میدان دادن به ارادههای انسان رمز رشد فرهنگی است
به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاعپرس، جامعه بدون فرهنگ جامعهای بدون حیات و پویایی است هر چند در مردمانش ظاهر نفس بکشند و زندگی کنند. جامعهای که فاقد فرهنگ باشد عملا راهی برای رسیدن به مدنیت ندارد و محکوم به شکستی حتمی است. با این همه باید در نظر داشت که هر چند جوامع صاحب فرهنگ و مدنیت در مسیر اقتدار قرار دارند، اما مصون از شکست و سقوط نیستند، فرهنگ نیازمند بازنگری، صیانت، بازتولید و اصطلاحا به روزرسانی است.
از این جهت است که رهبر شهید انقلاب اسلامی از «مهندسی فرهنگ» نام میبرند. مهندسی فرهنگ یعنی شناخت همه ظرفیتها برای ارتقای جایگاه کشور و درک آسیبهای آن برای صیانت از سرمایههای معنوی کشور.
ضرورت مهندسی فرهنگی
مهندسی فرهنگی یعنی ساخت و طراحی فضای فرهنگی جامعه، متوقف بر در دست داشتن تصویری از وضع فرهنگی عبارت است از وضع فرهنگی موجود و وضع فرهنگی مطلوب است؛ بنابراین مهندسی فرهنگی عبارت است از سلسله تجویزها و باید و نبایدهایی که جامعه را از هستها و نیستهای فرهنگی موجود به هستها و نیستهای مطلوب عبور میدهند. به عبارت دیگر مهندسی فرهنگی دخالت و تصرف آگاهانه و برنامهریزی شده در فرهنگ است برای پدیدآوردن دگرگونیها و تغییرهای مطلوب در آن. [در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی ۸ دی ۱۳۸۳]
هدایت فرهنگی جامعه یک ضرورت است؛ چون اگر دولت اسلامی، فرهنگ را مدیریت نکند، نمیتواند مطمئن باشد که جریان به خوبی پیش خواهد رفت. [در دیدار شورای عالی انقلاب فرهنگی ۲۳ دی ۱۳۸۲] همچنین آزادی در فرهنگ یک مسئله است و رها کردن و عدم مدیریت و نظارت و دقت نسبت به فرهنگ، مسئلهای دیگر.
هرچند کسانی در دورههایی از تاریخ، از جمله در اروپای قرون وسطی به بهانه مدیریت فرهنگی جامعه بر روی گرایشهای مخالفشان، شمشیر کشیدند و به عنوان جلوگیری از هرج و مرج و اغتشاش فرهنگی جریانهای فرهنگی متفاوت را قله و قمع کردند، اما سوءاستفاده از یک امر صحیح موجب نمیشود که بتوان اساس و اصل آن را انکار و طرد کرد. از این رو مدیریت فرهنگی جامعه امر مطلوب و معقولی است و تنها باید برداشتهای غلط از آن را تخطئه کرد. [در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی ۱۵ دی ۱۳۷۷]
ثانیا مهار فرهنگ به صورت کامل، نه ممکن است و نه جایز، زیرا رشد فرهنگی وابسته به ابتکار و آزادی و آزادگی و میدان دادن به ارادههای افراد جامعه است. [در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی ۸ دی ۱۳۸۲] و رشد و تکامل استعدادهای عالی انسان، بدون فضای اجتماعی آزاد و غیراستبدادی امکان ندارد. [در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی ۲۳ دی ۱۳۸۲]
از این رو نه ولنگاری، رهاسازی و هرج و مرج فرهنگی صحیح است و نه سختگیری، شدت عمل و تنگنظری فرهنگی، بلکه دولت اسلامی باید در پی مدیریت، برنامهریزی، نظارت و مراقبت فرهنگی به شیوهای هوشمندانه و متفکرانه باشد، به طوری که رشد و ترقی فرهنگی افراد کمک شود و زمینه برای هدایت جامعه به سوی درست فراهم شود. [در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی ۲۳ دی ۱۳۸۲]
منبع: منبع: درآمدی بر اندیشه فرهنگی آیتالله خامنهای، نویسنده: مهدی جمشیدی
انتهای پیام/ 161
