صیانت از عدالت با نظریه کارشناسی مستند، مستقل و به‌موقع
به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس از البرز، «امیرحسین فضلی»، معاون بازرسی و امور استان‌های مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه امروز در مراسم تحلیف کارشناسان رسمی دادگستری استان البرز اظهار داشت: امروز برای کارآموزان روز مهمی بوده و نائل شدن به حرفه شریف کارشناسی، نعمت و عنایتی است که باید قدر آن را بدانند.
وی مطرح کرد: شما خواهران و برادران در مقطعی از فعالیت مرکز به حرفه کارشناسی وارد می‌شوید که این مجموعه به همت و تلاش رئیس مرکز، اعضای هیئت‌مدیره و مجموعه بزرگ کارشناسان، جایگاه مؤثری در نظام حقوقی و اداری کشور پیدا کرده و حضور آن در این عرصه منشأ اثر است.
معاون بازرسی و امور استان‌های مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه با اشاره به اینکه کارشناسان جدید از این پس بخشی از خانواده بزرگ مرکز محسوب می‌شوند، افزود: امروز روز سوگند شماست اما این سوگند نباید صرفاً به یک مراسم محدود شود، بلکه باید سرلوحه تمام فعالیت‌های حرفه‌ای‌تان قرار گیرد تا بتوانید منشأ خیر و احقاق حق باشید.
فضلی با تأکید بر ضرورت توجه به مسئولیت‌های اعتقادی و حرفه‌ای کارشناسان تصریح کرد: در همه حال خداوند متعال را ناظر بر اعمال خود بدانید و التزام عملی به نظام مقدس جمهوری اسلامی داشته باشید. ما امروز مدیون شهدایی هستیم که برای امنیت و آسایش کشور از جان خود گذشتند، بنابراین مراقب باشید با قلم و قدم خود کاری نکنید که خدای‌ناکرده مدیون خون شهدا شوید.
وی تعامل مستمر و همدلی با مجموعه قضایی و مرکز کارشناسان استان را از دیگر ضرورت‌های فعالیت کارشناسان دانست و عنوان کرد: این تعامل باید در چارچوب مقررات بوده و استمرار داشته باشد. مرکز، خانه صنفی شماست و هر جا که نیاز بود باید در کنار هیئت‌مدیره قرار بگیرید. اگر ایده یا پیشنهادی برای پیشبرد امور مرکز دارید، آن را مطرح کنید.
معاون بازرسی و امور استان‌های مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه با اشاره به اینکه در ستاد و مجموعه استانها از پیشنهادهای سازنده کارشناسان استقبال می‌شود و همه ما پذیرای این نظرات هستیم، اظهار داشت: مجموعه قضایی به دنبال اتقان آراست و در این مسیر، نظرات کارشناسان نقش مؤثری دارد.
فضلی ادامه داد: به همین دلیل انتظار می‌رود اظهارنظرهای شما کاملاً تخصصی، مستند و موجه باشد و بر اساس مبنا و دلایل قابل‌اتکا ارائه شود. همچنین احترام به پیشکسوتان حرفه کارشناسی، بزرگان مجموعه قضایی، اعضای هیئت‌مدیره، کارکنان مرکز و اصحاب دعوا باید همواره موردتوجه قرار گیرد. پاسخ‌گویی به‌موقع به پرونده‌های ارجاعی نیز اهمیت بسیاری دارد.
معاون بازرسی و امور استان‌های مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه مطرح کرد: برای جلوگیری از اطاله دادرسی، نظریه کارشناسی باید صریح، سریع و در موعد مقرر ارائه شود. چنانچه برای بررسی یک موضوع به زمان بیشتری نیاز دارید، حتماً درخواست استمهال را به قاضی پرونده ارائه کنید تا مرجع قضایی نیز در جریان علت تأخیر و روند انجام کار قرار گیرد.
وی با بیان اینکه تأخیر در ارائه نظریه کارشناسی گاهی موجب طرح شکایت و پیگیری از سوی مراجع قضایی می‌شود، به تجربه‌های خود در حوزه بازرسی اشاره کرد و اذعان داشت: بارها پیش آمده که قضات با مجموعه بازرسی تماس گرفته‌اند یا شکایتی درباره طولانی شدن فرآیند ارائه نظر کارشناسی مطرح شده است.
معاون بازرسی و امور استان‌های مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه مطرح کرد: پس از برگزاری جلسه و بررسی موضوع، مشخص شده که کارشناس برای انجام کار به مدارک بیشتر یا بررسی‌های تکمیلی نیاز داشته است اما در پاسخ به این سؤال که آیا برای این مدت درخواست استمهال داده‌اید، اعلام کرده‌اند که از ضرورت انجام این کار اطلاع نداشته‌اند.
فضلی خاطرنشان کرد: برای اینکه در روند دادرسی اطاله ایجاد نشود و قاضی پرونده نیز از وضعیت کارشناسی اطلاع داشته باشد، اگر به بررسی بیشتر نیاز دارید، حتماً درخواست استمهال بدهید. این موضوع هم تکلیف پرونده را روشن می‌کند و هم مانع از آن می‌شود که تأخیر در ارائه نظریه بدون اطلاع مرجع قضایی ادامه پیدا کند.
وی با تأکید بر لزوم توجه به حدود صلاحیت کارشناسان بیان داشت: اگر موضوع ارجاع‌شده با رشته و تخصص شما همخوانی ندارد، حتماً این مسئله را به‌صورت مکتوب و از طریق ارائه لایحه به قاضی پرونده اعلام کنید. همچنین نظریه‌ای که ارائه می‌دهید باید دارای چارچوب، مبنا و شاخصه مشخص باشد.
معاون بازرسی و امور استان‌های مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه عنوان کرد: در برخی بررسی‌ها مشاهده می‌شود که اظهارنظر کارشناسی فاقد مبنای روشن و مستندات کافی است، درحالی‌که هر نظر کارشناسی باید بر اساس معیارهای مشخص و قابل دفاع ارائه شود. کارشناسان نباید صرفاً به اسناد موجود در پرونده اکتفا کنند.
فضلی اظهار داشت: در موضوعاتی که نیازمند بررسی میدانی و بازدید از محل است، حتماً شخصاً در محل حاضر شوید و بازدید لازم را انجام دهید. اسناد، مدارک و اطلاعات موجود در پرونده برای بررسی شما مفید هستند اما باید به‌عنوان اطلاعات تکمیلی مورداستفاده قرار گیرند و نباید تنها به محتوای پرونده بسنده کنید.
وی با اشاره به مسئولیت فردی کارشناسان در پرونده‌های ارجاعی به‌صورت هیئتی تصریح کرد: گاهی پرونده‌ای به هیئت کارشناسی ارجاع و پس از بررسی، مشخص می‌شود برخی کارشناسان بدون حضور در محل، بازدید شخصی یا بررسی مستقل اسناد و مدارک، صرفاً به نظر سایر اعضای هیئت اعتماد و ذیل نظریه آنان را امضا کرده‌اند.
معاون بازرسی و امور استان‌های مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه افزود: در چنین شرایطی، هر کارشناس باید موضوع را این‌گونه در نظر بگیرد که پرونده به‌صورت مستقل به خودش ارجاع شده است، بنابراین لازم است بررسی‌های موردنیاز را شخصاً انجام دهد و مسئولیت نظر خود را بپذیرد.
فضلی بر رعایت ضوابط مالی و حفظ شأن حرفه کارشناسی تأکید کرد و ادامه داد: کارشناسان نباید تحت هیچ شرایطی وجوه نامتعارف و خارج از ضابطه‌ای از طرفین پرونده دریافت کنند. حق‌الزحمه کارشناسی بر اساس ضوابط تعیین‌شده پرداخت می‌شود و هر کارشناس باید با عملکرد و قلم خود، قدر و جایگاه این حرفه را بداند و از آن صیانت کند.
وی با اشاره به اهمیت رفتار حرفه‌ای کارشناسان در محیط‌های مختلف عنوان کرد: جایگاه افراد به رفتار و عملکرد خودشان وابسته است. نوع پوشش، نحوه برخورد با اصحاب دعوا، رفتار در تعامل با هیئت‌مدیره و مجموعه قضایی استان و حتی فعالیت در فضای مجازی، همگی در شأن و اعتبار حرفه‌ای شما تأثیرگذار هستند.
معاون بازرسی و امور استان‌های مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه ضمن هشدار نسبت به انتشار مطالب و تصاویر بدون آگاهی در فضای مجازی مطرح کرد: در فضای مجازی باید با شناخت و آگاهی کامل قدم بردارید. مطالبی که منتشر و تصاویری که بارگذاری می‌کنید، ممکن است موردبررسی قرار گیرد.
فضلی اضافه کرد: گاهی در مجموعه‌های نظارتی مرکز یا حفاظت اطلاعات، افرادی برای توضیح درباره برخی رفتارها و مطالب منتشرشده دعوت شده و پس از بررسی مشخص می‌شود که اقدام آنان ناشی از ناآگاهی بوده است، بنابراین از شما می‌خواهم پیش از انتشار هر مطلب یا تصویر، نسبت به محتوای آن و تبعات احتمالی‌اش آگاهی داشته باشید.
وی با تأکید بر اینکه پایان دوره کارآموزی به معنای پایان آموزش نیست، بیان داشت: امروز به حرفه کارشناسی وارد می‌شوید اما تصور نکنید با پایان دوره کارآموزی دیگر نیازی به یادگیری ندارید. آموزش و یادگیری باید مستمر باشد. رئیس مرکز نیز همواره بر این موضوع تأکید داشته و مراکز استانها نیز دوره‌های آموزشی مستمر، کاربردی و به‌روز برگزار می‌کنند.
معاون بازرسی و امور استان‌های مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه با اشاره به اینکه لازم است در این دوره‌ها حضور داشته باشید و یادگیری را فراموش نکنید، دو ویژگی اساسی کارشناس را تعهد و تخصص دانست و تصریح کرد: حفظ این دو ویژگی باید همواره موردتوجه شما باشد و برای تقویت آن تلاش کنید.
فضلی با بیان اینکه لازم است بر قوانین، مقررات و ضوابط مرکز و حوزه کارشناسی اشراف داشته باشید و همواره اطلاعات خود را به‌روز نگه دارید و با تأکید بر ضرورت مطالعه آیین‌نامه اجرایی مرکز و مقررات انتظامی اظهار داشت: آیین‌نامه اجرایی مرکز و سایر ضوابط و مقررات انتظامی را حتماً مطالعه کنید.
وی عنوان کرد: در برخی مراجعات و بررسی‌ها مشاهده می‌شود که افراد هنوز اطلاع کافی از آیین‌نامه اجرایی مرکز یا مقررات انتظامی ندارند. کارشناسان باید نسبت به این قوانین آگاهی داشته باشند تا در انجام وظایف حرفه‌ای خود با مشکل مواجه نشوند. قلم شما در احقاق حق و اجرای عدالت نقش مستقیمی دارد.
معاون بازرسی و امور استان‌های مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه با بیان اینکه مراقب این قلم باشید تا بتوانید حق مظلوم را احصا کنید و در مسیر تحقق عدالت گام بردارید، اظهار داشت: گاهی افرادی که وارد حرفه وکالت یا کارشناسی می‌شوند، فراموش می‌کنند که خانواده‌ای پشتوانه و حامی آنان بوده است.
فضلی افزود: خانواده‌هایی وجود دارند که پس از ورود یکی از اعضای خود به این حرفه، از توجه و همراهی او محروم می‌شوند. اگر امروز در این جایگاه قرار گرفته و به حرفه شریف کارشناسی نائل شده‌اید، حمایت خانواده در رسیدن شما به این موقعیت نقش داشته، بنابراین کارشناسی و وکالت باید به تحکیم بنیان خانواده کمک کند، نه اینکه موجب غفلت از آن شود.
وی با اشاره به مسئولیت مراجع نظارتی مرکز در قبال کارشناسان اذعان داشت: دو مرجع نظارتی مرکز یعنی حفاظت اطلاعات مرکز و معاونت بازرسی و امور استانها، با رویکرد صیانتی پذیرای شما هستند. اگر در مسیر فعالیت حرفه‌ای با مشکلی مواجه شدید، موضوع را مطرح کنید تا در ابتدای کار و با همکاری و همراهی بتوانیم برای رفع آن اقدام کنیم.
انتهای پیام/
