حسین سرگزی: احداث یازده کیلومتر بادشکن غیرزنده در کانون‌های بحرانی
به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس از زاهدان، «حسین سرگزی» معاون فنی اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اظهار داشت:بالغ بر هفت هزار و ۴۴۲ هکتار عملیات مدیریت هرزآب، پخش سیلاب و تغذیه سفره‌های زیرزمینی در استان به اجرا درآمد.
حسین سرگزی گفت: در مراحل اضطراری و جهادی نیز با ورود رواناب‌های منطقه‌ای سطوح گسترده‌ای مانند چهار هزار هکتار از گززار‌های شهرستان هیرمند نیز سیراب و مدیریت شد.
وی افزود: احداث ۱۱ کیلومتر بادشکن غیر زنده در کانون‌های بحرانی مشرف به زیرساخت‌ها نیز لایه حفاظتی محکمی در برابر حرکت ماسه‌ها ایجاد کرده است.
معاون فنی اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان، تولید و استقرار پوشش گیاهی را ستون اصلی بیابان‌زُدایی زیستی دانست و بیان داشت: با استفاده از اعتبارات ملی، ۱۰۰ هزار اصله نهال از گونه‌های بیابانی سازگار در نهالستان‌های استان تولید و آماده کاشت در عرصه‌ها شد و هم‌زمان دو ایستگاه راهبردی تثبیت شن شامل شهرستان هامون و «شندان» شهرستان «سیب و سوران» با هدف پشتیبانی فنی، تولید بذر و حفظ ذخایر ژنتیکی بیابانی مدیریت شدند.
وی ادامه داد: در شهرستان ایرانشهر نیز در قالب یک اقدام نوآورانه و با مشارکت مردمی، عملیات «اسکنبیل‌کاری» در خطوط رطوبتی ماسه‌زار‌ها به‌صورت دستی و بدون بار مالی سنگین اجرا شد که ثبات پایدار ماسه‌های روان را به همراه داشت.
سرگزی به تنوع پوشش گیاهی در طرح‌های بیابان‌زُدایی اشاره کرد و گفت: اسکنبیل، درختچه‌ای سازگار به شرایط بیابان است که در شنزار‌ها به‌عنوان گونه‌ای شاخص و مقاوم به خشکی و کم‌آبی رشد می‌کند با توجه به اقلیم دوگانه استان، در منطقه سیستان به‌دلیل شوری خاک و فرسایش ناشی از باد‌های ۱۲۰ روزه، گونه‌های مقاومی نظیر گز، تاغ، قره‌داغ و علف‌مار کاشته می‌شوند درحالی‌که در منطقه بلوچستان و پهنه‌های ماسه‌ای جنوب به‌دلیل گرما و تنش‌های خشکی، گونه‌های انطباق‌یافته‌ای، چون اسکنبیل، کهور ایرانی، کنار، چش، داز، گز روغن و کلیر در عملیات تثبیت زیستی به‌کار گرفته شده‌اند.
معاون فنی اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گفت: منابع مالی پروژه‌های بیابان‌زُدایی از دو محل اعتبارات ملی شامل ستاد ملی مقابله با گرد و غبار و درآمد‌های عمومی و همچنین اعتبارات تملک دارایی‌های استانی تأمین شده که از محل استانی، تولید ۱۰۰ هزار اصله نهال و نگهداری ایستگاه‌های هامون و سیب و سوران محقق شد و سایر طرح‌ها از محل اعتبارات ملی به مرحله اجرا درآمد.
وی ادامه داد: در شهرستان نیمروز، هدایت و بهره‌برداری از رواناب در یک‌هزار و ۲۵۰ هکتار از اراضی بحرانی محدوده «گزانگوری» به ثمر نشست؛ در شهرستان کنارک یک بند خاکی با حجم ۸۹ هزار و ۸۹۱ مترمکعب در شرایط دشوار منطقه «تران» برای کنترل رسوبات و مهار طغیان‌های مخرب ساخته شد و در شهرستان ایرانشهر نیز تثبیت تپه‌های ماسه‌ای از طریق اسکنبیل‌کاری در خطوط رطوبتی با مشارکت ۱۰۰ درصدی بهره‌برداران محلی انجام گرفت.
سرگزی با اشاره به کارآمدی این پروژه‌ها، گفت: تولید علوفه دام در سال‌های خشکسالی، تثبیت ماندگاری روستاییان، کاهش نفوذ ماسه به سکونتگاه‌ها و مزارع با احداث بادشکن‌ها، مهار حجم بالای رسوب با سازه‌های مکانیکی و مشارکت خودجوش مردم بومی در حفاظت از طرح‌ها، شاخص‌های اصلی اثربخشی این عملیات‌ها بوده‌اند.
معاون فنی اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان، جهت‌گیری این اداره‌کل در مقابله با بیابان‌زایی در سال جاری را فاصله‌گرفتن از روش‌های پرهزینه و کم‌بازده و تمرکز بر اقدامات خلاقانه، بهره‌گیری از تجربه‌ها و دانش بومی و استفاده حداکثری از فرصت‌های اقلیمی به‌ویژه مهار سیلاب‌های فصلی عنوان کرد.
حسین سرگزی افزود: مدیریت هوشمند و اضطراری سیلاب و بهره‌گیری آنی از رواناب‌ها برای سیراب‌سازی کانون‌های فرسایش به‌جای آبرسانی پرهزینه با تانکر، از نخستین گام‌های اجرایی بود که شاخص‌ترین نمونه آن در آبیاری طبیعی گززار‌ها (رویشگاه‌های درختچه‌های گز) در منطقه سیستان انجام شده است.
وی ادامه داد: در گام بعد، احداث بادشکن‌های زیست‌بوم‌محور سرشاخه‌ای با اتکاء به دانش بومی در نقاط حساس سکونتگاهی، تثبیت زیستی ماسه‌های روان با الگو‌های جدید کشت گونه‌های ماسه‌پسند در خطوط رطوبتی طبیعی و مهار آب‌های مرزی و رواناب‌های مخرب از طریق احداث سازه‌های کنترل سیلاب در نوار ساحلی و حوزه‌های بیابانی جنوب استان عملیاتی شد.
انتهای پیام/
