کافی: ادبیات پایداری نیازمند توجه بیشتر به جنبههای صوری و ادبی است
به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاعپرس، غلامرضا کافی، عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز، در آیین رونمایی از نخستین مجموعه کتابهای مرتبط با گرایش ادبیات پایداری که صبح امروز (شنبه) در حوزه هنری برگزار شد، اظهار داشت: یکی از موضوعاتی که باید در مطالعات ادبیات انقلاب و ادبیات پایداری مورد توجه قرار گیرد، چگونگی شکلگیری و تحول قالبها و جریانهای ادبی در این دوره است.
وی با اشاره به وضعیت شعر نو و شعر آزاد در ایران و جهان عرب افزود: اگر انقلاب اسلامی اتفاق نیفتاده بود، شاید شعر سپید و شعر آزاد فارسی امروز وضعیت متفاوتی داشت. در جهان عرب نیز شعر آزاد توانسته است جایگاه گستردهای پیدا کند و در مقاطعی از شعر کلاسیک پیشی بگیرد.
کافی ادامه داد: در شعر عربی، زبانگرایی و توجه به ساختار و فرم اهمیت بیشتری پیدا کرده است و همین مسئله باعث شده شعر کلاسیک عرب در دوره معاصر تا حد زیادی جایگاه پیشین خود را از دست بدهد، در حالی که شعر آزاد همچنان مورد توجه است.
عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز با اشاره به تأثیر انقلاب اسلامی بر جریان شعر آزاد در ایران گفت: با آغاز دوره انقلاب اسلامی، شعر آزاد نیز وارد مرحله تازهای شد. همانطور که دکتر سنگری درباره ادبیات انقلاب مطرح کردهاند، شاید بتوان گفت بخشی از نخستین شعرهای انقلاب در قالب شعر آزاد شکل گرفت و شاعران مطرحی در این جریان ظهور کردند.
وی افزود: بسیاری از شاعران شاخص شعر انقلاب، بهویژه در سالهای نخست، در قالب شعر آزاد فعالیت داشتند. این موضوع نشان میدهد که برخلاف تصور برخی جریانها درباره کنار رفتن شعر آزاد یا توقف آن، این قالب توانست خود را با شرایط اجتماعی و تاریخی جدید هماهنگ کند.
کافی با اشاره به مطالعات انجامشده در حوزه ادبیات پایداری اظهار داشت: در بررسی موضوعات مرتبط با ادبیات پایداری، یکی از نکاتی که کمتر مورد توجه قرار گرفته، مسائل صوری و ساختاری است. همچنان غلبه با معناگرایی است و بخش عمده پژوهشها بر مضمون و محتوای آثار تمرکز دارند.
وی ادامه داد: حتی در برخی پژوهشهایی که به جریانهای ادبی مرتبط با ادبیات چریکی و شعر سیاه پرداختهاند، بحث درباره ساختار و فرم شعر چندان جدی دنبال نشده است. در حالی که در بسیاری از جریانهای ادبی دیگر، مؤلفههای صوری و ساختاری همزمان با محتوا مورد توجه قرار گرفتهاند.
عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز تأکید کرد: این موضوع میتواند یکی از محورهای مهم پژوهشی در مطالعات ادبیات پایداری باشد؛ اینکه چه اتفاقی افتاده است که در شعر عرب، شعر کلاسیک تا حد زیادی کنار رفته و شعر آزاد جایگاه گستردهای پیدا کرده، اما در ایران، هرچه پیش میرویم، شاهد تداوم و حتی گسترش استفاده از قالبهای کلاسیک، بهویژه غزل، هستیم.
کافی در پایان گفت: بررسی این تفاوت و دلایل ماندگاری قالبهای کلاسیک در شعر معاصر ایران میتواند به شناخت دقیقتر تحولات ادبیات انقلاب و ادبیات پایداری کمک کند و از موضوعاتی باشد که در پژوهشهای آینده این حوزه مورد توجه قرار میگیرد.
انتهای پیام/ 121
