شاهنامه فردوسی کتاب دیروز، امروز و آینده ماست

یک پژوهشگر ادبیات با اشاره به نقش شاهنامه در فرازونشیب‌های تاریخی ایران گفت: این کتاب تنها به دلیل جذابیت داستان‌هایش پناهگاه ایرانیان نبوده، بلکه به‌عنوان نسخه بالینی معیار‌های خردورزانه‌ای برای تشخیص دیو از انسان و تصمیم‌گیری‌های بزرگ ارائه می‌دهد.
کد خبر: ۸۳۴۶۳۷
تاریخ انتشار: ۲۷ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۰۸:۳۷ - 17May 2026

به گزارش دفاع‌پرس از خراسان رضوی، «حامد مهراد» یک پژوهشگر ادبیات با بیان اینکه شاهنامه در طول تاریخ کتاب بالینی ایرانیان بوده است، اظهارداشت: ما در جنگ و صلح، پیروزی و شکست، فراز و فرود، شاهنامه فردوسی خواندیم و به آن پناه برده‌ایم. اما آیا این موضوع تنها به دلیل جذابیت داستان‌های شاهنامه است؟ قطعاً خیر.

فرهاد مهراد

وی افزود: این ویژگی حماسه ملی ما است که آنچه انسان ایرانی در طول تاریخ اندیشیده و دیده را بازتاب می‌دهد؛ بنابراین شاهنامه فردوسی می‌تواند راهنمای تصمیم‌های بزرگ برای یک ملت بزرگ باشد. وقتی از تصمیم صحبت می‌کنیم، به لحاظ علم جامعه‌شناسی احتمالاً از چیزی صحبت می‌کنیم که بین ما و دیگران تمایز می‌گذارد؛ هویت نیز چنین تعریفی دارد؛ بنابراین اگر جایی گفته شود که شاهنامه فردوسی شناسنامه ملی ماست، با همین نگاه بوده است.

این پژوهشگر حوزه ادبیات ادامه داد: وقتی در خصوص شاهنامه، از گذشته‌گرایی صحبت می‌کنیم، لزوماً به معنای سیر در گذشته نیست، بلکه از طریق مرور میراث اندیشگانی خودمان است که می‌توانیم اکنون و آینده خود را دریابیم و بسازیم. به همین جهت می‌توان گفت که شاهنامه کتاب دیروز، امروز و هنوزِ ماست.

مهراد گفت: حماسه در ساده‌ترین تعریف خود، نبرد و هوشیاری پیوسته انسان در رویارویی با دیو است. این نبرد پیوسته و دائمی انسان با دیو، حماسه می‌سازد. این دیو‌ها لزوماً ارژنگ‌دیو، دیو سپید و اکوان نیستند؛ بلکه شاهنامه علاوه بر اینکه کتابی برای خودشناسی است، کتابی برای دیوشناسی نیز به شمار می‌رود.

وی افزود: شاهنامه به ما معیار‌هایی می‌دهد تا بتوانیم دیو و آدمی را بشناسیم و نسخه‌ای که شاهنامه برای شناخت آن ارائه می‌دهد، همواره «خرد» است.

این پژوهشگر ادبیات درباره اهمیت خرد و خردگرایی در شاهنامه فردوسی تصریح کرد: کمتر کتابی در میراث ادب پارسی وجود دارد که به اندازه شاهنامه بر گوهر خرد تأکید داشته باشد؛ بنابراین با داشتن چنین نسخه بالینی بوده است که ایرانیان از فراز و نشیب‌ها در طول تاریخ عبور کرده‌اند.

انتهای پیام/

نظر شما
captcha
پربیننده ها
پربحث ترین عناوین