ترتیبات ایرانی تنها گزینه عبور از تنگه هرمز است
گروه سیاسی دفاعپرس: در روزهای اخیر، تنگه هرمز بار دیگر به یکی از مهمترین محورهای تحولات منطقهای تبدیل شده است؛ آبراهی که همواره نقشی تعیینکننده در امنیت انرژی جهان داشته و اکنون با افزایش تنشهای میان ایران، آمریکا و متحدان غربی آن، بیش از گذشته در مرکز توجه قرار گرفته است. اظهارات مقامهای آمریکایی درباره تشدید فشارها علیه ایران و همچنین اعلام آمادگی انگلیس برای پیوستن به ائتلاف نظامی در منطقه، واکنشهای گستردهای را در میان نمایندگان مجلس شورای اسلامی به دنبال داشته است.

در همین راستا، حسن قشقایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، با اشاره به رفتار متناقض واشنگتن، تأکید کرد: آمریکا از یک سو در رسانهها از تشدید تنش سخن میگوید و از سوی دیگر از طریق کانالهای ارتباطی به دنبال مذاکره است. وی تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران چنین رفتارهایی را فریبکارانه میداند و نه با تهدید و نه با پیشنهاد مذاکره تحت فشار قرار نخواهد گرفت.
قشقایی همچنین با اشاره به جایگاه راهبردی تنگه هرمز، اعلام کرد: «ترتیبات ایرانی برای عبور از تنگه هرمز تنها گزینه روی میز است»؛ موضعی که نشاندهنده تأکید تهران بر نقش تعیینکننده خود در مدیریت این آبراه حیاتی است.
انتقاد از سیاستهای آمریکا پس از جنگ
در ادامه این مواضع، اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، با محکوم کردن حملات اخیر آمریکا به شهرهای ایران، ایالات متحده و رژیم صهیونیستی را «جنایتکاران قرن بیستویکم» توصیف کرد و گفت: به اعتقاد وی، طرف مقابل پس از ناکامی در دستیابی به اهداف اولیه خود، از جمله تغییر نظام سیاسی ایران، دچار سردرگمی راهبردی شده است.
وی با اشاره به توافقهایی که به گفته او از سوی آمریکا نقض شده است، اظهار داشت: واشنگتن حتی به توافقی که خود امضا کرده نیز پایبند نمانده و همین مسئله نشاندهنده آشفتگی در تصمیمگیریهای این کشور است.
کوثری همچنین با اشاره به حملات انجامشده علیه زیرساختهای ایران گفت: تجربه ماههای اخیر نشان داده است که جمهوری اسلامی توانسته در مدت کوتاهی خسارتهای واردشده را جبران کند و روند خدماترسانی و پشتیبانی را بدون وقفه ادامه دهد. به گفته وی، حتی تلاش برای ایجاد اختلال در مسیرهای مواصلاتی و تأثیرگذاری بر تنگه هرمز نیز نتیجهای برای طرف مقابل نداشته است.
این نماینده مجلس مدعی شد دشمن پس از ناکامی در عرصه نظامی، مردم غیرنظامی را هدف قرار داده است تا ناکامیهای خود را جبران کند، اما چنین اقداماتی نه تنها موجب عقبنشینی ملت ایران نخواهد شد، بلکه انسجام داخلی را افزایش خواهد داد.
وی همچنین با اشاره به فضای داخلی آمریکا گفت: به اعتقاد او، تناقض میان ادعاهای مقامهای آمریکایی درباره موفقیت عملیات نظامی و انتشار اخبار مربوط به تلفات نیروهای این کشور، پرسشهایی را در افکار عمومی آمریکا ایجاد کرده است.
کوثری در پایان تأکید کرد : استمرار چنین اقدامات نظامی، اراده ملت ایران را تقویت خواهد کرد و در نهایت آمریکا ناچار خواهد شد حضور نظامی خود را در منطقه غرب آسیا کاهش دهد.
استناد به حقوق بینالملل درباره تنگه هرمز
از سوی دیگر، حجتالاسلام علیرضا سلیمی، عضو هیئترئیسه مجلس شورای اسلامی، در واکنش به اعلام وزارت دفاع انگلیس درباره مشارکت در ائتلاف نظامی برای تأمین امنیت تنگه هرمز، این اقدام را دخالت در حاکمیت ملی ایران دانست.
وی با تشریح وضعیت حقوقی تنگه هرمز تأکید کرد: بخشهای قابل توجهی از این آبراه در محدوده آبهای سرزمینی ایران و عمان قرار دارد و بر اساس قواعد حقوق بینالملل، هیچ کشوری حق حضور نظامی یا دخالت در این محدوده را ندارد.
سلیمی با استناد به کنوانسیونهای بینالمللی از جمله کنوانسیون ژنو و کنوانسیون حقوق دریاها، تصریح کرد: اگر عبور و مرور کشتیها امنیت یا منافع کشور ساحلی را تهدید کند، آن کشور از اختیارات قانونی برای اتخاذ تدابیر لازم برخوردار است.
وی همچنین تأکید کرد: در این منطقه چیزی تحت عنوان آبهای بینالمللی به مفهوم رایج آن وجود ندارد و مدیریت تنگه هرمز میان ایران و عمان تقسیم شده است. به گفته سلیمی، حتی در بخشهای تحت مدیریت عمان نیز اگر تردد شناورها تهدیدی علیه منافع ملی ایران ایجاد کند، جمهوری اسلامی از منظر حقوقی اختیار اقدام متناسب را خواهد داشت.
عضو هیئترئیسه مجلس در پایان، هرگونه حضور نظامی انگلیس در این منطقه را اقدامی غیرمشروع دانست و هشدار داد: جمهوری اسلامی ایران در دفاع از منافع ملی خود با هیچ کشوری تعارف نخواهد داشت.
تنگه هرمز؛ خط قرمز ایران
فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز تنگه هرمز را مهمترین نقطه تقابل راهبردی ایران و آمریکا توصیف کرد و گفت: تمام تحرکات نظامی آمریکا در سواحل منطقه با هدف تضعیف جایگاه ایران در این آبراه انجام میشود.
وی تأکید کرد: تنگه هرمز برای جمهوری اسلامی ایران یک «خط قرمز» است و هرگونه تلاش برای تغییر موازنه قدرت یا کاهش حاکمیت ایران بر این منطقه با واکنش قاطع تهران مواجه خواهد شد.
مالکی همچنین با اشاره به روابط ایران و عمان، بر ضرورت پایبندی دو کشور به توافقات دوجانبه درباره مدیریت تنگه هرمز تأکید کرد و گفت: تصمیمگیری درباره این آبراه نباید تحت تأثیر خواستههای آمریکا قرار گیرد.
وی هشدار داد: اگر عمان اجازه دهد مسیرهای دریایی تحت حاکمیت خود در اختیار سیاستهای واشنگتن قرار گیرد، در آینده با پیامدهای امنیتی جدی مواجه خواهد شد.
تهدیدهای آمریکا؛ «عملیات روانی» یا راهبرد نظامی؟
در همین حال، محمدصالح جوکار، رئیس کمیسیون امور داخلی کشور و شوراهای مجلس، تهدیدهای اخیر رئیسجمهور آمریکا درباره حمله به زیرساختهای ایران را ناشی از استیصال دانست و گفت این اظهارات بیش از آنکه بیانگر توان نظامی واشنگتن باشد، تلاشی برای پوشاندن شکستهای میدانی است.
وی با توصیف شخصیت رئیسجمهور آمریکا به عنوان فردی «نامتعادل»، تأکید کرد که تهدیدهای مربوط به بازگشایی اجباری تنگه هرمز، حمله زمینی یا نابودی ایران، بیشتر جنبه تبلیغاتی و روانی دارد و اگر آمریکا توان اجرای چنین اقداماتی را داشت، آنها را عملی میکرد.
جوکار همچنین اظهار داشت که اقدامات اخیر واشنگتن با هدف القای حفظ قدرت بازدارندگی به افکار عمومی انجام میشود، در حالی که به گفته وی، واقعیتهای میدانی چیز دیگری را نشان میدهد.
رئیس کمیسیون امور داخلی مجلس با اشاره به توان دفاعی جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد که هرگونه اقدام نظامی مستقیم یا غیرمستقیم علیه ایران، با پاسخ متقابل مواجه خواهد شد و جمهوری اسلامی آمادگی کامل برای مقابله با هرگونه تجاوز را دارد.
وی همچنین اظهارات مقامهای آمریکایی را بخشی از یک عملیات روانی برای ایجاد اختلاف داخلی در ایران توصیف کرد و گفت ملت ایران اینگونه تهدیدها را جدی نمیگیرد.
جوکار در پایان با تأکید بر حاکمیت ایران بر تنگه هرمز، اعلام کرد که هیچیک از طرحهای آمریکا برای تغییر وضعیت این آبراه، استقرار دائمی نیروها یا اعمال کنترل بر آن عملی نخواهد شد و ثبات منطقه تنها در صورت خروج نیروهای آمریکایی از غرب آسیا امکانپذیر است.
تأکید بر حاکمیت ایران بر تنگه هرمز
مجموع مواضع مطرحشده از سوی نمایندگان مجلس نشان میدهد که در شرایط کنونی، تنگه هرمز به محور اصلی ادبیات سیاسی و امنیتی مسئولان ایرانی تبدیل شده است. اگرچه هر یک از نمایندگان از زاویهای متفاوت به تحولات اخیر پرداختهاند، اما در چند محور اشتراک نظر دارند؛ تأکید بر حاکمیت ایران بر این آبراه، مخالفت با هرگونه حضور نظامی خارجی، بیاعتمادی به سیاستهای آمریکا و هشدار نسبت به پیامدهای هرگونه اقدام علیه امنیت و منافع جمهوری اسلامی ایران.
در این چارچوب، نمایندگان مجلس معتقدند که هرگونه تغییر در معادلات امنیتی تنگه هرمز بدون در نظر گرفتن نقش و حاکمیت ایران، نه تنها امکان تحقق نخواهد داشت، بلکه میتواند سطح تنشها در منطقه را بیش از پیش افزایش دهد.
انتهای پیام/381
