آیتالله رمضانی: راهپیمایی اربعین زمینهساز تمدن نوین اسلامی است
به گزارش خبرنگار سیاسی دفاعپرس، «آیتالله رضا رمضانی»، دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع)، امروز (دوشنبه) در نشست هماهنگی برنامههای فرهنگی اربعین، با اشاره به ابعاد گسترده این رویداد اظهار داشت: امروز نسبت به این رویداد بزرگ تاریخی که به یک پدیده عظیم اجتماعی، تمدنی، فرهنگی و ارتباطی تبدیل شده است، نباید تنها با نگاه یک مناسک زیارتی نگریست. اگرچه زیارت و حضور در این مسیر جایگاه ویژهای دارد، اما اربعین ظرفیتهایی فراتر از یک آیین عبادی داشته و آثار فرهنگی، اجتماعی، تمدنی و بینالمللی گستردهای را در خود جای داده است.

وی با بیان اینکه روایات متعددی درباره ثواب زیارت برای کسانی که امکان حضور در اربعین را ندارند وجود دارد، افزود: آنچه در این مسیر اهمیت اساسی دارد، حضور معرفتی و دانشی است؛ زیرا هرچه سنخیت انسان با امام بر پایه معرفت و ایمان بیشتر شود، تأثیرگذاری او در جامعه و جهان نیز افزایش خواهد یافت. این سنخیت در مراتب مختلف ایمان و معرفت قابل تحقق است و هر فرد به اندازه ظرفیت خود میتواند به این مرتبه دست یابد.
دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع) تأکید کرد: اربعین بازآفرینی نمادین راه سیدالشهدا(ع) است و این حرکت میتواند در حوزه فردی، اجتماعی و حتی در عرصه بینالمللی منشأ تحول باشد. وی با اشاره به ابعاد جهانی این حرکت تصریح کرد: از منظر بینالمللی، اربعین تجلی دیپلماسی عمومی جهان اسلام است. حضور امت اسلامی در این رویداد تاریخی با آثار معنوی، اجتماعی و مقاومتی آن، ظرفیت شکلدهی به یک دیپلماسی عمومی قدرتمند را دارد و از همین رو باید کیفیت محتوایی اربعین ارتقا یابد و تبیینی جامع، دقیق و عمیق از آن ارائه شود.
آیتالله رمضانی با بیان اینکه اربعین پدیدهای بینظیر در جهان است، گفت: در هیچ نقطهای از دنیا نمیتوان نمونهای یافت که میلیونها نفر از اقشار مختلف، با چنین مشارکت داوطلبانهای در یک حرکت معنوی حضور یابند. همچنین باید از ملت و دولت عراق که با عشق و اخلاص، در تمام طول سال خود را برای میزبانی زائران آماده میکنند، قدردانی کرد. جلوههای این میزبانی و فرهنگ خدمترسانی باید با زبان هنر به جهانیان معرفی شود. وی با تأکید بر اینکه اربعین تبیین جامع یک رویداد بزرگ تاریخی در اسلام است، اظهار کرد: پیام عاشورا به وسیله پیامرسانان بزرگ آن، بهویژه حضرت زینب(س) و امام سجاد(ع)، به صورت جامع و دقیق به جهان منتقل شد و نقش کاروان اسرا در حفظ و گسترش پیام عاشورا، نقشی بیبدیل و تاریخساز بود.
دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع) عاشورا را تجسم عینی غدیر دانست و گفت: عاشورا، عینیتبخشی به اسلام قدیری در برابر اسلام اموی و عباسی است؛ اسلامی که دین را به ابزاری برای قدرت تبدیل کرد و زمینه تحریفهای گسترده را فراهم ساخت؛ تحریفهایی که تهدیدهای فراوانی را برای جامعه اسلامی و بشری به وجود آورد. وی افزود: امروز نیز همان جریان تحریف، با ظاهری جدید ادامه دارد. روزگاری اسلام اموی و عباسی مطرح بود و امروز از اسلام لیبرال، اسلام سکولار، اسلام داعشی و تعابیر مشابه سخن گفته میشود؛ قرائتهایی که هدف نهایی آنها، حذف تدریجی شریعت و خارج کردن دین از متن زندگی انسانهاست.
آیتالله رمضانی با اشاره به برخی نمونهها در کشورهای غربی گفت: امروز در برخی کشورهای اروپایی، روندی برای تغییر تدریجی هویت دینی و حذف شریعت دنبال میشود؛ همان اتفاقی که پیشتر درباره برخی ادیان رخ داد و اکنون تلاش میشود درباره اسلام نیز اجرا شود. این همان وضعیتی است که در روایات از آن با تعبیر باقی ماندن نام اسلام و خط قرآن، بدون حضور حقیقت آن در زندگی مردم یاد شده است.
وی تصریح کرد: عاشورا در برابر این جریان، نماد اسلام ناب و اسلام قدیری است؛ اسلامی که بر پایه عقلانیت، معنویت و عدالت اجتماعی بنا شده و آرمان همه پیامبران الهی نیز تحقق چنین جامعهای بوده است؛ جامعهای که در نهایت به حکومتی مبتنی بر عدالت منتهی خواهد شد.
دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع) ادامه داد: تحقق این آرمان، مستلزم ایستادگی در برابر نظام سلطه و استکبار است و اربعین در حقیقت حرکت امامت همراه با امت برای مقابله با نظام جاهلی است. بدون ولایت و رهبری، آن هم با شاخصههایی که اسلام ترسیم کرده، امکان مقابله با نظام جاهلی و سلطه وجود ندارد.
وی با اشاره به مضامین زیارت اربعین و زیارت عاشورا گفت: زیارت اربعین تنها یک متن زیارتی نیست، بلکه به چرایی عاشورا میپردازد. اگرچه درباره چگونگی واقعه عاشورا کتابهای فراوانی نوشته شده است، اما درباره چرایی آن کمتر کار شده است. زیارت عاشورا نیز در حقیقت تحلیلی از نیمقرن نخست تاریخ اسلام است و باید با نگاهی عمیق مورد مطالعه قرار گیرد.
آیتالله رمضانی افزود: باید بررسی کرد که چه انحرافی در جامعه اسلامی رخ داد که تنها سی سال پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، قرآن بر سر نیزه رفت و تنها پنجاه سال بعد، قرآن ناطق به شهادت رسید. این چرایی باید به دقت تحلیل شود تا برای امروز جامعه اسلامی درس و عبرت باشد و بتواند وظیفه و تکلیف مسلمانان را روشن کند.
وی تأکید کرد: اربعین از این منظر، تنها یادآور یک واقعه تاریخی نیست، بلکه مدرسهای برای شناخت وظیفه، تکلیف، مسئولیت و مسیر آینده امت اسلامی است و به همین دلیل باید پیامها، درسها و ابعاد معرفتی آن بیش از گذشته برای جامعه تبیین شود.
آیتالله رمضانی با بیان اینکه یکی از مهمترین کارکردهای اربعین، نهادینهسازی نظام امامت است، اظهار کرد: نظام امامت موجب میشود اسلام از تحریف مصون بماند. هرچند در طول تاریخ تلاشهای فراوانی برای تحریف اسلام صورت گرفته است، اما وجود نظام امامت، ضامن حفظ حقیقت اسلام بوده و از همین رو یکی از مهمترین محورهای تبیینی اربعین در عرصه بینالمللی، معرفی جایگاه رهبری در نظام اسلامی است.
وی با اشاره به مباحث قرآنی درباره خلافت افزود: خلافت در قرآن کریم، همان مفهوم امامت و رهبری را دنبال میکند. همانگونه که بزرگان فلسفه و اندیشه اسلامی نیز بیان کردهاند، جامعه انسانی برای مقابله با جهل به علم و معلم، برای مقابله با جهالت به تربیت و تزکیه و برای مقابله با جاهلیت، به امامت و رهبری نیاز دارد و بدون رهبری الهی نمیتوان در برابر نظام جاهلی ایستادگی کرد.
دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع) تصریح کرد: امروز جلوه این نظام امامت در قالب ولایت فقیه نمود یافته است و ولایت فقیه، استمرار همان مسیر امامت از نگاه مکتب اهلبیت(ع) است. این موضوع از مهمترین مباحثی است که باید در تبیین اربعین به آن پرداخته شود.
وی با بیان اینکه جاهلیت امروز از جاهلیت صدر اسلام خطرناکتر است، گفت: در روایات نیز از «جاهلیت ثانیه» یاد شده و تأکید شده است که این جاهلیت از جاهلیت نخست شدیدتر خواهد بود؛ زیرا جاهلیت مدرن، تنها به بتپرستی محدود نیست، بلکه اندیشه، فرهنگ، سبک زندگی و هویت انسان را هدف قرار داده و با انحراف فکری و معرفتی، جامعه انسانی را از مسیر توحید دور میکند.
آیتالله رمضانی افزود: اگرچه در جهان غرب درباره حقوق انسان، حقوق حیوان، تعلیم و تربیت و موضوعات مختلف آثار فراوانی تولید شده است، اما بسیاری از این مفاهیم با رویکردی صرفاً مادی ارائه میشود، در حالی که رسالت انبیا، حرکت دادن انسان از مرتبه انسان حسی به انسان عقلی و سپس انسان شهودی بوده است و قرآن کریم نیز بارها انسان را به تفکر، تعقل و تدبر دعوت کرده است.
وی انقلاب اسلامی را یک معجزه در عصر حاضر توصیف کرد و گفت: پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، این نظریه مطرح بود که دیگر انقلاب دینی در جهان شکل نخواهد گرفت و اگر انقلابی رخ دهد، ماهیتی سکولار یا لائیک خواهد داشت؛ اما انقلاب اسلامی همه این نظریهها را باطل کرد و نشان داد که دین نهتنها در متن زندگی، بلکه در عرصه حکمرانی نیز توانایی اداره جامعه را دارد.
دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع) ادامه داد: در جهان دو نوع مواجهه با دین شکل گرفت؛ یک رویکرد حذف کامل دین که در بلوک شرق دنبال میشد و رویکرد دیگر، محدود کردن دین به حوزه فردی که در بلوک غرب رواج یافت. انقلاب اسلامی با ارائه رویکرد حداکثری به دین، نشان داد که دین میتواند در همه عرصههای زندگی فردی، اجتماعی و حکمرانی نقشآفرین باشد.
وی با اشاره به نقش امام خمینی(ره) در این تحول اظهار کرد: امام راحل با طرح نظام امامت، رابطه مردم با رهبری را از سطح رابطه مرجع و مقلد، به رابطه امام و امت ارتقا داد. این تحول، امتداد حرکت انبیا بود و اگر این رابطه امام و امت به درستی توسعه پیدا کند، زمینه تحقق تمدن نوین اسلامی نیز فراهم خواهد شد.
آیتالله رمضانی با بیان اینکه رهبر معظم انقلاب نیز در ادامه همین مسیر، امتسازی را دنبال کردهاند، افزود: ایشان طی دهههای گذشته با گفتمانسازی، خلق مفاهیم نو، تبیینهای عمیق عقلانی، معنوی و توحیدی و تربیت امت، زمینه شکلگیری یک بعثت جدید را فراهم کردهاند. نگاه توحیدی در سختترین شرایط، راه شکست را بر جامعه اسلامی میبندد؛ زیرا مؤمن، حتی در صورت شهادت نیز شکستخورده نیست.
وی خاطرنشان کرد: امام شهید به ما آموخت که نظام دینی نه سلطهگر است و نه سلطهپذیر و این منطق باید در جهان گسترش پیدا کند؛ منطقی که میتواند زمینهساز شکلگیری تمدن نوین اسلامی باشد.
دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع) با اشاره به اهمیت وحدت امت اسلامی گفت: امام شهید همواره بر وحدت امت اسلام تأکید داشتند و معتقد بودند هرکس تریبونی در اختیار دارد، باید برای نهادینهسازی وحدت امت اسلامی تلاش کند؛ وحدتی که میتواند اقتدار دینی، فرهنگی، سیاسی و حتی نظامی جهان اسلام را به همراه داشته باشد.
وی با اشاره به تحولات اخیر منطقه اظهار کرد: دشمن تصور میکرد با شهادت فرماندهان و رهبران مقاومت، مردم از صحنه فاصله خواهند گرفت، اما آنچه رخ داد، برخلاف همه محاسبات آنان بود و خون این شهدا به عامل بیداری و انسجام ملتها تبدیل شد.
آیتالله رمضانی با بیان اینکه گزارشهای متعددی از کشورهای مختلف دریافت شده است، گفت: نماینده رهبر معظم انقلاب در هند گزارش داد که پس از اعلام خبر شهادت، نهتنها مسلمانان، بلکه هندوها، جینها و پیروان دیگر ادیان نیز در مراسم عزاداری حضور یافتند. همچنین در شهر لاهور بیش از ۲۰۰ هزار نفر در یک مراسم شرکت کردند و در دهلینو، بمبئی و دیگر شهرها نیز اجتماعات گستردهای برگزار شد. گزارشهای مشابهی نیز از کشورهای اروپایی و آمریکای لاتین دریافت کردهایم که نشان میدهد گفتمان انقلاب اسلامی به یک جریان جهانی تبدیل شده است.
وی افزود: دشمنان تصور میکردند با این اقدامات، زمینه تغییر نظام و تجزیه کشور فراهم خواهد شد، اما آنچه اتفاق افتاد، یک معجزه بود و خون امام شهید، همانگونه که خون سیدالشهدا(ع) موجب بقای اسلام شد، به بعثت ملتها انجامید و این ظرفیت را دارد که زمینهساز تمدن نوین اسلامی در جهان باشد.
دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع) با تأکید بر اینکه اربعین امسال باید با محوریت منظومه فکری امام شهید برگزار شود، تصریح کرد: نشستهای علمی، برنامههای فرهنگی، رسانهای، هنری و تبلیغی اربعین باید بر اساس این منظومه طراحی شود؛ منظومهای که از سالها پیش شکل گرفته و در طول زمان بدون هیچ تعارضی استمرار یافته است.
وی با بیان اینکه اربعین امسال باید متفاوت از سالهای گذشته برگزار شود، اظهار کرد: چه در داخل کشور و چه در عرصه بینالمللی، همه ظرفیتهای رسانهای، هنری، تبلیغی و فرهنگی باید برای تبیین پیام اربعین، معرفی نظام امامت، تقویت وحدت امت اسلامی و ترویج گفتمان انقلاب اسلامی به کار گرفته شود.
آیتالله رمضانی با اشاره به گسترش این گفتمان در کشورهای مختلف گفت: امروز این اندیشه تنها محدود به ایران، عراق، سوریه و لبنان نیست، بلکه در آمریکای لاتین، پاکستان، کشورهای آسیایی، اروپا و حتی میان غیرمسلمانان نیز نفوذ یافته است.
به گفته وی، در پاکستان اکثریت مردم این گفتمان را پذیرفتهاند و در بسیاری از کشورهای جهان نیز نشانههای این گرایش قابل مشاهده است.
دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع)، امام شهید را «مصلح بزرگ جهانی» توصیف کرد و افزود: ایشان نهتنها مرجع، رهبر و پدر امت اسلامی بودند، بلکه با پیامهای خود به جوانان اروپا و آمریکا، آنان را به قرار گرفتن در مسیر درست تاریخ دعوت کردند و امامین انقلاب، ملت ایران و امت اسلامی را در همین مسیر هدایت کردهاند.
آیتالله رمضانی در پایان تأکید کرد: مهمترین وظیفه مبلغان، استادان، اندیشمندان، رسانهها و همه فعالان فرهنگی در اربعین امسال، تبیین صحیح این معارف و انتقال پیامهای عاشورا، اربعین، نظام امامت، وحدت امت اسلامی و تمدن نوین اسلامی به افکار عمومی است؛ زیرا این تبیین، مهمترین رسالت فرهنگی در شرایط کنونی به شمار میرود.
انتهای پیام/381
