مقالات - فتح ارزش ها

نویسنده: محمدباقر نیکخواه / کارشناس سلاح های شیمیایی 
همزمان با انجام عملیات پیروزمندانه کربلای 5 در شرق بصره وغرب خرمشهر در 19 دی ماه 1365،‌ رژیم بعثی عراق به موازات پاتک‌های گسترده و سنگین لشگرهای گارد ریاست جمهوری، زرهی، مکانیزه و همچنین یگانهای نیرو بخصوص به قصد متوقف و بیرون راندن نیروهای ایرانی از مواضع تصرفی، حملات بی‌نظیر شیمیایی خود را در کل مناطق عملیاتی اعم از خطوط مقدم و پشتیبانی و عقبه‌های عملیات تا عمق 89 کیلومتری با 33 فروند انواع هواپیماهای بمب‌افکن و بیش از 80 قبضه انواع توپ‌های سنگین آغاز نمود.
بدین سان که صبح‌ها به هنگام طلوع آفتاب به مدت 2 الی 3 ساعت و عصرها نیز به مدت 2 تا 3 ساعت قبل از غروب آفتاب نیروها و مواضع آنها را مورد تهاجم بمب‌ها، راکتها و گلوله‌های مختلف و کشنده شیمیایی (تاولزاها، اعصاب ـ موثر بر خون و خفه‌کننده‌ها) قرار داد.
در سری جدید حملات عراق که مرحله اول آن به مدت 27 روز مدام از 12 دی ماه تا 17 بهمن ماه 1365 استمرار یافت و تمامی محورهای عملیات شامل: شلمچه، پنج ضلعی، دژهای مرزی، آبگرفتگی، دوسوی نهرجاسم، شهرک دوعیجی، جزایر ام‌الطویل، ماهی، ام لبابی، اروند صغیر، ام‌الرصاص، پاسگاهای کوت سواید، بوبیان، زید، حسینیه، جفیر، پادگان حمید نهر عرایض، جاده‌های عملیاتی شهید امانی، شهید دزفولی، شهید ذوالفقاری، شهید صفری و شهید شرکت، امام رضا(ع) و جاده‌های خرمشهر، شلمچه، خرمشهر آبادان، جزیره مینو و جاده ابریشم اهواز، بیمارستانهای صحرایی امام حسین(ع)، رمضان، اورژانس ها، مواضع توپخانه‌ها،‌مهندسی و ادوات و حتی کمپ اسرای عراقی را آماج گازهای کشنده شیمیایی قرار داده و بیش از 3500 نفر را مصدوم و 400 نفر را به شهادت رساند.
روزهای 23 و 25 اسفند 1365 یکی از روزهای تلخ جنگ به شمار می‌روند؛ عراق در این روز دیوانه‌وار بیش از دو سوم کل مناطق عملیاتی جنوب و خوزستان را مورد تهاجم سراسری 44 فروند هواپیماهای بمب‌افکن و بیش از 90 قبضه از انواع توپخانه‌های سنگین قرار داده و تمامی محورهای عملیاتی بیت‌المقدس (خرمشهر)، رمضان ـ‌ والفجر 8 ـ کربلاهای 4 و 5 و خیبر را با 900 بمب و راکت 500 با 25 و150 کیلیویی و 3500 گلوله‌های توپ، شیمیایی نموده که حاصل آن 1700 مصدوم و 246 نفر شهید بود.
در همان ابتدای حملات شیمیایی عراق، اخبار،‌ اطلاعات و اسناد جنایات جدید عراق را بلافاصله برای مقامات مسئول ایران ارسال نمودیم.
از جمله به ستاد تبلیغات جنگ، شورای عالی دفاع به مسئولیت دکتر کمال خرازی و وزارت وقت امور خارجه دکتر علی‌اکبر ولایتی و اعلام آمادگی نمودیم جهت پذیرش گروه کارشناسان سازمان ملل در منطقه جهت ارائه اسناد و بقایای آثار حملات شیمیایی عراق و بردن گروه به محل هایی که بمب ها و راکتهای منفجر شده بود.
مسلماً این اقدامات تبلیغی و سیاسی در آن روز ها در تنویر افکار عمومی و ترسیم جنایات ضدبشری عراق که مخالف کلیه کنوانسیون نهاد و پروتکل‌های بین‌المللی بودند تاثیر گذار بود.
آقای رجایی خراسانی نماینده وقت ایران در سازمان ملل نامه آقای دکتر ولایتی را تسلیم خاویر پرزدوکوئیار دبیر کل وقت سازمان ملل کرد.
در این نامه وزیر خارجه ایران ضمن یادآوری جنایات وحشیانه عراق در گذشته به موارد جدید حملات شیمیایی اشاره کرد و مدارک لازم را نیز ارائه نمود و به شدت از عدم موضع‌گیری ایشان(دبیرکل) و شورای امنیت در محکومیت و مجازات عراق انتقاد نمود و خواستار اعزام گروه حقیقت‌یاب و کارشناسان سلاح های شیمیایی سازمان ملل به ایران گردید
اما این اقدام باز هم مورد بی‌توجهی و عدم اعتنای دبیر کل و شورای امنیت واقع شد و با عدم پاسخ و وقت‌کشی، رژیم بعثی عراق را تشویق به ادامه جنایات ضدبشری خویش نمود.
در نتیجه عراق مجدداً در 18/1/1366 منطقه عملیاتی کربلای 8 و رزمندگان و کارکنان ادارات مستقر در شهر خرمشهر و محور عملیات کربلای 6 در سومار (مواضع ارتش و بیمارستان صحرایی و اردوگاه های مهاجرین جنگی) و همچنین در روزهای 15 و 16 و 26 تا 31 فروردین 1366 روستاهای مرزی ایران در بانه و سردشت و بیش از 40 روستای کردنشین عراق در استان های سلیمانیه، اربیل و شقلاوده را ناجوانمردانه با بیش از 1500 بمب و راکت و 7000 گلوله توپ مورد تهاجم شیمیایی قرار داد).
در نتیجه در این سری حملات بیش از 1000 نفر از رزمندگان و مردم ایران مصدوم و 60 نفر شهید شدند.
از جمله چندین نفر از کارکنان شهرداری و سازمان آب در خرمشهر و روستائیان آلوت در کردستان و از مردم بی‌پناه کرد عراقی نیز چهارهزار نفر مصدوم و 100 نفر شهید شهید شدند.
عوامل بکار گرفته شده عبارت بودند از: خردل موستارد و نیتروژنه، اعصاب، تا بون و سارین ـ ترکیبات سیانوری ـ خفه‌کننده، ترکیبات پیچیده و ناشناخته اعصاب و سیانور و احتمالاً vx و روان گردان BZ.
با پیگیریها و اعتراضات دامنه‌دار جمهوری اسلامی ایران، سرانجام گروه کارشناسی سازمان ملل در تاریخ 2 اردیبهشت 1366 برابر با 22 آوریل 1987 وارد ایران شدو به مدت یک هفته به بررسی آثار کاربرد سلاح های شیمیایی توسط عراق بر علیه ایران پرداخت.
ما هیات را پس از ورود به خوزستان بلافاصله از پایگاه هوایی امیدیه با چند دستگاه پاترول سفید رنگ که بر بالای سقف آن علامت بزرگ UN ترسیم شده بود به خرمشهر بردیم و محل های اصابت بمب ها، راکتها و گلوله‌های شیمیایی و آثار بر جا مانده را به آنان نشان داده و نمونه‌برداری از خاک و بقایای بمب ها صورت گرفت و با دستگاه نمایانگر عوامل شیمیایی CAM عامل بکار رفته رئیس گروه مشخص و ثبت گردید.
سپس گروه از مصدومان شیمیایی در تهران و کرمانشاه نیز معاینه پزشکی به عمل آورد و با مشاهده علایم و آثار عوارض شیمیایی، یافته‌های خویش را ثبت نمودند.
این گروه به همراه دکتر خرازی با یک بالگرد به قصد مشاهده آمار حملات عراق در روستای آلوت به قصد بانه حرکت نمود ولی به دلیل شدت آتش‌باری منطقه در اثر ادامه عملیات کربلای ده در شهر ماووت عراق در شهر سقز فرود آمده و به کرمانشاه و تهران بازگشت.
اعضای اعزامی دبیر کل پس از یک هفته در 29 آوریل تهران را به قصد ژنو ترک نمودند و پس از دریافت نتایج آزمایش های نمونه‌های ارسالی به آزمایشگاه های شیمیایی کشورهای اروپای غربی و دریافت پاسخ مثبت کاربرد سلاح های شیمیایی توسط عراق، ‌گزارش خویش را تنظیم و با شماره 18852/اس به تاریخ 19/2/1366 برابر با 8 می 1987 توسط دبیر کل تسلیم رئیس شورای امنیت نمودند.
در این گزارش با تایید استفاده عراق از عوامل تاول زا و اعصاب به نمونه‌های مشاهده آثار این جنایات نظیر کودکان، زنان باردار و مادر و دو کودک شهید روستای آلوت بانه و شهادت کارکنان سازمان آب و شهرداری شهر خرمشهر اشاره صریح نمود.
متاسفانه این بار نیز هم دبیر کل و هم شورای امنیت به درخواست ایران در صدور قطعنامه محکومیت و مجازات عراق و راه های بازدارنگی آن کشور از ادامه تجاوز وقعی نگذاردند و صرفاً از نقص مفاد کنوانسیون منع کاربرد سلاح های شیمیایی 1925 اظهار تاسف نمودند و یک سری توصیه‌های اخلاقی دادندوبدین سان همچنان دست رژیم بعثی عراق را در ادامه ارتکاب جنایات علیه بشریت باز گذاردند!