یادداشت/ سردار ابن‌الرضا

خوداتکایی دفاعی؛ میراث فرمانده‌ای که برای ایران بازدارندگی ایجاد کرد

رهبر شهیدمان از همان اوایل انقلاب در نقاط حساس و کلیدی نیرو‌های مسلح حضور پیدا کردند و با شناخت و اشراف کامل، راهبرد استقلال و خود اتکایی در حوزه صنعت دفاعی را با جدیت و قاطعیت پی‌ریزی و پیگیری کردند.
کد خبر: ۸۴۵۹۵۹
تاریخ انتشار: ۱۴ تير ۱۴۰۵ - ۱۵:۱۱ - 05July 2026

گروه دفاعی امنیتی دفاع‌پرس: همزمان با آیین باشکوه تشییع قائد شهید انقلاب اسلامی، سردار «سید مجید ابن‌الرضا» سرپرست وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح، در یادداشتی به تبیین یکی از مهم‌ترین میراث‌های راهبردی رهبر شهید، یعنی خوداتکایی دفاعی و نقش آن در شکل‌گیری بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران پرداخته است.

سردار ابن‌الرضا

متن این یادداشت به شرح زیر است:

از همان روز‌های آغازین انقلاب اسلامی و اعمال تحریم‌های ظالمانه نظام سلطه علیه ملت انقلابی ایران، بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی، امام خمینی (ره) و پس از ایشان به تأسی از آن بزرگمرد، رهبر و قائد شهیدمان شعار استقلال و قطع وابستگی به شرق و غرب را سرلوحه تدابیر و رهنمود‌های خود قرار دادند.

رهبر شهیدمان از همان اوایل انقلاب در نقاط حساس و کلیدی نیرو‌های مسلح حضور پیدا کردند و با شناخت و اشراف کامل، راهبرد استقلال و خود اتکایی در حوزه صنعت دفاعی را با جدیت و قاطعیت پی‌ریزی و پیگیری کردند. بخشی از ثمره شگرف این تفکر و برنامه‌ریزی راهبردی را در جنگ اخیر شاهد بودیم؛ البته بخش عمده آن به‌صورت محصولات غافلگیرکننده هنوز به کار گرفته نشده‌اند.

آنچه در تدابیر عمومی و اختصاصی ایشان اعم از ملاقات‌های عمومی و یا دیدار‌های کاری منظم و طبق برنامه با فرماندهان نظامی در نیرو‌های مسلح شاهد بودیم و شامل چند فصل مشترک بود که به وضوح می‌توان اندیشه، خط مشی و سیاست ایشان در پیشرفت و توسعه صنعت دفاعی را در آن مشاهده نمود.

اولین نکته این بود که مقام معظم رهبری هیچ‌گاه به وضع موجود راضی نبودند و به رغم اظهار رضایت و تفقد نسبت به موفقیت‌های کسب‌شده، آن را کافی نمی‌دانستند. این عدم کفایت ناشی از اشراف کامل ایشان به ظرفیت بالای علمی و عملی جوانان کشور بود و معظم‌له بار‌ها به بهره‌مندی از ظرفیت عظیم علمی و استفاده از توانایی جوانان کشور تأکید داشتند و مؤکداً به فرماندهان تأکید می‌فرمودند به پیشرفت‌های موجود راضی نشوید.

نکته دومی که می‌توان به آن اشاره کرد، توصیه اکید ایشان بر استقلال نیرو‌های مسلح و خوداتکایی در همه زمینه‌ها به‌ویژه صنعت دفاعی بود. تجربه جنگ‌های اخیر به ما اثبات کرد که در زمان حادثه فقط توانایی داخلی می‌تواند کمک کند.

نکته سوم که نکته برجسته و مهمی است، نوع نگاه ایشان به آینده و آرمان‌گرایی توأم با واقع بینی بود.

نکته چهارم همیشه به فرماندهان و مدیران تذکر می‌دادند که فرماندهان باید به اولویت‌ها توجه کنند و هرگز سرمست و سرگرم گذشته نشوند و موانعی مانند منابع مالی، آنها را متوقف نکند.

اینها بخشی از سیاست ایشان در دوران نزدیک ۴۰ سال زعامت و فرماندهی ایشان در نیرو‌های مسلح بود؛ بر این اساس ایشان معتقد بودند:

۱- حتی‌المقدور از خرید خارجی پرهیز شود به جز موارد استثنایی و ضروری به‌طور مثال به دلیل به صرفه‌نبودن تولید در داخل کشور.

۲- به‌شدت بر تولید داخل تأکید داشتند و اگر در داخل امکان و قابلیت تولید وجود داشت، مانع از تهیه آن از خارج کشور می‌شدند.

۳- اگر قرار بر خرید خارجی بود، مشروط به انتقال فناوری ساخت به داخل کشور با آن خرید موافقت می‌کردند.

۴- تأکید فراوان بر مراقبت، نگهداری و تعمیرات محصولات و بهره‌گیری حداکثری از اقلام موجود و ایجاد فرهنگ نگهداری محصول و توجه به عمر انقلابی آن از مطالبات جدی ایشان بود.

۵- آن حضرت تأکید فراوان به نوآوری و کشف راه‌های میان بر برای حل مسایل، به‌ویژه مسایل علمی و فناوری دفاعی داشتند.

۶ - ایشان با همت بلندشان به نیرو‌های مسلح اعتماد به نفس و جرأت و جسارت برای ورود به حوزه‌های جدید دفاعی و فناوری را می‌دادند.

۷- در کنار تأکید فراوان به نگهداری مناسب اقلام موجود و جدیت در نوآوری و ابتکار متهورانه، تأکید فراوان به کیفیت محصولات و استاندارد سازی آن داشتند.

۸-به تحقیقات و پژوهش در صنایع دفاعی بسیار معتقد بودند و حمایتی تمام‌قد و مثال‌زدنی از آن می‌نمودند؛ چه از لحاظ روحیه‌دادن به پژوهشگران و حمایت مالی و چه از لحاظ پیگیری مجدانه از نتایج پروژه‌های مهم، مدام پیگیری می‌کردند.

۹- به دیپلماسی دفاعی و همکاری‌های دفاعی توجه داشتند؛ البته در این بین به همکاری با برخی کشور‌ها تأکید و توصیه و همکاری با برخی دیگر را پرهیز و منع می‌کردند.

۱۰- در صادرات دفاعی، دفاع از مظلومان به‌ویژه مسلمانان، تکالیف دینی و فقهی را همواره مطمح نظر داشته و به آن عنایت ویژه داشته و تذکر می‌فرمودند.

آثار تدابیر ایشان در خود اتکایی در نیرو‌های مسلح به‌ویژه صنعت دفاعی آثار درخشان داشته است که در این یادداشت بسیار کوتاه نمی‌توان به آن پرداخت؛ ولی همگان معترف هستیم که ابعاد عمیق شخصیتی و اندیشه فرمانده کل قوا شهید و آثار و نتایج و برکات آن‌قدر فراوان بوده است که لازم است با روش‌های گوناگون آن را تبیین نمود.

انتهای پیام/ 271

نظر شما
captcha
پربیننده ها
آخرین اخبار
پربحث ترین عناوین