جشنواره نشان نیکوکاری، زیستبوم خیر را متحول میکند
به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاعپرس، محمدمهدی جعفری، دبیر علمی و ارزیابی سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری، امروز (یکشنبه) در نشست خبری این جشنواره، با اشاره به ظرفیتهای گسترده مردمی در حوزه احسان و نیکوکاری اظهار داشت: یکی از اهداف اصلی جشنواره نشان نیکوکاری، معرفی ظرفیتهای بزرگ مردمی به جامعه است؛ چراکه کشور ما با چالشهای اجتماعی متعددی مواجه است و تغییر سبک زندگی و ورود فناوریهای جدید، ظرفیتهای تازهای را برای مواجهه با این چالشها میطلبد.
دبیر علمی و ارزیابی سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری افزود: در کنار چالشهای جدید، برخی مسائل اجتماعی که از گذشته در کشور وجود داشته نیز همچنان نیازمند حل و فصل است و امیدواریم با دعوت از مردم برای مشارکت و فراهم کردن میدان حضور آنان، بتوانیم در مواجهه با این مسائل گامهای مؤثرتری برداریم.
وی با بیان اینکه «تعالی فعالیت نیکوکاری ساختاریافته» یکی از محورهای اصلی جشنواره است، گفت: آنچه در دو دوره گذشته تلاش کردیم به تشکلهای نیکوکاری ارائه کنیم، تقویت روحیه یادگیری سازمانی در این تشکلها بود تا مجموعههای فعال در حوزه خیر و احسان، با تکیه بر حرفهگرایی، تخصص و مهارت، فعالیتهای خود را حرفهایتر کنند و بهرهوری سازمانی آنان ارتقا یابد.
جعفری ادامه داد: البته خود ما نیز در دبیرخانه جشنواره نشان نیکوکاری تلاش میکنیم از تجربیات دو دوره گذشته یاد بگیریم و بر اساس عملکرد و تجربههای بهدستآمده، امسال چند محور توسعه و تحول را برای جشنواره پیشبینی کردهایم که امیدواریم با قوت و قدرت در سازمانها، نهادهای مختلف، دبیرخانه جشنواره و بهویژه در میان مؤسسات و تشکلهای اجتماعی که هدف اصلی جشنواره هستند، دنبال شود.
حرکت از تمرکز بر خیریههای کلاسیک به سمت تنوعبخشی به تشکلهای نیکوکاری
وی با اشاره به نخستین محور تحول در سومین دوره جشنواره ملی نشان نیکوکاری اظهار داشت: در دو دوره قبلی، تمرکز ما بر مؤسسات خیریهای بود که به عنوان سازمانهای رسمی فعالیت میکردند، از چهار نهاد اصلی کشور مجوز داشتند، دارای شخصیت حقوقی مستقل بودند و در حوزه نظام احسان و نیکوکاری فعالیت میکردند.
دبیر علمی جشنواره افزود: قاعدتاً تلاش ما در جشنواره این است که هر تشکلی که با هر الگویی فعالیت میکند، در نهایت بتواند به یک تشکل حرفهای و رسمی تبدیل شود که بر اساس قواعد و استانداردهای مشخص فعالیت کند؛ اما واقعیت این است که اگر صرفاً به این تشکلها توجه کنیم، هنوز زیستبوم احسان و نیکوکاری کشور را بهدرستی نشناختهایم.
وی با بیان اینکه تفاوتهای جغرافیایی، اعتقادی و اقتضائات بومی، موجب شکلگیری تشکلهای خیریه متنوعی در کشور شده است، گفت: نخستین محور تحول ما در سومین دوره جشنواره نشان نیکوکاری این است که نگاه خود را از تمرکز صرف بر خیریههای کلاسیک، به سمت تنوعبخشی به تشکلهای خیریه در کشور ببریم.
جعفری خاطرنشان کرد: در دومین دوره جشنواره، مراکز نیکوکاری به عنوان تشکلهای خیریه محلهمحور که در کشور فعالیت میکنند و مجوز خود را از کمیته امداد دریافت میکنند، به جشنواره اضافه شدند و امسال نیز دو گونه جدید از تشکلهای خیریه به جمع مخاطبان جشنواره افزوده شدهاند.
وی نخستین گروه جدید را گروههای جهادی دانست و گفت: گروههای جهادی عمدتاً به عنوان تشکلهای داوطلبمحور در کشور فعالیت میکنند و در حوادث و جنگهای تحمیلی اخیر نیز در کنار مؤسسات خیریه، فعالیتهای بسیار شایانی داشتهاند. بر اساس تصمیم شورای سیاستگذاری سومین جشنواره نشان نیکوکاری، مقرر شد گروههای جهادی نیز در یک محور مستقل، با شاخصهای اختصاصی خود و در مقایسه با گروههای مشابه، به مخاطبان جشنواره اضافه شوند.
ورود خیریههای تکخیر به فرآیند ارزیابی جشنواره
دبیر علمی و ارزیابی جشنواره، دومین گروه جدید را مؤسسات خیریه تکخیر عنوان کرد و توضیح داد: در دو دوره گذشته، تمرکز ما بر تشکلهایی بود که با محوریت یک خیر فعالیت نمیکردند و تلاش داشتند از منابع عمومی مردم استفاده کنند؛ به این معنا که گروههای مختلف و آحاد مردم از یک تشکل حمایت میکردند، چه در قالب منابع مالی و چه در حوزه فعالیتهای داوطلبانه.
جعفری افزود: اگر تشکلی تکخیر بود، در دو دوره قبلی جشنواره در زمره مخاطبان ما قرار نمیگرفت؛ البته خیرین بسیار بزرگی در کشور حضور دارند که به مؤسسات مختلف کمک میکنند، اما برخی از آنان برای تداوم جریان فعالیتهای خیرخواهانه در خانواده یا مجموعه خود، یک تشکل و مؤسسه خیریه حرفهای ایجاد کردهاند که تعداد این مجموعهها نیز قابل توجه است. در سومین دوره جشنواره، این گروه از مؤسسات نیز وارد فرآیند ارزیابی خواهند شد.
وی با تشریح گروههای مختلف مخاطب سومین دوره جشنواره گفت: مؤسسات خیریهای که از چهار مرجع اصلی مجوز دریافت کردهاند، به عنوان یک بخش مخاطبان جشنواره هستند؛ مؤسسات خیریهای که با تکیه بر یک خیر، حدود ۹۵ درصد منابع خود را از یک خیّر تأمین میکنند، گروه دوم مخاطبان هستند؛ مراکز نیکوکاری سومین گروه و گروههای جهادی نیز چهارمین گروه مخاطبان جشنواره را تشکیل میدهند.
جعفری اضافه کرد: در دو دوره قبلی، مؤسساتی که در زمینه تقویت نظام احسان و نیکوکاری در کشور فعالیت میکردند، چه در حوزه آموزش، پژوهش، توانمندسازی مؤسسات، تأمین مالی و حمایت از پروژههای نوآوری، نیز به عنوان مخاطبان جشنواره مورد توجه قرار گرفتند و این مجموعهها در سومین دوره جشنواره نیز در زمره مخاطبان قرار خواهند داشت.
تدوین «راز مؤسسات خیریه برتر» برای انتقال تجربههای موفق
وی در تشریح دومین محور تحول و توسعه سومین دوره جشنواره نشان نیکوکاری گفت: امسال تلاش داریم صرفاً برگزیدگان را معرفی نکنیم؛ گرچه در دو دوره قبلی نیز فعالیتهای ما تنها به معرفی مؤسسات خیریه برگزیده منحصر نبود، اما در سومین دوره بنا داریم استانداردسازی و کنشگری حرفهای را در میان مؤسسات و تشکلهای خیریه در کشور جریان دهیم.
دبیر علمی جشنواره ادامه داد: در همین راستا، گزارشی با عنوان «راز مؤسسات خیریه برتر» در حال تدوین است. در دبیرخانه علمی، مقایسهای میان الگوی فعالیت مؤسسات خیریه منتخب و برتر و سایر مؤسسات در حال انجام است تا بتوانیم در قالب یک دستنامه، راز فعالیت مؤسسات خیریه برتر را به جامعه تشکلی کشور معرفی کنیم.
جعفری اظهار داشت: در میان مؤسسات خیریه، تجربیات بسیار بزرگی در حوزه مدیریت داوطلبان، تأمین مالی، حاکمیت سازمانی و شفافیت وجود دارد که تلاش میکنیم این الگوهای موفق را در قالب یک مجلد آماده و به جامعه معرفی کنیم.
راهاندازی آکادمی برگزیدگان نشان نیکوکاری
وی از راهاندازی «آکادمی برگزیدگان نشان نیکوکاری» به عنوان یکی دیگر از اقدامات مهم سومین دوره خبر داد و گفت: در نخستین دوره جشنواره، ۲۳ مؤسسه به عنوان برگزیدگان نشان نیکوکاری معرفی شدند و در دومین دوره نیز ۱۵ مؤسسه برگزیده شدند؛ بنابراین تاکنون ۳۸ مؤسسه موفق به دریافت نشان نیکوکاری شدهاند.
دبیر علمی جشنواره افزود: این مؤسسات، مجموعههای خوبی هستند که در شاخصهای مختلف فعالیت کرده و از تراز مطلوبی برخوردارند، اما برای ارتقای سطح فعالیت و رسیدن به نقطه مطلوب، همچنان نیازمند حرفهایتر و تخصصیتر شدن فعالیتهای خود هستند.
جعفری تصریح کرد: امسال در سومین دوره جشنواره، «آکادمی برگزیدگان نشان نیکوکاری» را با محوریت ۳۸ مؤسسه منتخب دو دوره گذشته راهاندازی میکنیم. در این آکادمی دو هدف را دنبال خواهیم کرد؛ نخست اینکه از ظرفیت این تشکلها برای کمک به سایر تشکلها استفاده کنیم. یکی از مسئولیتهای اجتماعی تشکلهای منتخب ما این است که تلاش کنند معین سایر تشکلها باشند، چراکه تجربیات آنها میتواند در ارتقای عملکرد سایر مؤسسات در کشور اثرگذار باشد.
وی ادامه داد: هدف دوم این است که خود مؤسسات برگزیده نیز در زمینه فعالیتهایشان دچار ارتقای عملکرد و بهبود شوند.
تشکیل کمیتههای تخصصی عارضهیابی و بهبود عملکرد
دبیر علمی و ارزیابی جشنواره با اشاره به ارزیابیهای میدانی انجامشده در دوره گذشته اظهار داشت: با توجه به تلاش عزیزان و همکاران ما در دبیرخانه علمی و شورای داوری، سال گذشته ارزیابیهای میدانی از تشکلها انجام شد و در برخی موارد، اعضای شورای علمی و داوری حدود ۱۰ ساعت در یک تشکل حضور داشتند و ابعاد مختلف فعالیت آن را بررسی کردند.
جعفری افزود: بسیاری از منتخبین سال گذشته از شورای علمی جشنواره درخواست داشتند که با توجه به ارزیابی انجامشده، نقاط ضعف و خلأهای شناساییشده در اختیار آنها قرار گیرد تا بتوانند همین موارد را مبنای بهبود عملکرد خود قرار دهند.
وی گفت: بر همین اساس، امسال با کمک متخصصان مختلف کشور که در حوزه فعالیت و تشکلهای خیریه صاحبنظر هستند، کمیتههای تخصصی عارضهیابی و بهبود عملکرد را برای مؤسسات خیریه برگزیده نشان تشکیل خواهیم داد.
دبیر علمی جشنواره خاطرنشان کرد: همچنین با توجه به همکاری خوبی که با دانشگاه تهران داشتهایم، دورههای آموزشی تخصصی برای مدیریت در سازمانهای خیریه برگزار کردهایم و تلاش میکنیم ضمن آموزش تشکلها، در مسیر بهبود فعالیت و عملکرد آنها نیز در کنارشان باشیم تا مؤسساتی که به عنوان برگزیده نشان معرفی شدهاند، عملکرد مطلوب خود را به سمت بهتر شدن ارتقا دهند.
جعفری در ادامه، سومین محور تحول سومین دوره جشنواره نشان نیکوکاری را مورد توجه قرار داد و گفت: یکی از چالشهایی که امروز در کشور در حوزه حکمرانی با آن مواجه هستیم، موضوع حکمرانی دادهمحور است.
وی افزود: متأسفانه در برخی بخشها، تلقیهایی از فعالیت مؤسسات خیریه در کشور در میان مردم، بخش خصوصی و نهادهای دولتی وجود دارد که بر اساس شناختی که ما در دو دوره جشنواره از فضای خیر و احسان کشور به دست آوردهایم، به ضرس قاطع میتوان گفت برخی از این تلقیها کاملاً نادرست است.
دبیر علمی جشنواره اظهار داشت: در بخش دیگری نیز سیاستگذاریها و برنامهریزیهایی در حوزه نظام حکمرانی خیر و احسان در کشور در حال انجام است، اما به دلیل نبود داده و اطلاعات کافی، این حکمرانی، برنامهریزی و سیاستگذاریها عموماً مبتنی بر دادههای دقیق و قابل اتکا نبوده است.
وی ادامه داد: بر اساس تجربهای که در دو سال برگزاری جشنواره نشان نیکوکاری به دست آوردهایم، اشراف نسبی خوبی نسبت به آنچه در کشور توسط مؤسسات خیریه در حال انجام است پیدا کردهایم و این موضوع میتواند زمینهای برای حرکت به سمت حکمرانی دادهمحور در حوزه خیر و احسان باشد.
جعفری گفت: سومین محور تحول ما در سومین دوره جشنواره این است که امسال با کمک دبیرخانه علمی و ارزیابی، نخستین «گزارش ملی زیستبوم احسان و نیکوکاری کشور» را مبتنی بر داده منتشر کنیم.
وی افزود: کمیتهای در شورای علمی جشنواره شکل گرفته و بر اساس شناختی که از فعالیت مؤسسات خیریه در دو دوره گذشته به دست آمده است، تلاش میکنیم تصویر روشنی از فعالیت تشکلهای خیریه، برنامهها و سیاستگذاریهای کشور در حوزه توسعه نظام خیر و احسان ارائه کنیم.
دبیر علمی جشنواره اظهار امیدواری کرد: طبق برنامهریزیهای انجامشده در دبیرخانه علمی، نخستین گزارش ملی زیستبوم احسان و نیکوکاری کشور ظرف دو تا سه ماه آینده تهیه و با همت دبیرخانه جشنواره نشان نیکوکاری در جامعه و برای دستگاهها و ذینفعان مختلف منتشر و در اختیار آنان قرار گیرد.
تأکید بر سرمایه انسانی و نهادی در کنار منابع مالی
جعفری چهارمین محور تحولی سومین دوره جشنواره را تغییر نگاه به داراییهای مؤسسات خیریه عنوان کرد و گفت: عمدتاً نگاه ما به مؤسسات خیریه، نگاه به منابع مالی است؛ در حالی که یکی از تلاشهای جشنواره نشان نیکوکاری این است که این نگاه و انگاره را تغییر دهد.
وی تصریح کرد: منابع مالی تنها دارایی مؤسسات خیریه نیستند. ما تلاش میکنیم این نگاه که نیکوکاری صرفاً پول است، تغییر کند؛ چراکه سرمایههای انسانی و نهادی که در مؤسسات خیریه شکل گرفتهاند، داراییهای بسیار مهمی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.
دبیر علمی و ارزیابی جشنواره افزود: نیروی انسانی، منابع انسانی شکلگرفته در تشکلها و همچنین الگو و دانش حرفهای که طی سالها فعالیت تخصصی در این تشکلها ایجاد شده، داراییهای بسیار مهمی هستند که باید در کنار منابع مالی مورد توجه قرار گیرند.
جعفری با اشاره به ظرفیت گسترده داوطلبان در برخی مؤسسات خیریه گفت: امسال در سومین دوره جشنواره توجه جدی به داراییهای نهادی و سازمانی مؤسسات خواهیم داشت. امروز مؤسساتی در کشور داریم که بیش از ۱۰ هزار داوطلب در آنها فعالیت میکنند و لزوماً منابع مالی بسیار زیادی ندارند، اما تخصص و دانشی که در پس حضور داوطلبانه در این تشکلها شکل گرفته و به جامعه مخاطب ارائه میشود، ظرفیت بسیار بزرگی است که باید به صورت ویژه مورد توجه قرار گیرد.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد که با استفاده از ظرفیتهای مردمی، توسعه حرفهای و تخصصی تشکلها، تقویت یادگیری سازمانی، افزایش شفافیت و پاسخگویی و توجه به سرمایههای انسانی و نهادی، فعالیتهای نیکوکارانه در کشور بیش از گذشته اثربخش شود و تشکلهای خیریه بتوانند در حل ریشهای و بنیادین مسائل اجتماعی نقشآفرینی کنند.
انتهای پیام/ 121
