وضعیت دالان ترامپ یک سال پس از ملاقات با پاشینیان و علییف
به گزارش خبرنگار بینالملل دفاعپرس، در حاشیهٔ نشست سازمان همکاری شانگهای در بیشکک در تاریخ دهم شهریور، الهام علیاف و نیکول پاشینیان، سران کشورهای آذربایجان و ارمنستان بار دیگر بر تداوم گفتوگو تأکید کرده و دربارهٔ گسترش تجارت دوجانبه با یکدیگر به توافق رسیدند.
با این وجود، تحقق این امر تا حد زیادی به اجرای پروژهٔ «راه ترامپ» بستگی دارد که دچار مشکلات فراوانی شده است، این دالان برای باکو اولویتی راهبردی داشته، اما برای ایروان عاملی برای شکاف سیاسی-اجتماعی در میان مردم ارمنستان محسوب میشود. در هفدهم مرداد، پاشینیان با علیاف تلفنی گفتوگو کرد و طرفین ضمن اشاره به پیشرفت در عادیسازی روابط، بر اجرای پروژهٔ «دالان ترامپ» بهعنوان گام بعدی برای تبدیل صلح سیاسی به پیوند اقتصادی پایدار تأکید کردند.
علیاف در گفتوگو با ترامپ، صادرات فرآوردههای نفتی به ارمنستان، ترانزیت کالا از خاک آذربایجان و آغاز روابط تجاری را از دستاوردهای یک سال اخیر برشمرد و اعلام کرد که عملیات مربوط به دالان ترامپ در خاک آذربایجان به مراحل نهایی رسیده و منتظر آغاز کار در ارمنستان است. پاشینیان نیز با اشاره به آمادگی ایروان برای آغاز عملیات ساختمانی در استان سیونیک، تأکید کرد که ارمنستان موضعی شفاف و علنی در قبال اجرای این دالان دارد و به همهٔ نگرانیها پاسخ خواهد داد. با این حال، کارشناسان معتقدند که با وجود وعدهٔ طرف ارمنی برای آغاز تعهدات تا پایان سال، اجرای عملی پروژه با ابهامات جدی روبروست.
هدف اصلی احداث این دالان، علاوه بر اتصال خاک اصلی آذربایجان به نخجوان و ترکیه، تأمین کنترل شرکتهای آمریکایی و فراملی بر مسیرهای ترانزیتی قفقاز جنوبی، بهویژه در مجاورت ایران است. در دی ماه سال گذشته، صندوق تخصصی دالان ترامپ (که بعداً به صندوق سرمایهگذاری ترانس خزر تغییر نام داد) با مدیریت «کنستانتین سوکولوف»، سرمایهگذار بینالمللی روسیالاصل، تأسیس شد. سوکولوف که دارای تبار یهودی است، داراییهایی در ارمنستان از جمله اپراتور مخابراتی «ویوا-آرمینیا» و معدن مس «مولیبدن تِهوت» را کنترل میکند. همچنین «آریه لایتاستون»، مشاور ارشد استیو ویتکاف و شورای صلح ترامپ، در اواسط مرداد ماه به ایروان سفر کرد تا بر اساس تجربهٔ خود در توافقنامههای ابراهیم، الگویی برای عادیسازی روابط در قفقاز ارائه دهد.
بر اساس توافقهای حاصله میان دو کشور، این دالان از استان سیونیک با حفظ حاکمیت ارمنستان و تحت نظارت گمرکی و مرزی این کشور عمل خواهد کرد، اما در عمل، صندوق تخصصی دالان ترامپ که توسط واشنگتن و ایروان تأسیس شده، حقوق انحصاری استفاده از زمین و ساختوساز در مناطق مربوطه را بهمدت ۴۹ سال (با قابلیت تمدید تا ۹۹ سال) دریافت کرده است. سهام این شرکت بهنحوی است که ۷۴ درصد آن در اختیار آمریکا و ۲۶ درصد در اختیار ارمنستان است و در صورت تمدید، سهم ارمنستان به ۴۹ درصد افزایش خواهد یافت.
دولت ارمنستان که از عملیاتی شدن این دالان قلبا ناراضی است، هشدار داده که «بیثباتی در منطقه» (با اشاره به ایران) میتواند عملیاتی شدن این دالان را با مخاطره مواجه کند. در این میان، ایران پس از پیروزی در جنگ منطقهای با ابراز نگرانی از حضور آمریکا در مجاورت مرزهای شمالی خود، خواستار مکانیسمهایی برای مدیریت ریسکها شده است.
انتهای پیام/ 999
