واکاوی «جنگ‌های نوین»؛ راهکار پیشکسوت دفاع مقدس برای عبور از طوفان رسانه‌ای دشمن

به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس از رشت، «سمیه اقدامی»؛ در روزگاری که میدان نبرد از خاکریز‌های فیزیکی به فضای دیجیتال و تسخیر ذهن‌ها تغییر مکان داده است، تحلیل دقیق شرایط کشور نیازمند نگاهی است که هم سابقه «میدان‌داری» داشته باشد و هم اشراف «آکادمیک».

دکتر «محمود رنجبر» عضو هیئت علمی دانشگاه گیلان و پیشکسوت دفاع مقدس در گفت‌وگویی صریح با ما به واکاوی پیچیدگی‌های جنگ هیبریدی و ابزار‌های نوین دشمن برای ایجاد تفرقه پرداخته است.

 

این استاد دانشگاه با تکیه بر تجارب دوران جنگ تحمیلی و تحلیل وقایع اخیر، از ضرورت «جهاد تبیین» به‌عنوان راهبرد اصلی مصون‌سازی نسل جوان سخن می‌گوید. در این مصاحبه، علاوه بر واکاوی ابعاد جنگ رسانه‌ای، دیدگاه‌های دکتر رنجبر پیرامون میراث رهبر شهید، اهمیت انسجام ملی در شرایط فعلی و نقش کلیدی دانشگاهیان در تبیین حقایق برای آیندگان بررسی شده است.

 

 

 

بنده بعد از اتمام جنگ در سال ۱۳۶۷ تحصیلات خودم را ادامه دادم. در آن زمان سال سوم دبیرستان بودم و یک سال بعد یعنی در سال ۱۳۶۸ توانستم دیپلم خودم را بگیرم. زمانی که امتحان دیپلم داشتم، خبر ارتحال جانسوز حضرت امام خمینی (ره) را شنیدیم که خیلی برای ما دشوار بود، اما با تشویق و ترغیب دوستان مبنی بر اینکه جهاد اصغر تمام شده و اکنون زمان جهاد اکبر است و باید در زمینه دانش و تحصیل در حوزه دانشگاه فعالیت کرد، بنده هم ادامه کار دادم و خوشبختانه در شهریور سال ۱۳۶۸ در دانشگاه گیلان، رشته زبان و ادبیات فارسی پذیرفته شدم و ادامه تحصیل دادم و مقطع کارشناسی ارشدم را در دانشگاه فردوشی مشهد و مقطع دکتری را در دانشگاه گیلان به اتمام رساندم.

 

خداوند توفیق داده تا به امروز بیش از ۲۰ جلد کتاب منتشر کردم که چند جلد از این کتاب‌ها در حوزه دفاع مقدس بوده و عمدتا تاریخ شفاهی است؛ «روایت اول و روایت دوم از دفترچه آلبالویی» و «سه شیفته پای کار» از جمله کتاب‌هایی هستند که در حوزه دفاع مقدس تالیف کردم.

 

 

 

نظر شهدا و همرزمانم در دوران دفاع مقدس درباره دشمنان اسلام و انقلاب اسلامی به ویژه آمریکا و اسرائیل بسیار عمیق است؛ به هر حال اسرائیل غاصب یک توهم دارد و آن این است که به ارض موعود برسد و از نیل تا فرات را در زیر سیطره خودش داشته باشد. در واقع توجه دشمن صهیونیستی این نیست که صرفا به سرزمین‌های موعود دسترسی پیدا کند، بلکه او اساسا با بنیان و بنیاد اسلام درگیر است و قصد ریشه کنی اسلام را دارد.

در هشت سال دفاع مقدس، یک ملعبه و بازیچه‌ای به نام صدام، تحریک شده بود که از جانب آمریکا و اسرائیل به ایران حمله کند و لذا رزمندگان ما در راستای مقابله با توهمی که در آن زمان به دست صدام انجام می‌شد به دفاع از دین و میهن برخاستند و عزمشان جزم شد؛ همین که رزمندگان می‌شنیدند پشت تحریکات و مطالبات رژیم بعث، اسرائیل حضور دارد، عزمشان برای دفاع جزم‌تر می‌شد. حتی برای بسیاری از ما در آن زمان ثابت شده بود که یکی از پشتیبانان اصلی جنگ رژیم بعث عراق علیه ایران، اسرائیل است و لذا به مقابله با دشمنان بعثی - صهیونیستی می‌پرداختیم.

 

 

 

جنگ رمضان یک جنگ وجودی است؛ جنگی است که پیش زمینه آن از کودتا‌های کوتاه کوتاه داخلی از سال ۱۳۷۸ آغاز شد و از همان زمان در اتاق جنگ آمریکا و اسرائیل طراحی شده بود تا چنین جنگی راه بیفتد و اساسا مواجهه با پیام رهایی بخش انقلاب اسلامی را داشته باشند. علمدار این پیام رهایی بخش، حضرت آقا بود که در تمام طول حیات پربرکت خودش، چیزی جز احقاق حق مسلمانان را نخواست و چیزی جز برافراشتن پرچم توحید و لا اله الا الله را پیگیری نکرد.

 

وقتی خبر شهادت حضرت آقا را در نهم اسفندماه سال ۱۴۰۴ شنیدم، بر یتیمی خودم و یتیمی ملت ایران گریستم، زیرا ملت ایران کسی را از دست داد که به زعم بنده، بادانش‌ترین و باسوادترین رهبر جهان شمرده می‌شد. رشته بنده ادبیات است و وقتی در سخنان مقام معظم رهبری دقت می‌کردم، می‌شد سخنان ایشان را بدون کم و کاست و حتی بدون ویرایش چاپ کرد، زیرا کاربرد فعل و فاعل و ترتیب گرامری و دستوری جملات ایشان آنقدر دقیق بود که نشان می‌داد ما با فردی مواجه هستیم که هم اهل کتاب است و هم اهل بینش و هم اهل آینده پژوهی.

 

 

 

یکی از مسائل مهم در جنگ هیبریدی یا جنگ چندفازی این است که معمولا در این جنگ ها، ابزار‌های جنگی قابل رویت نیستند. در چنین جنگی، لزوما شهادت منجر به حذف فیزیکی افراد نخواهد شد، بلکه غلبه گفتمانی بر ذهن‌ها رخ می‌دهد.

دستگاه‌ها و نهاد‌ها و سازمان‌هایی که به طور ویژه در حوزه اخبار و یا تولید محتوا درباره ایران کار می‌کنند، کم نیستند؛ این در حالی است که جهان ما یک جهان شیشه‌ای است و همه ما به گونه‌ای در این جهان شیشه‌ای در حال زیست هستیم. دشمن آمریکایی - صهیونیستی خوب می‌داند که اگر در این جهان شیشه‌ای، واقعیت اسلام و واقعیت پیام انقلاب اسلامی بیان شود، دل‌های مشتاق به سمتش جذب خواهد شد؛ بنابراین به دنبال این هستند که با دستمال کثیف، شیشه واقعیت را کدر کنند. آنها به زعم خودشان در حال پاک کردن هستند، اما وقتی پارچه کثیفی را به شیشه می‌زنند، آن شیشه کدر می‌شود و واقعیت‌ها را قلب و دگرگون نشان می‌دهد و لذا دوستان به نادوستان و یاران به منحرفین تبدیل می‌شوند.

 

امروزه خیلی ساده با ربایش کودکان و نوجوانان مواجه هستیم؛ همانگونه که شهادت در عصر دیجیتال لزوما شهادت فیزیکی نبوده و یک امر ذهنی غیر ملموس و غیر عینی است، ربایش هم به همین ترتیب است، یعنی ذهن و ضمیر جوان و نوجوان ما توسط سکتور‌های کامپیوتر و اخبار جعلی و فیک ربوده می‌شود.

 

وقتی شما با یک نوجوان یا جوان در باب مسائل مختلف از جمله هدف اسرائیل از حمله به ایران و کشور‌های اسلامی سخن می‌گویید و سپس فکت تاریخی می‌آورید و بر مبنای داده‌های تاریخی با آنها صحبت می‌کنید، سخن شما را نمی‌پذیرند و مدام بر طبل سخنان پوچ و متوهمانه دستگاه‌های تبلیغی غرب تکیه می‌کنند. در واقع جوانان و نوجوانان ما درگیر ابزار‌های پیشرفته دشمن در حوزه تبلیغات شده‌اند که نیازمند جهاد تبیین در طرفداران جبهه انقلاب است.

 

جهاد تبیین بیان کردن واقعیت هاست؛ نه برجسته کردن واقعیت‌ها و اگر ما حقایق پیام انقلاب اسلامی را آنچنان که هست، بیان کنیم و نسل جوان به صحت و صداقت گفته ما ایمان بیاورد، بی تردید اتفاقات خوبی رقم می‌خورد.

 

اگر می‌بینیم که انقلاب اسلامی تا به امروز دوام آورده، به خاطر همین صدق و صفایی است که در بیان ما وجود داشته و اگر انحرافی پدید آمده، احتمالا یک بخش آن به قدرت تبلیغی جبهه کفر برمی گردد و بخش دیگر آن نتیجه سست انگاری ما در عرصه تبیین اهداف و آرمان‌های انقلاب اسلامی است.

 

 

 

اولا دسته بندی و چارچوب بندی مناسب آموزه‌های امام خامنه‌ای (قدس سره) ضرورت دارد و لذا برای دسته بندی و انسجام بخشی و درآوردن نظریه‌های منتسب به یک مکتب، نیازمند تلاش جدی دستگاه‌ها و نهاد‌های فرهنگی به ویژه دانشگاه‌ها هستیم. به نظر بنده، در دوران پساجنگ رمضان، تلاش‌های دانشگاهیان باید خیلی بیشتر از این باشد تا بتوانند نظریه‌های مختلف رهبر شهید را در حوزه‌های مختلف فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی دسته بندی کنند؛ همچن باید درس‌هایی را در دانشگاه‌ها ایجاد کنیم تا این آموزه‌ها به شکل‌های مختلف مورد بررسی قرار بگیرند و بعد از آن، بتوانیم این درس‌ها را به نسل‌های آینده ارائه کنیم.

 

 

 

جنگ امروز خیلی سخت‌تر از دوران دفاع مقدس است؛ جنگ هشت ساله سختی‌های خاص خودش را داشت، زیرا ابزار‌های جنگی ما خیلی کم بود و در مقابل، با رژیمی مواجه بودیم که آن رژیم به انحا و اشکال مختلف از جانب دشمن اصلی ما یعنی آمریکا حمایت می‌شد، اما در این جنگ ما با چند وجه مواجه هستیم که وجه نخست در واقع تبلیغات وسیع دشمنان است. دشمنان به دنبال تفرقه اندازی بین مردم هستند و تلاش می‌کنند تا با ایجاد اختلاف سیاسی و کمبود‌های مصنوعی به اتحاد و انسجام ملیضربه بزنند، زیرا عامل وحدت مردم، همین همدلی هاست.

 

 

 

ملت ایران در این چهار ماه حضور شبانه روزی در جنگ تحمیلی سوم، نشان دادند که پای کار هستند و این پای کار بودن فقط در حرف نیست، بلکه در عمل هم آن را انجام دادند. این خاصیت یک مردم مبعوث است که برایشان فرق نمی‌کند که در جنگ هشت ساله با کمبود امکانات و ابزار‌های نظامی با دشمن بجنگند و یا در جنگ رمضان با جنگ الکترونیکی دشمن مواجه شوند. اساس و پایه اقتدار این مردم، اتحاد و انسجام ملی است؛ همانگونه که قرآن می‌فرماید «وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا» مردم ما نیز با انسجام و اتحاد و وحدت و همدلی خود به سمت آرمانی حرکت می‌کنند که آن آرمان موجب رهایی ملت‌ها از یوغ استعمار و استکبار می‌شود.

 

 

 

تشییع حضرت امام خامنه‌ای (قدس سره) صرفا تشییع پیکر ایشان و اعضای خانواده ایشان نبود، بلکه یک رفراندوم بزرگ ملی و بین المللی بود که شیعیان و مسلمانان جهان آن را پدید آوردند؛ به زعم بسیاری از تاریخ نگاران و تاریخ دانان جهان، این تشییع پیکر، بی نظیرین تشییع پیکر یک رهبر کشور است.

 

اگر به تاریخ ایران و پادشاهان آن نگاه کنیم می‌بینیم که از دوره محمدعلی شاه قاجار به بعد، همه پادشاهان در خارج از کشور تشییع و دفن شدند، محمدعلی شاه در پاریس مدفون است و در مراسم تشییع جنازه اش هم پنج، شش نفر حضور داشتند؛ احمدشاه قاجار نیز به همین ترتیب. رضاشاه در ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی دفن شد و محمدرضای پهلوی نیز در مصر مدفون است. همه این پادشاهان، داعیه حمایت و پشتیبانی از جانب غرب را داشتند و احساس می‌کردند که غربی‌ها می‌توانند پشتیبان قهار و حامی درخشانی برایشان باشند، اما هم حضرت امام خمینی (ره) و هم حضرت آیت الله خامنه‌ای (قدس سره)، به پشتیبانی مردم تکیه داشتند و این حمایت مردم بود که پس از ۴۷ سال انقلاب و ۳۹ سال مدیریت کشور، در مراسم تشییع رهبر شهید جلوه گری کرد و خودش را نشان داد.

 

اگر کسی پشتیبان و حامی آرمان‌ها و آموزه‌هایی باشد که از جانب قرآن آمده و تلاش کند و این آرمان‌ها و آموزه‌ها را در مملکت خودش اجرایی کند، مستظهر به پشتیبانی ملت خواهد شد که جلوه آن را در طول دوران رهبری امام شهید دیدیم و قبل از ایشان هم در دوران رهبری حضرت امام خمینی (ره) نمود پیدا کرده بود لذا بازتاب تبلیغی مراسم تشییع رهبر انقلاب یک رفراندوم بزرگ و گسترده بود.

 

 

 

یکی از دلایلی که این چنین مسلمانان، چه شیعیان و چه اهل سنت و حتی غیر مسلمانان، از مسیحیان گرفته تا زرتشتیان در مراسم اربعین شرکت می‌کنند، این نکته است که در واقع امام حسین (ع) و یارانش در عاشورا بر انسانیت تکیه داشتند. تمام کفر زمانی در برابر اسلام قرار گرفت که مسلمانان اساسا به دنبال جنگ نبودند. دشمنان فکر می‌کردند با کشتن امام حسین و یارانش در سرزمینی ناشناخته که آبادی در آن نیست می‌توانند به اهداف خودشان برسند و اساسا ندای حق طلبی را خاموش کنند، اما دیدیم که این ندا نه تنها خاموش نشد، بلکه هر ساله بر مشتاقان زیارت اربعین افزوده می‌شود.

 

اگر بخواهیم عاشورا و اربعین و انقلاب اسلامی را در یک ردیف قرار دهیم، می‌توانیم از آن به عنوان یک بسته نرم افزاری برای اعتلای نام اسلام یاد کنیم؛ مردمی که اربعین را بزرگ می‌دارند و فوج فوج به سمت کربلا حرکت می‌کنند، همان کسانی هستند که در تشییع رهبر شهید در نجف وکربلا و قم و مشهد و تهران آن حماسه عظیم و بی نظیر مردمی را رقم زدند.

 

 

 

حضرت زینب کبری (س) و امام سجاد (ع) به عنوان ناظران و شاهدان عینی عاشورا بسیار خوب توانستند پیام عاشورا را به جهان مخابره کنند؛ زمانی هست که انسان در باب یک واقعه به رویداد‌های واقعه تکیه می‌کند و زمانی نیز، خیلی به رویداد‌ها پرداخته نمی‌شود، اما پیام‌های آن واقعه و رویداد نقل قول و بیان و تحلیل می‌شود. آنچه در باب زینب کبری (س) و امام سجاد (ع) اتفاق افتاد، همین محتوا و تولید محتوایی بود که صورت گرفت، یعنی پیام آن حادثه بزرگ که امام حسین (ع) هرگز با دشمنی به نام یزید بیعت نکرد، جهانی شد و به عنوان یک آموزه اصیل برای همه ملت‌ها و رهبران جهان گسترش پیدا کرد؛ این پیام درس آموز این است که اگر در مدار حق طلبی باشید، حتی اگر تعداد شما هم کم باشد و اگر زمانه هم علیه شما عمل کند، بدانید که جبهه حق همواره پیروز است و می‌تواند کمال بخش زندگی و آرمان‌ها و اهداف و روزگار انسان باشد.

 

 

 

امروز در نقطه عطف تاریخ قرار گرفته‌ایم که نقطه عطف پیام‌ها و آموزه‌های آیینی اسلام است. اگر از این آموزه‌ها برخوردار نشویم و از زلال اسلام بهره نبریم و آن را با دانشی که در اختیار داریم، به نسل بعد نسپاریم، در واقع به نسل آتی خیانت کرده‌ایم.

بهتر این است که همه در تخصص‌های خودمان، انسجام و وحدت و پشتکار را برای اهداف انقلاب مد نظر قرار دهیم و این همه آموزه‌هایی را که انقلاب اسلامی و دفاع مقدس و جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان به ما ارزانی داشته، به نسل‌های آتی منتقل کنیم.

 

بهترین شیوه این است که در باب اتفاقات و رویداد‌هایی که پیرامون ما قرار گرفته مداقه داشته باشیم و اصل را از نااصل و حقیقت را از ناحقیقت برجسته کنیم و نشان دهیم.

 

انتهای پیام/