آیت‌الله مهدوی‌کنی نمونه‌ای از روحانیت اصیل است
به گزارش خبرنگار فرهنگ دفاع‌پرس، نشست خبری تشریح برنامه‌های کنگره بین‌المللی بزرگداشت مرحوم آیت‌الله مهدوی‌کنی «فقیه سیاستمدار» با حضور جمعی از مسئولان و دست‌اندرکاران این کنگره برگزار شد.
حجت‌الاسلام محمدمهدی تهرانی، مدیر پژوهشکده فقه و نظامات اجتماعی، با اشاره به دیدگاه‌های اقتصادی آیت‌الله مهدوی‌کنی اظهار داشت: آیت‌الله مهدوی‌کنی بر این موضع تأکید داشت که اقتصاد نمی‌تواند دولتی باشد و باید مردمی باشد؛ به این معنا که مردم در شکل‌گیری و تقویت بنیان‌های اقتصادی نقش محوری داشته باشند.
وی با بیان اینکه مسائل مورد توجه آیت‌الله مهدوی‌کنی با مسائل جامعه زمان خود ارتباط مستقیم داشت، افزود: یکی از موضوعات مهم در بررسی اندیشه‌های اقتصادی ایشان، مواجهه با دولت میرحسین موسوی و اختلاف دیدگاه درباره بازار و نحوه اداره اقتصاد بود.
تهرانی ادامه داد: اختلاف آیت‌الله مهدوی‌کنی با میرحسین موسوی درباره بازار و اقتصاد، از جمله موضوعاتی است که همچنان می‌توان درباره آن بحث کرد. ریشه‌های این اختلاف را می‌توان در مواجهه جریان موسوم به راست با سیاست‌های اقتصادی دولت میرحسین موسوی در آن دوره بررسی کرد.
وی با تأکید بر ضرورت بازخوانی تجربه‌های گذشته در نسبت میان دین، دانشگاه و جامعه گفت: دانشگاه و نهادهای دینی نمی‌توانند نسبت به مسائل و نیازهای مردم بی‌تفاوت باشند و بررسی تجربه‌های گذشته می‌تواند به شناخت دقیق‌تر دیدگاه‌های اقتصادی و اجتماعی شخصیت‌های تأثیرگذار کمک کند.
تأکید بر اخلاق و پیوند دین با مسائل جامعه
مدیر پژوهشکده فقه و نظامات اجتماعی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به ابعاد فکری و اجتماعی آیت‌الله مهدوی‌کنی گفت: اگر بخواهیم تصویری مختصر از شخصیت ایشان ارائه کنیم، باید به عالمی اشاره کنیم که دغدغه دین را در متن معاشرت‌های اجتماعی دنبال می‌کرد و به این مسئله توجه داشت که دین در مواجهه با نیازهای جامعه چه جایگاهی باید داشته باشد.
وی افزود: همین توجه به مسائل اجتماعی و نیازهای جامعه، آیت‌الله مهدوی‌کنی را از عالمی که صرفاً در محدوده مباحث نظری و حوزوی فعالیت می‌کند، متمایز می‌ساخت.
تهرانی با بیان اینکه از نگاه آیت‌الله مهدوی‌کنی، دین را نمی‌توان به فقه فروکاست، تصریح کرد: ایشان بر جایگاه اخلاق در کنار فقه تأکید داشت و اخلاق را مقوله‌ای فرعی نمی‌دانست. محبوبیت این شخصیت‌ها در میان مردم نیز تا حد زیادی با اخلاق و نحوه تعامل آنان با جامعه ارتباط داشت.
وی با اشاره به ضرورت بازخوانی تجربه دانشگاه‌های تلفیقی خاطرنشان کرد: شخصیت‌هایی که در شکل‌گیری اندیشه انقلاب نقش داشتند، همواره با این پرسش مواجه بودند که در نسبت با انقلاب و جامعه چه وظیفه‌ای بر عهده دارند. امروز نیز باید تجربه‌های دانشگاه‌هایی را که در پی پیوند میان دین و علوم دانشگاهی بوده‌اند، بررسی کنیم؛ چراکه نهادهای دینی و دانشگاهی نمی‌توانند نسبت به مسائل مردم بی‌تفاوت باشند.
برگزاری کنگره بین‌المللی بزرگداشت آیت‌الله مهدوی‌کنی
رضائیان، مسئول اجرایی کنگره بین‌المللی بزرگداشت آیت‌الله مهدوی‌کنی، نیز در این نشست با تشریح برنامه‌های این رویداد اظهار داشت: نخستین برنامه کنگره روز دوشنبه هفته جاری در دانشگاه امام صادق(ع) برگزار می‌شود و هم‌زمان با افتتاحیه، نشست علمی با حضور صاحب‌نظران و شخصیت‌های مختلف برگزار خواهد شد.
وی افزود: این مجموعه برای بزرگداشت شخصیت‌هایی همچون آیت‌الله شاه‌آبادی، استاد امام خمینی(ره)، آیت‌الله مجتبی تهرانی و آیت‌الله مهدوی‌کنی برنامه‌هایی در نظر گرفته است.
رضائیان با اشاره به اینکه آیت‌الله مهدوی‌کنی هیچ‌گاه به دنبال کسب مسئولیت و منصب نبود، گفت: مسئولیت‌هایی که ایشان پذیرفتند، عمدتاً در پی درخواست و تأکید امام خمینی(ره) و رهبران نظام بود.
وی ادامه داد: در دوره‌ای که مسائل امنیتی از مهم‌ترین مشکلات کشور بود، آیت‌الله مهدوی‌کنی مسئولیت کمیته‌های انقلاب را بر عهده گرفت. در شرایطی که گروه‌های مخالف و نفوذی‌ها فعال بودند و کشور شاهد ترور شخصیت‌هایی همچون شهید بهشتی، شهید رجایی و شهید باهنر بود، ایشان مسئولیت‌های مهمی در حوزه‌های امنیتی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی پذیرفتند.
مسئول اجرایی کنگره با بیان اینکه آیت‌الله مهدوی‌کنی در سال‌های پایانی عمر خود به یکی از شخصیت‌های تأثیرگذار سیاسی کشور تبدیل شده بود، اظهار کرد: این مسئولیت‌ها از جمله وظایفی بود که به ایشان واگذار می‌شد و نه مناصبی که شخصاً به دنبال آن باشند.
وی با تأکید بر ضرورت معرفی الگوی روحانیت اصیل به جامعه گفت: آیت‌الله مهدوی‌کنی بر ارتباط مستقیم روحانیون با مردم تأکید داشت و خود را روحانیِ حاضر در متن جامعه می‌دانست. تعبیر ایشان از خود به‌عنوان «آخوند شهری» نیز ناظر بر همین حضور در میان مردم بود.
رضائیان افزود: ایشان در مدرسه مروی نیز همین رویکرد را دنبال می‌کرد و بر حفظ ارتباط و گفت‌وگو با مردم تأکید داشت.
روحانیت اصیل در اندیشه امام خمینی(ره)
حجت‌الاسلام طاهایی، مدیر حوزه علمیه امام رضا(ع)، نیز در این نشست با اشاره به مبانی فکری این حوزه گفت: یکی از اسناد بالادستی مورد توجه حوزه علمیه امام رضا(ع)، منشور روحانیت امام خمینی(ره) است که در آن بر جایگاه روحانیت اصیل و ویژگی‌های آن تأکید شده است.
وی افزود: در این نگاه، روحانیت اصیل باید از ابتدای تاریخ اسلام تا دوره معاصر، بر اساس شاخص‌هایی همچون تقوا، صداقت، مبارزه‌جویی، مجاهدت و حضور در متن جامعه شناخته شود.
طاهایی ادامه داد: روحانی اصیل کسی است که در برابر قدرت‌های سلطه‌گر موضع دارد، در شکل‌گیری اراده اجتماعی نقش‌آفرین است و درگیر قبیله‌گرایی و محدودیت‌های گروهی نمی‌شود. این شاخص‌ها باید به‌عنوان الگو در تربیت طلاب و معرفی روحانیت به جامعه مورد توجه قرار گیرد.
وی با بیان اینکه حوزه علمیه امام رضا(ع) این ویژگی‌ها را در شخصیت آیت‌الله مهدوی‌کنی مشاهده کرده است، اظهار کرد: بخشی از این ویژگی‌ها در پیام‌های رهبران انقلاب درباره ایشان نیز مورد اشاره قرار گرفته است.
مدیر حوزه علمیه امام رضا(ع) با تأکید بر اهمیت صداقت و صراحت در رفتار یک عالم دینی گفت: آیت‌الله مهدوی‌کنی به‌عنوان عالمی دینی و سیاستمداری صادق و انقلابی صریح شناخته می‌شد و معرفی چنین شخصیت‌هایی می‌تواند به شناخت بهتر جامعه از روحانیت اصیل کمک کند.
وی با انتقاد از عملکرد برخی افرادی که به گفته او، با تریبون‌های خود تصویر نامناسبی از روحانیت ارائه کرده‌اند، تصریح کرد: باید ابعاد مختلف نظام فکری فقهای بزرگ را برای جامعه تبیین کنیم و تصویری جامع و شایسته از روحانیت اصیل ارائه دهیم.
چهار نشست تخصصی درباره اندیشه‌های آیت‌الله مهدوی‌کنی
طباطبایی، دبیر علمی کنگره، نیز با تشریح برنامه‌های علمی این رویداد اظهار کرد: کنگره بزرگداشت آیت‌الله مهدوی‌کنی با عنوان «فقیه سیاستمدار» برگزار می‌شود و مراسم افتتاحیه آن روز دوشنبه، همراه با چند سخنرانی و یک پنل تخصصی درباره اندیشه‌های ایشان خواهد بود.
وی افزود: در مجموع چهار پنل تخصصی برای بررسی ابعاد مختلف اندیشه آیت‌الله مهدوی‌کنی پیش‌بینی شده است که نخستین پنل به مبانی نظری و اصول فکری ایشان در حوزه علوم اسلامی و انسانی اختصاص دارد.
دبیر علمی کنگره با اشاره به تأکید آیت‌الله مهدوی‌کنی بر علوم انسانی مبتنی بر دین گفت: رویکرد ایشان به علوم انسانی، بر مبنای آموزه‌ها و شاخصه‌های دینی شکل گرفته بود. تأسیس دانشگاه امام صادق(ع) نیز در همین راستا قابل بررسی است؛ دانشگاهی که به توسعه علوم انسانی با رویکرد اسلامی توجه دارد.
طباطبایی ادامه داد: از نگاه آیت‌الله مهدوی‌کنی، علوم انسانی نقش مهمی در شکل‌گیری شخصیت انسان و تربیت نیروهای مورد نیاز جامعه دارد. به همین دلیل، ایشان بر این باور بودند که دانشگاه باید افرادی را تربیت کند که علاوه بر برخورداری از دانش نظری، بتوانند در عمل نیز به جامعه خدمت کنند.
وی با اشاره به تأکید آیت‌الله مهدوی‌کنی بر تزکیه نفس دانشجویان اظهار کرد: ایشان معتقد بودند دانشجویان دانشگاه امام صادق(ع) باید در کنار تحصیل علم، به تربیت اخلاقی و معنوی خود نیز توجه داشته باشند.
دبیر علمی کنگره افزود: سه پنل تخصصی دیگر نیز به موضوعاتی همچون مسائل جوانان، بانوان، مبانی فقهی و اصولی و دیدگاه‌های تفسیری آیت‌الله مهدوی‌کنی اختصاص خواهد داشت.
وی با اشاره به آغاز تحصیلات حوزوی آیت‌الله مهدوی‌کنی از سن ۱۳سالگی گفت: ایشان در دوران جوانی وارد حوزه علمیه شدند و در محضر استادان برجسته به تحصیل پرداختند. به گفته وی، آیت‌الله مهدوی‌کنی تا سال ۱۳۴۰ در حوزه علمیه قم حضور داشتند.
طباطبایی تأکید کرد: کنگره با برگزاری مراسم افتتاحیه آغاز می‌شود و تا زمان اختتامیه، با برگزاری نشست‌های تخصصی ادامه خواهد یافت. این رویداد با مشارکت دانشگاه امام صادق(ع) و حوزه علمیه امام رضا(ع) برگزار می‌شود و هدف آن گردآوری، تبیین و معرفی اندیشه‌های این فقیه تأثیرگذار به نسل جوان است.
استمرار برنامه‌ها تا اختتامیه در سال ۱۴۰۶
رضائیان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به دوازدهمین سالگرد رحلت آیت‌الله مهدوی‌کنی اظهار کرد: با توجه به اهمیت جایگاه روحانیت در تحولات اجتماعی و آنچه وی جنگ ترکیبی علیه روحانیت توصیف کرد، ضروری است سبک زندگی، زهد، ساده‌زیستی و نحوه تعامل آیت‌الله مهدوی‌کنی با مردم برای نسل جدید تبیین شود.
وی افزود: آثار و تألیفات ایشان باید تدوین، گردآوری و منتشر شود و ابعاد مختلف اندیشه‌های این شخصیت در حوزه‌های دینی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی مورد بررسی قرار گیرد.
مسئول اجرایی کنگره با بیان اینکه مراسم افتتاحیه آغاز یک مسیر پژوهشی گسترده است، گفت: در این کنگره تلاش می‌شود آثار و اندیشه‌های آیت‌الله مهدوی‌کنی به‌صورت جامع و چندجانبه بررسی و در قالب‌های صوتی و مکتوب جمع‌بندی و منتشر شود.
وی همچنین از برنامه‌ریزی برای دعوت از پژوهشگران و صاحب‌نظران کشورهای مختلف خبر داد و گفت: نمایندگانی از کشورهایی همچون عراق، پاکستان، کویت و فلسطین که آثار و آموزه‌های آیت‌الله مهدوی‌کنی را دنبال کرده‌اند، در نشست‌های بعدی کنگره دعوت خواهند شد.
رضائیان با اشاره به برنامه افتتاحیه در تالار آیت‌الله مهدوی‌کنی دانشگاه امام صادق(ع) اظهار کرد: آیت‌الله علی‌اکبر رشاد، رئیس شورای حوزه‌های علمیه استان تهران، پیمان جبلی، آیت‌الله تحریری و حجت‌الاسلام افتخاری، رئیس دانشگاه امام صادق(ع)، از جمله سخنرانان پیش‌بینی‌شده برای این مراسم هستند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: کنگره با برگزاری نشست‌های فصلی و تخصصی از زمان افتتاحیه تا یک سال آینده ادامه خواهد داشت و مراسم اختتامیه آن در سال ۱۴۰۶ برگزار می‌شود.
انتهای پیام/ 121
