«ماکان»؛ روایت تصمیم و تردید در سایه جنگ/ تئاتر مقاومت باید از شعار فاصله بگیرد و به انسان واقعی نزدیک شود

 سیاوش توده فلاح کارگردان نمایش «ماکان» از هشتگرد که در بخش مهمانِ تئاتر صحنه‌ای بیستمین جشنواره بین‌المللی تئاتر مقاومت حضور دارد، در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، درباره این اثر توضیح داد و اظهار داشت: در سایه‌ی شهری دور، خانواده‌ای ساده با رؤیاهای بزرگ مواجه با واقعیت تلخ جنگ می‌شوند. مردی معلم، فرصتی برای آموزش در منطقه‌ای دورافتاده پیدا می‌کند، اما تصمیم رفتن او بذر درد و جدایی را در خانه می‌کارد؛ در میان انتخاب رفتن و نرفتن تردید بزرگی صورت می‌گیرد و مرد به سوی انتخاب خویش می‌رود و زن می‌ماند و جنگ آغاز می‌شود.

کارگردان نمایش «ماکان» تصریح کرد: نمایش «ماکان» کاوشی است در مفهوم فداکاری، فقدان و زخم‌های پنهانی که جنگ و حوادث بحرانی بر زیست روزمره آدم‌ها بر جای می‌گذارند و داستان آن حول محور یک واقعه‌ی تکان‌دهنده شکل می‌گیرد که در پلاتو استاد والی هشتگرد هشت شب اجرا شد. در این نمایش هانیه یحیایی‌فرد، حسین مددی، ماهان صالحی، آرسام عبدالمالکی، محیا ادیبی، حسین خان‌بابا، امیرعلی خان‌محمدی، سوگل فرخی، آوا شنوایی و یکتا رنجبرفر ایفای نقش می‌کنند.

وی درباره ارزیابی خود از بیستمین دوره جشنواره بین‌المللی تئاتر مقاومت بیان کرد: استمرار بیست‌دوره‌ای این جشنواره نشان‌دهنده ظرفیت عمیق موضوع مقاومت در بستر فرهنگی جامعه ماست. با این حال، تداوم یک رویداد زمانی ارزش مضاعف پیدا می‌کند که همگام با تحولات فرمی، زبانی و فکری تئاتر روز حرکت کند. جشنواره مقاومت امروز می‌تواند چتری باشد که به‌جای تکرار روایت‌های تقلیل‌یافته، صداها و فرم‌های نوآورانه را پذیرا شود. حضور نمایش ماکان در این جشنواره فرصت اجرای عموم در شهر هشتگرد را فراهم کرد و می‌توان وجه تمایز این جشنواره با سایر جشنواره‌ها را همین اجرای عموم دانست که واقعاً در گسترش نمایش در کشور کمک شایانی می‌کند.

مقاومت؛ از تریبون‌های رسمی تا لمسِ زمینیِ عواطف انسانی

توده فلاح با تأکید على نقش تئاتر در تبیین مفهوم مقاومت تصریح کرد: قدرت جادویی تئاتر در «فاصله‌گذاری با شعار» و «نزدیک شدن به انسانِ واقعی» نهفته است. در تریبون‌های رسمی یا رسانه‌های مرسوم، واژه‌هایی مثل مقاومت و ایثار گاهی به تعاریفی کلیشه‌ای و دست‌نیافتنی تبدیل می‌شوند، اما صحنه تئاتر فضایی است که در آن می‌توان شک، هراس، عاطفه، عِرق ملی، تردید و در نهایت انتخابِ خودآگاهانه یک انسان برای دفاع از دیگری را با گوشت و پوست لمس کرد. وقتی مقاومت را در قامت پدری منتظر، همسری نگران، یا معلمی معمولی در یک کلاس درس نشان می‌دهیم که حاضر می‌شود تن خود را سپر کودکانش کند، مقاومت از آسمان به زمین می‌آید؛ از یک شعارِ دستوری خارج شده و به یک فضیلت زنده و همه‌فهم تبدیل می‌شود. تئاتر با قدرت فرم و روان‌کاوی کاراکترها می‌تواند نقاب‌ها را بردارد و حقیقت دردناک و در عین حال شکوهمند دفاع را برای نسل جوان معاصر باورپذیر کند.

لزوم حمایت از زیرساخت‌های تئاتر در شهرستان‌ها

این کارگردان تئاتر در بخش دیگری از صحبت‌های خود برای تقویت این حوزه پیشنهاد داد: استعدادهای بی‌شماری در شهرستان‌ها و خارج از پایتخت با کمترین امکانات سخت‌افزاری در حال خلق تجربه‌های جدی هستند. اگر بودجه‌ها و حمایت‌های این حوزه به‌جای تزریق در تولیدات مقطعی و بیلبوردی، صرف تجهیز بلک‌باکس‌ها، کتابخانه‌های تخصصی تئاتر، برگزاری کارگاه‌های نمایشنامه‌نویسی مدرن و تضمین اجرای عمومی پایدار گروه‌ها در سراسر کشور شود، تئاتر مقاومت دچار خودتکراری نخواهد شد و به بلوغ فکری و کیفی می‌رسد.

توده فلاح در پایان از دبیر و دبیرخانه حرفه‌ای و دقیق جشنواره سپاسگزاری کرد و خطاب به مخاطبان گفت: به تماشاگران شریف می‌گویم که تئاتر بدون نفس‌های شما یک تصویر بی‌جان در تاریکی است. از شما دعوت می‌کنم بدون پیش‌داوری به تماشای آثار بنشینید؛ چرا که مقاومت، قصه‌ی دوری از ما نیست؛ قصه‌ی ریشه‌ها، خانه‌ها، بچه‌ها و خاطرات مشترک همه ماست. امیدوارم با حضور گرمتان در سالن‌ها، چراغ تئاتر متعهد و مستقل را روشن نگه دارید.

انتهای پیام/ 121