الگوی سوم زن مسلمان/۱۹

غرب در مسأله حقوق زن به ما بدهکار است

امام خامنه‌ای درباره نوع نگاه غرب به زنان فرمودند: «در مسأله [حقوق] زن از دنیا طلب‌کاریم؛ حالا مؤسسات وابسته به سازمان به اسم حقوق بشر، موضوع حجاب را زیر سؤال بکشنداین واقعیت قضیه را عوض نمی‌کند.
کد خبر: ۷۹۹۴۳۱
تاریخ انتشار: ۲۴ آذر ۱۴۰۴ - ۰۳:۵۸ - 15December 2025

گروه فرهنگ دفاع‌پرس ـ رسول حسنی؛ انقلاب اسلامی ایران در حقیقت خود یک رویش و دگرگونی غیرقابل انکار به همراه داشت و آن، این بود که توانست همه مفاهیم قبل از خود را تغییری اساسی بدهد. یکی از این مفاهیم مسئله «زن» و نوع نگاه به آن بود. انقلاب اسلامی توانست زن را هویتی تازه ببخشد، هویتی که پیش از آن قلب ماهیت شده بود و نمی‌توانست زن را به هدف غایی خود برساند. متاسفانه همه مظاهر رژیم طاغوت که علی‌الظاهر رنگ و بویی ملی داشت، علیه زنان جامعه بود. 

الگوی سوم زن مسلمان

زن ایرانی انقلابی در بیان رهبر معظم انقلاب اسلامی در واقع زن «نه شرقی، نه غربی» است؛ زنی که نه شاخه در غرب دارد و نه از شرق ریشه می‌گیرد؛ نه زن سترون و ایستای شرقی و نه زن بی‌هویت و یک بعدی غربی است؛ بلکه زنی است که به خاستگاه اصلی خود، به فرهنگ غنی ملی و آموزه‌های متغن دینی بازگشته است. زن ایرانی انقلابی یعنی همان زن «نه شرقی، نه غربی»، زنی متعالی و متمدنی است که باید الگوی شرق و غرب باشد نه آنکه می‌تواند باشد. اگر این زن با این مختصات و مقیاس انسانی که دیگر تک ساحتی نیست و واجد زوایا و ابعاد متعددی است در فضای انقلاب اسلامی امکان وجود دارد، چرا نباید برای زنان دنیا الگو باشد؟ و چرا باید هنوز از غرب به انحطاط رسیده در حال احتضار الگو بگیرد؟

نوشتاری که در ادامه قسمت نوزدهم آن را می‌خوانید حدود زن «زن نه شرقی، نه غربی» را در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی مشخص و ابعاد و ویژگی آن را ترسیم می‌کند. مطالعه این سطور کمکی است برای تربیت دخترانی که باید در گام دوم انقلاب اسلامی زنانی باشند تحول آفرین، اثرگذار و پیشرو.

تغییر تعریف از زن در انقلاب اسلامی

«زن در تعریف غالبا شرقی، همچون عنصری در حاشیه و بی‌نقش در تاریخ‌سازی و در تعریف غالبا غربی به مثابه موجودی که جنسیت او بر انسانیتش می‌چربد و ابزاری جنسی برای مردان و در خدمت سرمایه‌داری جدید است معرفی می‌شد. شیرزنان انقلاب و دفاع مقدس نشان دادند که الگوی سوم، «زن نه شرقی، نه غربی» است. زن مسلمان ایرانی تاریخ جدیدی را پیش چشم زنان جهان گشود و ثابت کرد که می‌توان زن بود، عفیف بود، محجبه و شریف بود و درعین حال، در متن و مرکز بود. می‌توان سنگر خانواده را پاکیزه نگاه‌داشت و در عرصه سیاسی و اجتماعی نیز سنگرسازی‌های جدید کرد و فتوحات بزرگ به ارمغان آورد. زنانی که اوج احساس و لطف و رحمت زنانه را با روح جهاد و شهادت و مقاومت درآمیختند و مردانه‌ترین میدان‌ها را با شجاعت و اخلاص و فداکاری خود فتح کردند.

در انقلاب اسلامی و در دفاع مقدس، زنانی ظهور کردند که می‌توانند تعریف زن و حضور او در ساحت رشد و تهذیب خویش و در ساحت حفظ خانه سالم و خانواده متعادل و در ساحت ولایت اجتماعی و جهاد امر به معروف و نهی از منکر و جهاد اجتماعی را جهانی کنند و بن‌بست‌های بزرگ را در هم بشکنند. اقتدار و جذبه تازه‌ای به برکت خون این زنان مجاهد در عصر جدید ظهور کرده است که زنان را ابتدا در جهان اسلام تحت تأثیر قرار داد و دیر یا زود در سرنوشت و جایگاه زنان جهان دست خواهد برد.» 
پیام به کنگره ملی هفده هزار زن شهید و آزاده و جانباز ۱۹ اسفند ۱۳۹۹

زن ایرانی در مقابل زن غربی

«زن امروز ایران، در صحنه‏ علم و سیاست و هنر و در گونه ‏گون فعالیت‌های اجتماعی، از گذشته فعال‌تر و میدان‌دارتر است؛ اما اینها برای ذهن و بینش غربی و نیز رسم و آیینی که دست‌های صهیونیسم و استعمار از آن ساخته، در مرتبه‏ دوم است. در مرتبه‏ اول، آن چیزی مهم است که ایران اسلامی آن را قاطعانه رد می‏‌کند؛ یعنی مرزشکنی در روابط زن و مرد و هتک حرمت انسانی زن و تبدیل آن به وسیله‏‌ای برای التذاذ یا دستگاهی برای مصرف مصنوعات پر زرق و برق.» 
پیام به سمینار بررسی شخصیت زن از دیدگاه امام خمینی (ره) ۳ آبان ۱۳۶۸

نقش زنان در انقلاب اسلامی

«زنان مسلمان ایران در مسائل انقلاب و جنگ و مقاطع حساس پس از پیروزی انقلاب همواره نقش مهمی را ایفا کردند و نفوذ طبیعی و قهری خود بر همسران و پسران خویش را در راه تحقق اهداف انقلاب و مقابله با دشمنان اسلام به کار گرفتند. حضور فعال مردان در میدان مبارزه تجربه‌ای عینی از نقش مؤثر زنان در پیشبرد انقلاب اسلامی است و روحیه، درک و فهم عمیق مادران و همسران شهدا نیز نشانه بارزی از آن است.» 
بیانات در دیدار شورای مرکزی جمعیت زنان جمهوری اسلامی ۲۲ اردیبهشت ۱۳۷۱

زن غربی گریزان از خانواده

«زنان غربی، به‌خاطر این‌که به خانواده و به تربیت فرزند اهمیت ندادند، کارشان به جایی رسیده است که میلیون‌ها نوجوان در کشور‌های اروپایی و آمریکایی، زیر سایه آن تمدن مادی در سن ده سالگی، دوازده سالگی مشغول تبهکاری هستند؛ این به خاطر آن است که زن غربی، قدر خانواده را ندانست. در گذشته، وضع زنان غربی این‌طور نبود. از سی، چهل، پنجاه سال قبل، وضع زنان غربی روزبه‌روز بدتر شد. آن روزی که زنان غربی این راه غلط را شروع کردند، فکر نمی‌کردند که کشور و جامعه آنها، دچار چنین وضعی شود. وقتی خانواده از هم پاشید، وضعیت این گونه می‌شود.» 
بیانات در اجتماع زنان خوزستانی ۲۰ اسفند ۱۳۷۵

بنیان سست خانواده در غرب

«معضل بزرگی در ارتباط با قشر زن، نه فقط در ایران ما، بلکه در سراسر جهان وجود دارد این است که نسبت به حقوق و شخصیت زن، در بعضی از بخش‌های زندگی، کوتاهی انجام می‌گیرد. بعضی تصور می‌کنند این ویژگی، مخصوص کشور‌های شرقی یا اسلامی است. این تصور، اشتباه است. ظلم به زنان، در کشور‌های غربی اگر بیشتر از کشور‌های اسلامی و شرقی نباشد، کمتر نیست. آمار‌هایی مبنی بر آزار زنان در خانواده از طرف مردان وجود دارد که انسان را دچار تعجب می‌کند. این معضل، باید حل شود. البته در کشور ما هنگام پیروزی انقلاب که زنان در میدان‌های عظیم مبارزه سیاسی حضور پیدا کردند و نقش خودشان را به اثبات رساندند، وضع تا حدود زیادی عوض شد.» 

«امروز در دنیای غرب، خانواده، بنیان بسیار سستی دارد. خانواده‌ها بخصوص زنان از جدایی رنج می‌برند. اگر خانواده‌ای، خدای ناکرده، متلاشی شود، هم مرد و هم زن، هر دو، سرگردان و آواره و ناراحت می‌شوند و رنج می‌بینند. اما در این میان، زن بیشتر رنج می‌بیند. امروز در دنیای غرب، زنان دچار این رنج هستند؛ چون خانواده‌ها به آسانی به هم می‌خورند، متلاشی می‌شوند و از بین می‌روند. گاهی خود زنان اقدام به فروپاشی کانون خانواده می‌کنند؛ اما خود آنها هم، چوبش را بیشتر می‌خورند.» 
 بیانات در جمع زنان شهر ارومیه ۲۸ شهریور ۱۳۷۵

تساوی زهرآگین

«مسئله اختلاط زن و مرد که اسمش را گذاشتند تساوی به شدت زهرآگین است و جوامع غربی را مبتلا کرده و حالا اندیشمندان‌شان فهمیده‌اند که این مسیر اصلا پایان ندارد؛ سیری ناپذیرى طبع انسانی این حرکت انحرافی را تا ناکجاآباد خواهد برد. [اما] اگر [اختلاط زن و مرد را] قبول نداشته باشید، شما را طرد می‌کنند، یعنی آنها بیشتر از ما و متعصبانه‌تر از ما پای‌بندند به چیز‌هایی که غیر معقول است. بر سر ارزش‌های فرهنگی خودشان که در واقع ضد ارزش است لجاجت می‌کنند. ما چرا بر سر فرهنگ خودمان پافشاری نکنیم؟» 
بیانات در دیدار اعضای شورای انقلاب فرهنگی ۱۹ آذر ۱۳۹۲

دریغ حقوق بشر از زن توسط غرب

«نقطه مقابل این، درست همان فرهنگ حاکم بر امروز اروپاست. آنها با همه چیز کنار می‌آیند جز خویشتن‌داری در مقابل چیزی که به آن آزادی جنسی گفته می‌شود. از نظر آنها کسی مرتجع است که روی این مسئله تکیه بکند. اگر در کشوری، زنان با یک حدودی از مردان مجزا شدند، می‌شود خلاف تمدن. تمدن آنها که بر ویرانه‌های همان تمدن رومی بنا شده، چیزی جز این نیست؛ اما این از لحاظ ارزشی غلط است؛ عکسش درست است. در اروپا و در کشور‌های غربی، تا اندکی پیش زنان حقوق مالی مستقلی نداشتند. تا اوایل قرن بیستم، با همه آن ادعا‌هایی که شده است، با آن کشف حجاب عجیب و غریبی که در غرب روز به روز هم بیشتر شده، با آن اختلاط جنسی بی‌مهار که خیال می‌کنند این ارزش دادن به زن است، درعین‌حال زن غربی حق نداشته از ثروتی که متعلق به خودش بوده، آزادانه استفاده کند.

در مقابل شوهر، مالک دارایی خودش نبوده است. یعنی زنی که ازدواج می‌کرد، ثروت و دارایی و ملکش متعلق به شوهرش بود؛ خودش حق نداشت نسبت به آن تصرفی بکند؛ تا این‌که به‌تدریج حق مالکیت و حق کار، تا اوایل قرن بیستم به زنان داده شد. یعنی این مسأله را که جزو اولی‌ترین حقوق بشری است، از زن دریغ داشتند؛ اما فشار و تکیه بیشتر را روی آن مسأله‌ای گذاشتند که درست نقطه مقابل مسائل ارزشی واقعی است که در اسلام به آن اهتمام شده است.» 
بیانات در دیدار اعضای شورای فرهنگی، اجتماعی زنان ۴ دی ۱۳۷۰

ما مدعی دفاع از حقوق زن هستیم

«در مسأله [حقوق] زن از دنیا طلب‌کاریم؛ حالا مؤسسات وابسته به سازمان ملل یا غیر آنها یا فلان مجموعه روزنامه‌نگار بیایند به اسم حقوق بشر، موضوع حجاب و بعضی از این قبیل چیز‌ها را زیر سؤال بکشند و اظهار طلبکاری کنند، این واقعیت قضیه را عوض نمی‌کند. ما هستیم که به دنیا خطاب می‌کنیم و میگوییم: شما به بشریت عموما و به زن خصوصا خیانت کرده‌اید؛ با کشاندن زن و مرد به وادی ابتلائات جنسی، با آوردن زن به شکل متبرج به وسط میدان. معلوم است که زن، آن بخش زیبای آفرینش بشر است. این بخش زیبا به طور طبیعی با اندکی در پرده بودن همراه است؛ این خاصیت این بخش زیبا و لطیف وجود انسانی است. 

این پرده را دریدن و آنچه را که باید با نظم و قانون پیگیری شود، آن نیاز غریزی انسانی، چه در زن و چه در مرد بی‌قانون و بی‌نظم در جامعه رواج دادن، بزرگ‌ترین خیانتی است که در درجه اول به زن و در درجه بعد به همه بشریت انجام گرفته است. این کار را سیاست‌های غربی کرده‌اند. البته اولین و بزرگ‌ترین ضرر را هم خودشان کرده‌اند. الان مسأله همجنس‌گرایی در دنیای غرب یکی از ابتلائات است. حقیقت قضیه این است که امروز یکی از درد‌های بزرگ و غیرقابل علاج شده است؛ چاره‌ای هم ندارند. آن طور حرکت کردن، آن طور ادبیات پرده‌درانه و عریان در زمینه مسائل جنسی و ارتباط زن و مردم را به میان آوردن، آن طور جنس زن را برای شغل، تبلیغات و کار برای به دست آوردن پول استفاده کردن، این چیز‌ها را هم دنبال خودش دارد؛ طبیعی است. 

این کار‌ها را دنیای غرب کرده است. شما ادبیات کشور‌های اروپایی را در قرون هجده و نوزده و نگاهشان به زن را ببینید؛ مطلقا تفاوت دارد با آنچه که در قرن بیستم و در نوشته‌ها و ادبیات قرن بیستم، انسان می‌بیند نسبت به زن، آنها پیگیری کرده‌اند. آن روز نگاهشان، نگاه نجیبانه‌تر با طبیعت زن و مرد بود. معلوم می‌شود این کار سیاسی حالا از طرف صهیونیست‌ها بوده و از طرف دستگاه‌های استعمارگر بوده؛ اینها احتیاج به تحقیق و کار دارد. این همین‌طور به‌تدریج روزبه‌روز شدت پیدا کرده تا به وضعی که امروز ملاحظه می‌کنید، رسیده است؛ بنابراین دنیای غرب باید پاسخگو باشد؛ چون به زن ضربه زده‌اند؛ به حقوق زن تجاوز کرده‌اند؛ ارزش زن را تنزل داده‌اند؛ به اسم طرف‌داری، به او خیانت کرده‌اند.» 
بیانات در دیدار بانوان نخبه در آستانه سالروز میلاد حضرت زهرا (س) ۱۳ تیر ۱۳۸۶

برداشت غلط غرب از هویت زن

«چرا بشریت همواره درباره مسئله زن و مرد، کج فکر کرده؟ اسلام می‌خواهد در مقابل این بایستد. شما از تعلیمات انبیا (ع) که بگذرید، در همه برداشت‌هاى بشرى و در همه تحلیل‌هایى که بشر و تفکرات بشرى داشتند، جایگاه زن و مرد، جایگاه غلطى است و نسبت زن و مرد، نسبت غلطى است. حتى در تمدن‌هاى خیلى بلندپایه دنیاى باستان مثل تمدن روم یا ایران که شما نگاه کنید می‌بینید که برداشت از زن، یک برداشت غلط است. امروز هم وضع دنیا همین‌جور است علی‌رغم همه جنجال‌ها و هیاهوهایى که در زمینه مسئله زن وجود دارد و ادعاى اروپا در حمایت از زن و موضع انسانى زن متاسفانه همان برداشت غلط وجود دارد. 

اروپایی‌ها دیر آمدند وارد میدان شدند، یعنى دیرتر از کشورهاى اسلامى و کشورهاى غیراروپایى نسبت به مسئله زن تنبه پیدا کردند و خیلى دیر فهمیدند مسئله را، چون می‌دانید تا دهه‌هاى دوم این قرن در هیچ جاى اروپا هیچ زنى حق رأى دادن نداشت، حق صرف کردن مال خودش را نداشت؛ [حتى] آنجاهایى که دموکراسى هم بود؛ از دهه دوم، یعنى از سال‌هاى ۱۹۱۶ یا ۱۹۱۸ به بعد، آرام آرام در کشورهاى اروپایى شروع شده که به زن حق بدهند براى اعمال نظر، براى تصرف در سرمایه خودش، براى حقوق اجتماعى متساوى با مرد، چون خیلى دیر از خواب پا شدند، مثل اینکه می‌خواهند این عقب‌افتادگى از لحاظ زمان را با جنجال‌هاى دروغىن جبران کنند. زنانی هم بوده‌اند که در سطوح بالا قرار می‌گرفتند و مثلا ملکه یک کشورى می‌شدند، این امتیاز از طریق خانواده و میراث و این چیز‌ها به آنها داده می‌شده؛ اما برخلاف دیدگاه‌هاى ادیان زن در جامعه به‌عنوان زن، به‌هیچ‌وجه از حقوقى برخوردار نبود. 

پس ببینید امروز هم که دنیاى تمدن غرب می‌خواهد آن عقب‌افتادگى بسیار ملامت‌برانگیز خودش در مورد مسئله زن را جبران کند، جور دیگرى جبران می‌کند؛ یعنى باز هم به یک شکل دیگرى دارد این قضیه را دنبال می‌کند که آن شکل، به نظر من این است که اینها جانب مفاهیم انسانى را در مورد زن، تحت‌الشعاع مسائل دیگر قرار می‌دهند؛ تحت‌الشعاع مسائل تبلیغاتى، سیاسى و اقتصادى. کمااینکه از اول هم همین‌جور بوده؛ در اروپا از اولى هم که به زنان حقوقى داده شد، غالبا بر همین مبانى غلط استوار بوده.» 
 بیانات در دیدار جمعی از بانوان پزشک به مناسبت میلاد حضرت فاطمه زهرا (س) ۲۶ دی ۱۳۶۸

انتهای پیام/ 161

نظر شما
پربیننده ها
آخرین اخبار