بار ديگر استاد مهطري مدتي تحت باز داشت قرار گرفت. پس از آن ، استاد شهيد سخنراني هاي خود را مساجدي چون مسجد جاويد و مسجد ارک ايراد مي کرد. بعد از مدتي مسجد جاويد نيز تعطيل گرديد تا اينکه در حدود سال 1353 ، ممنوع المنبر شد و اين ممنوعيت تا پيروزي انقلاب اسلامي ادامه داشت.

شهيد مطهري در دوران اقامت حضرت امام در پاريس، سفري به آن ديار نموده و در مورد مسائل مهم انقلاب با ايشان گفتگو کرد . در همين سفر، امام خميني ايشان را مسئول تشکيل شوراي انقلاب اسلامي نمود.

هنگام بازگشت امام خميني ( ره ) به ايران، مسئوليت کميته استقبال از امام را شخصاً به عهده گرفت و تا پيروزي انقلاب اسلامي و پس از آن همواره در کنار رهبرعظيم الشأن انقلاب اسلامي و مشاوري دلسوز و مورد اعتماد براي ايشان بود، تا اينکه در ساعت 20: 22 روز سه شنبه 11 ارديبهشت ماه سال 1358 در تاريکي شب ، در حاليکه از يکي از جلسات فکري سياسي خارج شده بود ، با گلوله گروه نادان و جنايتکار فرقان که به مغزش اصابت نمود به شهادت مي رسد و امام و امت اسلام در حاليکه اميدها به آن بزرگمرد بسته بودند در ماتمي عظيم فرو رفتند.

شهيد مطهري از ديدگاه امام خميني(ره)
1 - خدمتي که مرحوم شهيد مطهري به نسل جوان و ديگران کرده است ، کم کسي کرده است.
«صحيفه نور.جلد16 صفحه 145 »
2 - کسي ديگري جز شهيد مطهري سراغ ندارم که بتوانم بگويم بي‌استثنا آثارش خوب است ،انسان ساز است.
«صحيفه نور.جلد 16صفحه 145 »
3 – مطهري که برطهارت روح و قوت بيان کم نظير بود، رفت و به ملأ اعلي پيوست.
«صحيفه نور.جلد6 صفحه 109 »
4 – بدخواهان بدانند که با رفتن او شخصيت اسلا‌مي‌ وعلمي‌و فلسفي‌اش نمي‌رود .ترورها ن‌مي‌توانند شخصيت اسلا‌مي‌مردان اسلام را ترور کنند.
«صحيفه نور.جلد6 صفحه 109 »
5 – آثار قلم وزبان او بي استثناء آموزنده و روان بخش است.
«صحيفه نور.جلد14 صفحه 208 »
6 – من به دانشجويان و طبقه روشنگران متعهد توصيه ‌مي‌کنم که کتابهاي اين استاد عزيز را نگذارند با دسيسه‌هاي غير اسلا‌مي‌ فراموش شود.
«پيام انقلاب شماره 135 صفحه 18»
7 – من در تربيت چنين فرزنداني که با شعاع فروزان خود مردگان را حيات ‌مي‌بخشند و به ظلمتها نور ‌مي‌افشانند ، به اسلام بزرگ، مربي انسانها و به ملت اسلا‌مي‌تبريک ‌مي‌گويم.
«صحيفه نور.جلد6 صفحه 109»



شهيد مطهري از ديدگاه مقام معظم رهبري
1 – شهيد مطهري تاريخ را خوب ‌مي‌دانست و دوره‌هاي مختلف تاريخي کشو ما را بعد از اسلام ، ايشان يقيناً مطالعه کرده بود و ‌مي‌دانست.
«پيام انقلاب شماره 31»
2 – هيچ يک از متفکرين زمان ما فرآورده‌اي در حد مطهري ندارند.
«پيام انقلاب شماره 31 صفحه 32»
3 - شهيد مطهري در حراست از مرزهاي ايدئولوژيک و حفظ نه شر قي ونه غربي بخصوص التقاط زدايي از انديشه اسلامي، يک فرد بي نظير بود.
«پيام انقلاب شماره 31 صفحه 33»
4 – شهيد مطهري از شاگردان دوره اول امام در مباحث فقه واصول فلسفه است.
«پيام انقلاب شماره 31 صفحه 33 »
5 – تنها کسي که هم از لحاظ کميت و هم از لحاظ کيفيت خوبترين فرآورده را تقديم محيط انديشه اسلا‌مي‌کرد شهيد مطهري بود.
«پيام انقلاب شماره 31 صفحه 34»
6 – شهيد مطهري بي اغماض در مقابل هرگونه وابستگي و گرايش ‌مي‌ايستاد.
«پيام انقلاب شماره 31 صفحه 35»
7 – در هر يک ساعت و هر روز عمر با برکت کسي مثل شهيد بزرگوار مطهري براي ملت اسلا‌مي‌و يکايک مردم مسلمان داراي فايده است، حسنه است.
«روزنامه اطلاعات 12/2/70»
8 – جريان فکري شهيد مطهري در محيط ذهني انقلاب جريان ممتازي است.
«روزنامه اطلاعات 12/2/69 »
9 – آثار شهيد مطهري مبناي فکري کنوني ماست.
«روزنامه اطلاعات 19/11/75 »
10 – شهيد مطهري چشمه فياض و جوشان بود.
«روزنامه اطلاعات 12/2/70 »




شهيد مطهري از ديدگاه شخصيتهاي علمي‌، سياسي اجتماعي کشور
1 – شهيد مطهري مغز وقوه عاقله تشکيلات روحانيت بود و دشمنان هم اين را بخوبي ‌مي‌دانستند.
شهيد محلاتي
«پيام انقلاب شماره 161، 20/2/65»
2 – شهيد مطهري به گردن انقلاب اسلا‌مي‌و ملت مسلمان حق عظي‌مي‌دارد و بي جهت نيست که امام امت فرمودند: (محصول عمر من بود).
شهيد محلاتي
«پيام انقلاب شماره 161، 20/2/65»
3 – استاد شهيد مطهري براستي از آن گروهي بود که علم را براي فقه و عقل دوست داشتند.
شهيد محلاتي
«پيام انقلاب شماره 161، 20/2/65»
4 – استاد شهيد مطهري هيچگاه از فعاليت ومبارزه سياسي جدا نبود.
شهيد محلاتي
«پيام انقلاب شماره 161، 20/2/65»
5 – شهيد مطهري در راه شناساندن چهره اصيل اسلا‌مي‌نخست قلمش را داد و آنگاه خودنش.
شهيد محلاتي
«پيام انقلاب شماره 161، 20/2/65»
6 – شهيد مطهري پاک زندگي کرد و پاک مرد، اما دلهاي دوستانش را آتش زد.
شهيد محلاتي
«پيام انقلاب شماره 161، 20/2/65»
7 – استاد شهيد مطهري در جنبه تعليم از نعمتهاي وافري برخوردار بودند. استعداد خوب، بيان رسا، نثر زيبا پخته و به شوه انبياء تدريس ‌مي‌کرد.
شهيد محلاتي
«پيام انقلاب شماره 161، 20/2/65»
8 - شهيد مطهري علم را براي فقه وعقل دوست داشت و اهل تفکر و تدبر بود، تعبدي چيزي را ن‌مي‌پذيرفت.
شهيد محلاتي
«پيام انقلاب شماره 161، 20/2/65»
9 – از نظر خط فکري در زمينه ايدئولوژي ايشان نخست با خطوط التقاطي وانحرافي مخالف داشتند ودر برابر آنها حساسيت داشتند به طوريکه با احزاب و گروهاييکه التقاطي داشتند سخت درگير ‌مي‌شدند.
شهيد بهشتي
«پيام انقلاب شماره 31»
10 – امروز سخنان و نوشته‌ها و همه آثار شهيد مطهري راهنماست.
حجة الاسلام‌هاش‌مي‌رفسنجاني
«روزنامه اطلاعات 10/2/67»
11 – آثار شهيد مطهري در همه جا گسترده است، يادگارهاي او براي همه جهانيان ‌مي‌تواند مورد استفاده قرار گيرد.
حجة الاسلام‌هاش‌مي‌رفسنجاني
«روزنامه اطلاعات 11/2/67»
12- من هر چه از فلسفه و علوم انساني دقيق وعميق براي ايشان (شهيد مطهري)‌مي‌گفتم مطمئن بودم که مطالبم هدر ن‌مي‌رود.
علامه طباطبائي
«پيام انقلاب شماره 31 12/2/60 »
13 – شهيد مطهري اسلام شناس وارد و پياده کننده اسلام بود.
آيت اللّه مشکيني
«پيام انقلاب شماره 31 12/2/62»
14 – (شهيد مطهري ) اسلام را خوب درک کرده بود و سدي مقابل خواست کمونيستها و ضد الهي‌ها بود.
آيت اللّه مشکيني
«پيام انقلاب شماره 31 12/2/62»
15 – شهيد مطهري خدمت شاياني در نشر حقايق اسلا‌مي‌انجام داد، و از اينکه از شرق زدگي و غرب زدگي احتياط بکند و ره مستقيم را برود ، دقم برجسته‌اي برداشته است.
آيت اللّه مشکيني
«پيام انقلاب شماره 31 12/2/62»
16 – شهيد مطهري در شاخه‌هاي مختلف اسلا‌مي‌خاصه اعتقادات ، متخصص بود و استقامت فکري عجيبي داشت.
آيت اللّه مشکيني
«پيام انقلاب شماره 31 12/2/62»
17 – افکار شهيد مطهري زمين مساعدي براي کشت مطالب بود.
آيت اللّه مشکيني
«پيام انقلاب شماره 31 12/2/62»
18 – سه تيپ هستند که با خط فکري شهيد مطهري مخالفند: ماديون و ضد الهيون ، التقاطيون و ملي گرايان .
آيت اللّه مشکيني
«پيام انقلاب شماره 31 12/2/62»