رسیدگی به دادخواهی ۶۰ نفر از خانواده‌های شهدای جنگ ۱۲ روزه
به گزارش خبرنگار جامعه دفاع‌پرس، دادگاه رسیدگی به پرونده شهدای زندان اوین صبح امروز (یکشنبه) در شعبه ۵۵ دادگاه امور بین‌الملل آغاز شد.
دادگاه حقوقی تهران، ویژه رسیدگی به دعاوی بین‌الملل، جلسه رسیدگی به پرونده دادخواهی خانواده معظم شهدای جنگ ۱۲ روزه را با حضور ۶۰ خواهان و به طرفیت ۱۶ خوانده، از جمله دولت ایالات متحده آمریکا و سردمداران آن و همچنین سردمداران رژیم صهیونیستی، برگزار کرد.
آغاز رسیدگی به دادخواهی ۶۰ نفر از خانواده‌های شهدای جنگ ۱۲ روزه
در ادامه این جلسه که به ریاست قاضی حسین‌زاده برگزار شد، موضوع پرونده «مطالبه خسارات مادی، معنوی و تنبیهی وارده به خانواده معظم شهدا» عنوان شد و دادگاه با استناد به قوانین موضوعه جمهوری اسلامی ایران، خود را صالح و شایسته به استماع دعوی و رسیدگی قانونی دانست.
قاضی حسین‌زاده در ابتدای جلسه با اشاره به اصل ۳۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تصریح کرد: قوه قضاییه مکلف به استماع دادخواهی اشخاص و افراد است و این تکلیف قانونی همچنان پابرجاست.
وی با استناد به ماده یک قانون صلاحیت محاکم دادگستری جمهوری اسلامی ایران برای رسیدگی به دعاوی مدنی علیه دولت‌های خارجی، اظهار داشت: در صورتی که کشوری از طریق محاکم داخلی خود، مسئولیت قضایی کشور ما و مقامات ما را نقض کند، با تجویز وزارت امور خارجه، حق تعقیب آن دولت ناقض برای قوه قضاییه محفوظ است. دولت آمریکا به کرات مسئولیت قضایی دولت ایران و سردمداران و مقامات آن را نقض کرده و بر اساس قاعده اقدام متقابل، این حق برای قوه قضاییه و دولت ایران متصور است که نسبت به پذیرش دادخواهی علیه دولت آمریکا اقدام کند.
رئیس دادگاه همچنین به بند ۱۰ ماده یک قانون الزام دولت به پیگیری جبران خسارت ناشی از اقدامات و جنایات آمریکا علیه اتباع ایرانی اشاره کرد و گفت: بر اساس این قانون، قوه قضاییه و دولت مکلف به پذیرش دادخواهی اتباع ایرانی به لحاظ نقش‌آفرینی‌های ماجراجویانه آمریکا که منتهی به آسیب به ایرانیان می‌شود، شده‌اند و دادگاه حاضر خود را مکلف به رسیدگی می‌داند.
حسین‌زاده در ادامه با استناد به ماده واحده قانون تشدید مقابله با اقدامات تروریستی سال ۶۸ و نیز ماده ۱ و ۳ و مواد مرتبط قانون مقابله با نقض حقوق بشر و اقدامات ماجراجویانه و تروریستی دولت آمریکا در منطقه، خاطرنشان کرد: دولت آمریکا به کرات نسبت به تجاوز به خاک ایران و تمامیت جسمی ایرانیان اقدام کرده و با تفرقه‌افکنی، ایجاد رعب و وحشت، سیاست‌های خصمانه و شعله‌ور کردن فرقه‌گرایی، جان ایرانیان را به مخاطره انداخته است؛ از این رو قوه قضاییه تکلیف قانونی به استماع این دعوا دارد.
وی همچنین با اشاره به قانون مبارزه با تأمین مالی تروریسم و مصداق بارز بودن اقدامات دولت آمریکا در شکنجه، ارعاب و آزار جسمی و روحی ایرانیان، این اقدامات را مصداق اقدامات تروریستی تلقی کرد و گفت: قوه قضاییه مکلف به پذیرش دادخواهی و استماع و رسیدگی قانونی است.
وکیل خانواده شهدای زندان اوین: حمله به اوین، تاریک‌ترین صفحه تاریخ حقوق است
در ادامه حسن عبدلیان‌پور وکیل خانواده شهدا در ابتدا از ریاست دادگاه به جهت «اهتمام در رسیدگی دقیق، منصفانه و مستند بر موازین قانونی در حوزه مسئولیت دولت‌های خارجی ناقض قواعد حقوق بین‌الملل و مصونیت‌های قانونی ایران» صمیمانه تقدیر و تشکر کرد.
وکیل خانواده شهدای اوین با تأکید بر اهمیت این پرونده تصریح کرد: «پرونده حاضر صرفاً یک دعوای مطالبه خسارت نیست، بلکه پرده‌برداری از یکی از فاجعه‌بارترین جنایات جنگی است؛ جنایتی که اوراق تاریخ تاب و تحمل ثبت و درج آن را نخواهند داشت و لوایح حقوقی از آن تا ابد شرمگین و شرمسار خواهند بود.
وی افزود: در اخبار گفتند در و دیوار اوین فرو ریخت، اما این حریم قانون و حق و عدالت بود که فرو ریخت. زندان را زدند، اما پاسبانان عدالت در پناهگاه قانون بودند که هدف قرار گرفتند.
عبدلیان‌پور با اشاره به سختی کار در محیط زندان خاطرنشان کرد: تنها کسانی در این مسیر می‌مانند که هر روز به شوق آزادی یک زندانی و به اشتیاق بازگشت یک پدر، یک مادر یا یک فرزند به زندگی شریف خود راهی محل کار می‌شوند. کارمندان زندان عاشق‌ترین‌های دستگاه قضا هستند.
وی موضوع دادخواست را فراتر از تخریب ساختمان‌ها و اموال دانست و اظهار داشت: موضوع آن سلب حق بنیادین حیات، فروپاشی بنیان خانواده‌ها، محروم شدن کودکان از آغوش پرمهر پدر و مادر، محروم شدن همسران از شریک زندگی، داغ تسکین‌ناپذیر والدین از غم فرزندان و تحمیل درد و رنجی ابدی است که با هیچ عددی قابل محاسبه و هیچ اقدامی قابل جبران نخواهد بود.
وکیل خانواده شهدا با تشریح وقایع جنگ ۱۲ روزه گفت: در نخستین ساعات بامداد روز بیست و سوم خرداد ماه سال ۱۴۰۴، رژیم متجاوز صهیونیستی با حمایت، هدایت، مشارکت و پشتیبانی مستقیم دولت جنایتکار آمریکا، سلسله‌ای از حملات و تجاوزات نظامی گسترده را علیه قلمرو جمهوری اسلامی ایران آغاز نمود؛ حملاتی که ۱۲ روز طول انجامید و نتیجه آن تکمیل کلکسیون جنایت سردمداران تروریست آمریکا و رژیم صهیونیستی بود.
وی تأکید کرد: این عملیات نظامی یک درگیری محدود یا حمله به اهداف نظامی نبود، بلکه بخش قابل توجهی از حملات مستقیماً متوجه مدارس، مناطق مسکونی، ادارات، مراکز خدماتی، مراکز درمانی، تأسیسات عمومی و اماکنی بود که حتی در زمان جنگ به سبب مأموریت‌های خود مکلف‌اند تا به فعالیت خود ادامه دهند تا حق حیات مردم و زنجیره خدمات در زمان بحران از بین نرود.
عبدلیان‌پور گفت: در نتیجه این حملات صد‌ها تن از شهروندان غیرنظامی اعم از زنان، کودکان، سالمندان، کارکنان ادارات، مراجعان، دانش‌آموزان، اساتید، کارگران، پزشکان و سایر افراد فاقد هرگونه نقش نظامی جان خود را از دست دادند و ملت ایران در داغ فرزندان خویش فرو رفتند و هزاران نفر دیگر به طور مستقیم مجروح یا دچار آسیب‌های شدید جسمی، روحی و روانی شدند.
وی در بخش دیگری از عرایض خود، حمله به زندان اوین را «یکی از شرم‌آورترین مصادیق نقض قواعد بنیادین حقوق بین‌الملل بشردوستانه» و دارای «جایگاه ویژه در میان این جنایات کثیف» توصیف کرد و گفت: «حمله‌ای که نه تنها منجر به شهادت کارکنان شریف، مراجعان بی‌گناه و نگران عزیزان خود و افراد غیرنظامی گردید، بلکه امنیت پناهگاه عدالت را نیز هدف قرار داد و آثاری از جنایت بر جای گذاشت که کوه نیز تاب تحملش را ندارد.
وکیل خانواده شهدا با استناد به اسناد و مدارک موجود در پرونده اظهار داشت: حملات صورت گرفته در جریان جنگ و جنایات موضوع دادخواست، با استفاده از پهپاد‌ها و موشک‌های نقطه‌زن، وسایل تخریب پیشرفته و هوشمند انجام شد که تحت هدایت کامل و دقیق اپراتور قرار دارد. هرچند اعلام می‌شد که هدف این عملیات برخی شخصیت‌ها یا مراکز خاص است، اما در موارد متعدد غیرنظامیان، زنان و کودکان، خانه‌های مسکونی، مجتمع‌های مسکونی، ادارات، خیابان‌ها، خودرو‌های شخصی و محل زندگی شهروندان مورد اصابت قرار گرفت که هیچ مشارکتی در مخاصمات نظامی نداشتند.
عبدلیان‌پور با اشاره به حضور ارواح طیبه شهدا در محکمه و «ضمانت خون ایشان برای احیای کلمه مقدس عدالت»، خواستار رسیدگی دقیق و منصفانه دادگاه به دادخواست خانواده‌های معظم شهدا و احقاق حقوق آنان شد.
وی اعلام کرد که خانواده‌های معظم شهدا، از جمله خانواده‌های شهدای این حمله، دادخواست مطالبه کلیه خسارات مادی، معنوی و تنبیهی را از سران رژیم صهیونیستی و دولت آمریکا در محاکم صالح جمهوری اسلامی ایران مطرح کرده‌اند.
وکیل خانواده شهدای زندان اوین تصریح کرد، در موارد متعدد حملات رژیم صهیونیستی و دولت ایالات متحده با ادعای هدف قرار دادن یک فرد یا مرکز خاص و بدون رعایت اصول تفکیک و تناسب، مجتمع‌های مسکونی به‌طور گسترده تخریب شده و شمار زیادی از ساکنان بی‌گناه، از جمله زنان و کودکان، جان باخته‌اند. در پی این حملات، ده‌ها خانواده عزیزان خود را از دست دادند و کودکانی قربانی شدند که هرگز نتوانستند آینده خود را ببینند.
وی افزود: این جنایات افزون بر خسارات جانی و جسمی، آثار عمیق و ماندگاری بر زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی بازماندگان بر جای گذاشته است و ابعاد انسانی این حوادث را نمی‌توان صرفاً با شمار جانباختگان یا میزان خسارات مادی سنجید؛ پشت هر یک از این جانباختگان، خانواده‌ای قرار دارد که با جای خالی و درد و اندوه شهادت عزیز خود مواجه شده است.
بر اساس متن دادخواست، موضوع آن مطالبه خسارات ناشی از شهادت شهدای جنگ ۱۲ روزه، جبران خسارات مادی و معنوی وارده به خانواده‌ها و محکومیت متجاوزان به خسارات تنبیهی در محاکم صالح جمهوری اسلامی ایران است. اهمیت این دعوا صرفاً به مطالبه غرامت محدود نمی‌شود، بلکه بررسی مسئولیت حقوقی ناشی از اقدامات مورد ادعا، احراز آثار و نتایج زیان‌بار آن و پیگیری حقوق قانونی خانواده‌های آسیب‌دیده را نیز در بر می‌گیرد.
وکیل خانواده‌های شهدا همچنین درخواست کرده است که مستندات پرونده و رأی قطعی صادره در چارچوب مقررات و سازوکار‌های قانونی به مراجع بین‌المللی ذی‌صلاح ارسال شود تا امکان محکومیت بین‌المللی جنایتکاران و مسئولیت دولت‌ها و اشخاص دخیل در حدود صلاحیت این مراجع فراهم گردد.
در بخش دیگری از این دادخواست تأکید شده است که این جنایت‌ها نقض قوانین و قواعدی است که جهان سال‌ها برای تحقق و تحکیم آن کوشیده و حمله به آنها حمله به شرافت، وجدان و انسانیت است؛ لذا این پرونده به آسیب‌دیدگان محدود نمی‌شود و هر انسان آزاده‌ای در هر کجای جهان می‌تواند از دادخواهان این محکمه تلقی شود.
وکیل خانواده شهدا با اشاره به اینکه دعوای حاضر ناظر بر حملات موشکی و پهپادی صورت‌گرفته علیه اهدافی در قلمرو جمهوری اسلامی ایران، به‌ویژه اهداف غیرنظامی و خسارات جانی و مالی ناشی از آن است، از دادگاه خواست بررسی دقیق وقایع، ادله و مستندات پرونده را با لحاظ تعهدات ناشی از منشور ملل متحد، قواعد بنیادین حقوق بین‌الملل، مقررات حقوق بین‌الملل و قوانین داخلی جمهوری اسلامی ایران از جمله قانون مسئولیت مدنی مصوب ۱۳۳۹ و قوانین مرتبط قانون مجازات اسلامی محقق سازد.
بر پایه این گزارش، تبیین مبانی حقوق مسئولیت بین‌المللی خواندگان، بررسی آثار حقوقی نقض تعهدات بین‌المللی و تحلیل مبانی مسئولیت مدنی در حقوق ایران و حقوق بین‌الملل از محور‌های اساسی رسیدگی به این پرونده عنوان شده است.
وکیل خانواده‌های شهدا با تأکید بر اینکه «امروز رنگ خون مظلومان سطر‌های کتب حقوقی را سرخ نموده و چشم‌های فرشته عدالت هدف مستقیم ترکش‌های نابرابری و ظلم قرار گرفته است»، خواستار اجرای عدالت و احقاق حق مظلومان شد و از دادگاه برای ارائه کلیپ مستند دعوا که بخش‌هایی از آن با اذن خانواده‌ها منتشر شده است، کسب اجازه کرد.
وکیل خانواده‌های شهدای زندان اوین در دادگاه: مسئولیت بین‌المللی رژیم صهیونیستی و آمریکا در جنگ ۱۲ روزه اثبات می‌شود
رشنواز وکیل خانواده شهدای زندان اول در ادامه این دادگاه در این پرونده تلاش شده با گردآوری مستندات، بررسی ادله و تنظیم مطالبات حقوقی خانواده‌های آسیب‌دیده، ابعاد مختلف حادثه در مسیر قانونی پیگیری شود.
وکیل خانواده‌های شهدا با استناد به طرح مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها (ARSIWA) مصوب ۲۰۰۱ کمیسیون حقوق بین‌الملل، چارچوب حقوقی احراز مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها در قبال اعمال متخلفانه را تشریح کرد و گفت: مطابق ماده ۲ این طرح، تحقق مسئولیت بین‌المللی دولت مستلزم احراز دو شرط اساسی است؛ نخست قابلیت انتصاب رفتار متخلفانه به دولت و دوم نقض تعهدات بین‌المللی لازم‌الاجرا در قبال همان دولت.
وی گفت: در پرونده حاضر شرط نخست با توجه به اعلام رسمی و پذیرش انجام عملیات نظامی از سوی رژیم صهیونیستی قابل احراز است. شرط دوم نیز مستلزم بررسی ماهیت عملیات نظامی، اهداف مورد حمله، آثار و نتایج آن و تعهدات بین‌المللی قابل اعمال بر رفتار خواندگان است.
پنج محور نقض تعهدات بین‌المللی
رشنواز مبنای نقض تعهدات بین‌المللی را در پنج محور به شرح زیر بررسی کرد:
یک) نقض اصول بنیادین منشور ملل متحد
منشور ملل متحد به عنوان سند بنیادین نظم بین‌المللی معاصر، در بند ۴ ماده ۲ تهدید یا توسل به زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر دولت را ممنوع کرده است. این اصل از قواعد عام‌الشمول (آمره) حقوق بین‌الملل عمومی است و هیچ دولتی مجاز به عدول از آن نیست.
وی افزود: قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد مصوب ۱۹۷۴ درباره تعریف تجاوز، از اسناد مهم در تبیین مفهوم و مصادیق تجاوز است. این قطعنامه در ماده ۳ مصادیقی از اعمال تجاوزکارانه را برمی‌شمارد، از جمله حمله یا تهاجم نیرو‌های مسلح یک دولت به قلمرو دولت دیگر و بمباران سرزمینی. تجاوز یکی از شدیدترین و مهم‌ترین مصادیق توسل غیرقانونی به زور در روابط بین‌الملل است و نظر به ماهیت و شدت این اقدامات، نقض قطعنامه محرز است.
وکیل خانواده‌های شهدا ادامه داد: ماده ۵۱ منشور، حق دفاع مشروع فردی یا جمعی را در صورت وقوع حمله مسلحانه به رسمیت می‌شناسد، اما اعمال این حق تابع شرایط و محدودیت‌های مقرر در حقوق بین‌الملل از جمله ضرورت و تناسب است. در پرونده حاضر، مشروعیت استناد خواندگان به دفاع مشروع باید با بررسی وجود حمله مسلحانه، شرایط زمانی و موضوعی توسل به این حق و رعایت الزامات حقوقی مربوطه ارزیابی شود؛ صرف ادعای دفاع مشروع به تنهایی برای مشروعیت‌بخشیدن به عملیات نظامی کفایت نمی‌کند.
وی تصریح کرد: مطابق مواد ۳۹، ۴۱ و ۴۲ منشور، شورای امنیت در چارچوب نظام امنیت جمعی سازمان ملل متحد اختیار دارد وجود تهدید علیه صلح، نقض صلح یا عمل تجاوزکارانه را احراز و درباره اقدام مقتضی تصمیم‌گیری کند. هیچ دولتی نمی‌تواند صرفاً با ادعای حق مجازات یا تنبیه دولتی دیگر، ممنوعیت توسل به زور را نادیده بگیرد یا سازوکار‌های منشور را جایگزین اراده یک‌جانبه خود سازد.
دو) نقض اصل منع مداخله در امور داخلی دولت‌ها
اصل منع مداخله از اصول بنیادین حقوق بین‌الملل و مبتنی بر اصل برابری حاکمیت دولت‌هاست که در حقوق بین‌الملل عرفی و نیز در قطعنامه‌ها و اسناد بین‌المللی متعدد مورد شناسایی و تأکید قرار گرفته است. دیوان بین‌المللی دادگستری در رای پرونده نیکاراگوئه علیه ایالات متحده آمریکا (۱۹۸۶) این اصل را از قواعد مسلم حقوق بین‌الملل عرفی دانسته است.
رشنواز افزود: با توجه به حمایت و پشتیبانی نظامی و سیاسی دولت ایالات متحده آمریکا از رژیم اشغالگر صهیونیستی در حملات علیه جمهوری اسلامی ایران، رفتار دولت آمریکا مصداق مداخله غیرقانونی در امور داخلی ایران و مغایر با تعهدات بین‌المللی، از جمله تعهدات ناشی از بیانیه الجزایر، و ناقض اصل عدم مداخله محسوب می‌شود.
سه) نقض اصول و قواعد بنیادین حقوق بین‌الملل بشردوستانه
کنوانسیون‌های چهارگانه ژنو مصوب ۱۹۴۹ از بنیادی‌ترین اسناد الزام‌آور حقوق بین‌الملل بشردوستانه است. رژیم صهیونیستی این کنوانسیون را در ۶ ژوئیه ۱۹۵۱ و ایالات متحده آمریکا در ۲ اوت ۱۹۵۵ تصویب کردند و هر دو دولت به تعهدات ناشی از آنها ملتزم‌اند.
وی توضیح داد: ماده ۲۷ کنوانسیون چهارم ژنو بر لزوم احترام به اشخاص حمایت‌شده و صیانت از آنها در برابر خشونت و تهدید تأکید می‌کند. ماده ۳۳ مجازات جمعی، اقدامات غیرقانونی و اقدامات تلافی‌جویانه علیه اشخاص حمایت‌شده و اموال آنها را صراحتاً ممنوع می‌سازد. ماده ۱۴۷ کنوانسیون چهارم ژنو نیز برخی اعمال، از جمله قتل عمد، را در شمار نقض‌های فاحش کنوانسیون قرار می‌دهد.
دلنوشته فرزند شهید روح‌الله توسلی برای پدرش
در ادامه این دادگاه «دیبا توسلی» فرزند شهید روح‌الله توسلی با قرائت دلنوشته‌ای که جمعی از زندانیان زندان اوین پس از اطلاع از خبر شهادت پدرش از صمیم قلب برای ایشان نوشته بودند، یاد و خاطره این شهید مظلوم راه حق را گرامی داشت و خواستار اجرای عدالت، حقیقت‌یابی، پاسخگویی و مجازات آمران، عاملان و حامیان جنایت شد.
متن این دلنوشته که در برنامه‌ای با حضور دیبا توسلی قرائت شد، به شرح زیر است:
«بسم رب الشهدا و صدیقین
به یاد شهید مظلوم راه حق، روح‌الله توسلی. در زمانی که حق تمام‌قد بر علیه باطل ایستاد و بسیاری از انسان‌ها در هیاهوی قدرت، مقام و منفعت گم شدند، مردی از تبار اخلاص و صداقت، آرام و بی‌صدا در خدمت انسان‌ها بود. روح‌الله توسلی، نامی که باید در تاریخ عدالت و انسانیت این سرزمین با آب طلا نگاشته شود؛ مردی از جنس نور، از قبیله ایمان، از نسل حسین بن علی (ع) که تنها برای رضایت خدا قدم برداشتند و جان باختند.
او یک مقام اداری بود، نه صرفاً یک کارمند یا مسئول؛ بلکه طبیبی بود برای دل‌های شکسته، سنگ صبوری برای خانواده‌های غم‌دیده و فرشته زمینی برای کسانی که پشت میله‌های آهنین امیدشان را از دست داده بودند. هرگاه به او مراجعه می‌کردند — برای رهایی مادری چشم‌انتظار، پدری دردمند، جوانی گرفتار یا حتی سوءتفاهم — با تمام وجود گوش می‌داد، بی‌وقفه می‌دوید و بدون هیچ قضاوتی تنها برای خدا و خلق خدا تلاش می‌کرد. هیچ‌گاه نپرسید این زندانی چه کرده است، مقصر است یا بی‌گناه؛ او فقط یک چیز را می‌دید: انسان بودن. او اشک زندانی را با اشک خود همراه می‌کرد، درد را در آغوش می‌گرفت و با صلابت و ایمان پیگیری می‌کرد تا شاید گره‌ای از کار انسانی باز شود.
روح‌الله توسلی مردی بود در سکوت و سرباز بی‌ادعای حضرت زهرا (س). همیشه می‌گفت: "من نجرم را از کسی می‌خواهم، نه منتظر تشکر کسی هستم؛ من اجرم را از مادرمان زهرا (س) می‌گیرم. " چه جمله‌ای، چه ایمانی محکم و چه راه زیبایی را انتخاب کرده بود؛ و حالا خبر پروازش قلبم را شکست، بغض گلوی مرا فشرد، سوختم از اینکه دیگر ندارمش؛ از داغی که نه فقط برای یک انسان، بلکه برای یک ستون امید در دل تاریکی‌ها از دست رفت. او شهید شد، او شهید شد؛ شهید راه حق، شهید خدمت به اسلام و مسلمین، شهید راه بی‌نام و نشانی که گم شد تا راه اسلام پایدار بماند.ای کاش دنیا می‌دانست بعضی شهیدان نه در میدان جنگ، که در میدان عشق و ایمان و خدمت پرپر می‌شوند. یاد و نام این مرد الهی و مظلوم در دل تمام آزادگان زنده خواهد بود. راحت روشن نامت، جاوید یادت؛ همیشه در قلب ما زنده است و خواهد ماند.»
دیبا توسلی در پایان این دلنوشته، ضمن زنده نگه‌داشتن یاد و خاطره پدرش، خواستار اجرای عدالت، حقیقت‌یابی، پاسخگویی و مجازات آمران، عاملان و حامیان این جنایت شد و تأکید کرد: «خون پدرم و دیگر شهدای بی‌گناه این حمله نباید در سکوت و بی‌تفاوتی فراموش شود.»
وی از سازمان ملل متحد، شورای امنیت، شورای حقوق بشر و تمامی نهاد‌های مسئول بین‌المللی و همچنین از تمامی مراجع صالح قضایی داخلی و بین‌المللی خواست با رسیدگی دقیق به این جنایت، زمینه اجرای عدالت و احقاق حقوق خانواده‌های داغدار را فراهم آورند تا خون بی‌گناهان پایمال نگردد و مسئولان این جنایت در برابر قانون و وجدان بشریت پاسخگو شوند.
بر اساس این گزارش، شهید روح‌الله توسلی از کارکنان زندان اوین بود که در روز بمباران نامشروع و غیرقانونی رژیم صهیونیستی به زندان اوین به شهادت رسید. دیبا توسلی فرزند شهید، دارای یک خواهر کوچک‌تر است.
روایت همسر شهید حمید رنجبری از دلاوری‌های همسرش و چالش‌های خانواده‌های اوین
«راضیه نوش‌مهر» همسر شهید حمید رنجبری در روایتی از زندگی مشترک، ویژگی‌های اخلاقی و لحظات شهادت همسرش سخن گفت.
وی با اشاره به آشنایی ۱۳ سال پیش در محل کار عنوان کرد: حاصل این آشنایی ازدواج و پسری هشت‌ساله به نام رادین است که همه دین و دنیایش پدرش بود.
نوش‌مهر با بیان اینکه همسرش علاقه زیادی به وکالت داشت و پس از چهار سال تلاش در سال ۱۴۰۴ در این آزمون قبول شد، افزود: با وجود مخالفت من، او به دلیل مسئولیت آزادسازی زندانیان و بخشنامه آزادی، به تهران بازگشت. همسرش مسئول آزادی زندانیان زندان اوین بود و با امضای او زندانیان آزاد می‌شدند. او تا پاسی از شب کار می‌کرد تا سرپرستان خانوار به خانه و خانواده خود بازگردند.
وی درباره روز حادثه گفت: صبح با هم تلفنی صحبت کردیم و او سعی در آرام کردن من داشت. پس از شنیدن خبر، از شمال به تهران آمدیم و سه روز پشت در زندان منتظر ماندیم. آن روز‌ها برای ما واقعاً کربلا بود.
همسر شهید رنجبری با اشاره به فداکاری همسرش در نجات یک کودک هفت‌ساله تصریح کرد: زمانی که انفجار رخ داد، همسرش از در خارج شده بود، اما با شنیدن صدای کودک، به داخل بازگشت تا جان او را نجات دهد. آن کودک بعداً زنده از میان آوار بیرون کشیده شد.
نوش‌مهر با تأکید بر حس مسئولیت‌پذیری شهید و همکارانش ابراز داشت: اگر آنها سر کار نبودند، شاید این حادثه رخ نمی‌داد، اما حضور یافتند. وی با اشاره به چالش‌های ۱۷ ماه گذشته گفت: فرزندم در مشهد از امام رضا (ع) تنها بازگشت پدرش را خواست و این خواسته برای کودک هفت‌ساله بسیار سنگین است.
وی در پایان از مسئولان خواست حق خانواده‌های اوین و شهدا و کودکانشان را پیگیری کنند و صدای این خانواده‌ها را به گوش دنیا برسانند.
هنوز منتظرم صدای کلید در بیاید و بابا در را باز کند
اوستا حیدرپور فرزند شهید وحید حیدرپور در روایتی تلخ از آخرین روز‌های زندگی پدرش و حادثه‌ای که منجر به شهادت او شد، سخن گفت و خطاب به قاضی پرونده تأکید کرد: من می‌دانم که نمی‌توانم حتی خون پدر شهیدم را پس بگیرم، ولی می‌توانم دادخواه او باشم.
وی با اشاره به پیام‌های پدرش گفت: قلب بابا، من به فدای آن صورت زیبایت. دلم برایت تنگ است. الان موقع جنگ است و اگر هر کسی بخواهد نباشد، دشمن پیروز می‌شود. جنگ فقط با تفنگ نیست، پس باید دوری همدیگر را تحمل کنیم تا به روز‌های خوب برسیم. نمی‌دانستم این پیام‌ها جزو تلخ‌ترین خاطرات زندگی‌اش خواهد شد.
این فرزند شهید گفت: روز دوم تیرماه ساعت ۹ صبح برادرش برای اهدای خون و کمک به مجروحان جنگ به بیمارستان رفت و ساعت ۱۱:۴۵ دقیقه پدرش به مادرش زنگ زد و گفت: «۱۲ روز ندیدم، دلم برایتان خیلی تنگ شده.» در همان لحظه پدرش با فریاد بلند به مادرش گفت: «اینجا را زدم» و مادرش هرچه او را صدا زد، جوابی نشنید. مادر و برادرش سریع خود را به منطقه اوین رساندند و با صحنه‌ای مانند واقعه کربلا مواجه شدند؛ پر از دود، آتش و پیکر شهدا.
اوستا حیدرپور ادامه داد: وقتی برادرم این صحنه‌ها را دید، وارد ساختمان اداری شد و هرچه پدرم را صدا زد، جوابی نشنید. ساعت ۸ شب پیکر پدر شهیدم را پیدا کردم و برای همیشه زندگی ما یک زندگی نشد.
این فرزند شهید خطاب به قاضی پرونده گفت: آقای قاضی، من از شما سؤال دارم؛ وقتی دلم برای پدرم تنگ می‌شود، با کی صحبت کنم؟ من ۱۳ ساله‌ام و هنوز خیلی برایم زود بود که یاد بگیرم چگونه بدون پدر زندگی کنم. من خیلی به وجود پدرم احتیاج دارم. برای بابام خیلی با هم رفیق بودیم. من هنوز منتظرم که صدای کلید در بیاید و بابام در را باز کند. دلم برای ساز زدن‌های بابام و خوندن‌های خودم تنگ شده. در سن من همه پدرشان را دوست داشتند و من هم دوست دارم.
وی تأکید کرد: آقای قاضی، پدر من نه اسلحه داشت و نه لباس نظامی، حتی زندگی داشت که این حق رژیم صهیونیستی از پدر عزیز من گرفت. من می‌دانم که نمی‌توانم حتی خون پدر شهیدم را پس بگیرم، ولی می‌توانم دادخواهش باشم و می‌خواهم با کمک شما حق خون پدر شهیدم را پس بگیرم و نگذارم این خون پایمال شود و عدالت برقرار شود.
روایت دختر شهید حسن صالحی از فقدان پدر؛ «دوم تیر ۱۴۰۴ زندگی ما را به دو نیم کرد»
لیلا صالحی فرزند ارشد و دختر بزرگ شهید حسن صالحی، امروز در شعبه ۵۵ دادگاه امور بین‌المللی مجتمع قضایی شهید بهشتی، به نمایندگی از مادر، خواهر و برادران خود، از مردی گفت که به تعبیر او «فقط پدر نبود؛ بهترین دوست، پناه امن و تکیه‌گاه محکم زندگی» بود.
وی با اشاره به زندگی مشترک پدر و مادرش گفت: پدرم مردی سخت‌کوش و خانواده‌دوست بود و همیشه تلاش می‌کرد تا ما آینده بهتری داشته باشیم. حاصل زندگی آنها چهار فرزند است: من، خواهرم هستی و برادرانم امیرستار و امیرعباس.
صالحی با بیان خاطراتی از پدرش افزود: با وجود تمام سختی‌های کار، وقتی به خانه برمی‌گشت انگار زندگی‌اش تازه شروع می‌شد؛ با ما صحبت می‌کرد، می‌خندید، شوخی می‌کرد و از آرزوهایش برای ما می‌گفت. یکی از آرزوهایش این بود که ما درس بخوانیم، به مقام و جایگاهی برسیم و بتوانیم برای درد مردم مفید باشیم، اما هیچ‌وقت فرصت نکرد حاصل زحماتش را ببیند.
وی تصریح کرد: پدرم معاون و جانشین یگان اوین بود، اما پیش از هر چیز یک کارمند غیرنظامی بود؛ نه در میدان جنگ حضور داشت و نه سلاحی در دست داشت. هر روز با این فکر که سر کار برود، وظیفه‌اش را انجام دهد و لقمه حلالی برای خانواده‌اش به دست آورد، از خانه می‌رفت و ما مثل همیشه منتظر بازگشتش بودیم.
دختر شهید صالحی، دوم تیرماه سال ۱۴۰۴ را روزی توصیف کرد که «به معنای واقعی همه چیز برای ما تمام شد» و گفت: هنوز وقتی به آن روز فکر می‌کنم باورم نمی‌شود که یک تماس تلفنی ساده می‌تواند آخرین صدایی باشد که از پدرت می‌شنوی و زندگی‌ات را به دو قسمت قبل و بعد از آن اتفاق تقسیم کند. آن روز ما پدرمان را از دست دادیم؛ آرامش خانه، امنیت خانواده و بخش بزرگی از آینده‌مان را نیز از دست دادیم.
وی که دانشجوی رشته پزشکی است، افزود: چه فایده‌ای دارد که پدرم نیست تا به او بگویم «بابا قبول شدم» و صدای خودش را بشنوم که بگوید «دخترم بهت افتخار می‌کنم». گاهی دلم می‌خواهد گوشی را بردارم و شماره‌اش را بگیرم و برایش تعریف کنم، اما یادم می‌آید هیچ‌کس آن طرف خط نیست.
صالحی با اشاره به وضعیت خواهر و برادرانش گفت: خواهرم هستی با آن همه استعداد و توانایی، ضربه روحی شدیدی خورده است؛ برادرم امیرستار دیگر آن نوجوان سابق نیست و برادر کوچکم امیرعباس سه سالش بود، دقیقاً در همان سنی که به پدرش نیاز داشت، به آغوش، صدا و بودنش نیاز داشت. حالا باید پدرش را از روی عکس بشناسد و این بسیار تلخ است که یک کودک پدرش را از روی عکس بشناسد، نه از روی صدا، آغوش گرم، گرمای بدن و بوی تنش.
وی با اشاره به فشار روانی واردشده به خانواده گفت: همه ما ضربه روحی شدیدی خورده‌ایم که هیچ درمانی نمی‌تواند جای آن پدری را بگیرد که امنیت، شادی و همه چیز زندگی بود. وقتی به مادرم نگاه می‌کنم قلبم بیشتر می‌شود؛ او مردی را از دست داد که عاشقانه با او زندگی می‌کرد و تکیه‌گاه امن زندگی‌اش بود، اما اکنون باید بار زندگی چهار فرزندش را به تنهایی به دوش بکشد و این درد‌ها قابل بیان نیست.
حمله به زندان اوین جنایت جنگی است
قاضی حسین‌زاده در پایان جلسه رسیدگی به پرونده حمله به زندان اوین و اماکن غیرنظامی، با تأکید بر اینکه «حمله به زندان اوین به معنای واقعی یک جنایت جنگی تلقی می‌شود و از این جهت هیچ‌گونه قابل اغماض نیست»، اعلام کرد: رأی صادره در صورت پذیرش، باید منعکس شود.
وی با اشاره به رعایت کامل تشریفات دادرسی و مقررات آیین دادرسی مدنی در پرونده کلاسه حاضر گفت: ابلاغیه جلسه دادرسی امروز پس از ترجمه وفق قانون دادرسی مدنی برای خواندگان ارسال و نسخه ثانی ابلاغیه اعاده شده است و بر اساس گزارش مدیر دفتر دادگاه، خواندگان از جلسه امروز مطلع و مستحضرند، اما لایحه‌ای ارسال نکرده و وکیلی تعرفه نکردند.
قاضی حسین‌زاده در تشریح ماهیت حقوقی این پرونده تصریح کرد: با عنایت به اصل منع مداخله در حاکمیت داخلی کشور‌ها و نیز اصل منع تجاوز به کشور عضو سازمان ملل متحد که از اصول بنیادین و غیرقابل انکار سازمان ملل متحد است، دولت آمریکا و رژیم صهیونیستی عضو این سازمان هستند و متعهد به رعایت مفاد این منشورند، اما با نقض صریح مفاد این منشور و حاکمیت جمهوری اسلامی ایران و حاکمیت سرزمینی و خاک این کشور تجاوز کردند و آنچه را که خود به عنوان قانون پذیرفته‌اند زیر پا گذاشتند.
وی متذکر شد: با مداقه در مستندات ابرازی دادخواهان، گزارش‌های واصله از مراجع ضابطین و بررسی کارشناسی‌های انجام‌شده توسط کارشناسان محترم قوه قضاییه، بسیاری از مکان‌هایی که در طول جنگ ۱۲ روزه مورد اصابت و حمله دشمن قرار گرفتند، مکان‌های غیرنظامی و متأسفانه مسکونی بودند؛ یعنی آنچه که دشمن دستور به حمله به آنها را داده بود، مکان‌های مسکونی دارای متصرف غیرنظامی و نیز افرادی که اصلاً نه حامل صدا و نه اسلحه بودند. حمله به زندان اوین نمونه کوچکی از این مکان‌های غیرنظامی است که باید این مهم مورد نظر قرار گیرد.
در پایان، دادگاه پرونده را موعد صدور رأی دانست و اعلام کرد که ان‌شاءالله در موعد قانونی، رأی مقتضی صادر خواهد شد.
انتهای پیام/ 241
