«جنگ فرسایشی نظامی اقتصادی»؛ راهبردی برای معادلات جدید در آتشبس
گروه استانهای دفاعپرس ـ «صابر گلعنبری» کارشناس ارشد روابط بینالملل؛ «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا در توجیه چرایی درگیریهای شبانه با ایران با وجود آتشبس و وضعیت شکننده خاورمیانه اظهار کرد که «آتشبس یعنی شلیکهایتان به سمت یکدیگر ملایمتر انجام شود.» در واقع آنچه ترامپ در تعریف آتشبس گفت، نه یک لغزش کلامی بلکه بیانگر یک قاعده و اصل رفتاری در دولت آمریکا و رژیم اسرائیل است که دستکم نمونههای عینی و حاضر آن در دو سال و اندی اخیر در جنگهای اخیر در منطقه از غزه و لبنان تا ایران مشهود بوده است. از این رو، آتشبس در قاموس آمریکا و اسرائیل نه توقف کامل درگیریها و جنگ بلکه کاستن از شدت و حدت آن است. البته در این یک سال، یک مورد نسبتا استثناء در پایبندی آمریکا به آتشبس وجود دارد و آن هم با انصار الله یمن است که آن هم دلایل خاص خود را دارد و اینجا مجال بیانش نیست.

از زمان اعلام پایان جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۵ همین قاعده ترامپی حاکم بوده است، یعنی آتش کمتر از یک جنگ تمامعیار و نه «آتشبس» به معنای متعارف آن. از آن تاریخ حدود ۸۰۰ فلسطینی در همین دوره کشته و هزاران نفر هم زخمی شدهاند. در حقیقت میتوان این وضعیت را هم فراتر از «نقض آتشبس» و هم کمتر از یک جنگ گسترده و یک «جنگ یکطرفه با آتشکم» نامید. در لبنان نیز این وضع وجود داشته و پس از توافق آتشبس در نوامبر ۲۰۲۴ تا قبل از شروع جنگ اخیر علیه ایران در یک جنگ یکطرفه بدون شلیکی از سوی حزبالله حدود هزار لبنانی کشته شدند. در واقع، یک جنگ فرسایشی جای جنگی تمامعیار را گرفته است؛ یعنی همان قتل و کشتار و تخریب ادامه دارد، اما نه در یک بازه زمانی فشرده بلکه در دوره زمانی طولانیتر برای به تحلیل بردن کامل توان نظامی ـ اجتماعی طرف مقابل.
بعد از آتشبس با ایران در هشتم آوریل هم محاصره دریایی شروع شد و در هفتههای اخیر نیز درگیریهای شبانه تقریبا به یک مسئله نسبتا روزانه و روتین تبدیل شده است. در اصل؛ این حوادث نه صرفا اتفاقاتی میدانی بلکه در کنار محاصره خروجی راهبرد «جنگ فرسایشی نظامی اقتصادی» برای تحمیل معادلات جدید در دوره به اصطلاح آتشبس است. رفتهرفته اگر این وضعیت ادامه یابد و فعلا هم در تتمه یا غافلگیرانه به درگیری گسترده دیگری ختم نشود، به احتمال زیاد تلاش خواهد شد که دامنه جغرافیایی این «آتشکم» در قالب همان جنگ فرسایشی فراتر از جنوب ایران در دریا و جزایر و شهرهای ساحلی، به مناطق مرکزی نیز گسترش یابد.
انتهای پیام/
