محمد تیجانی سماوی، اسلامپژوه شیعه تونسی ،در 2 فوریه 1943 میلادی (1315) در شهر «قوضه» در جنوب تونس زاده شد. خانواده او اصالتاً از شهر «سماوه» عراق بودند که بعدها به تونس مهاجرت کردند. تحصیلات ابتدایی را در یکی از شعبههای دانشگاه زیتونه گذراند و پس از استقلال تونس و به مدارس فرانسوی عربی رفت و نهایتاً مدارج دبیرستان پیشدانشگاهی را گذراند.
سپس استادیار مؤسسه پیشدانشگاهی یوبسای شد. پس از 17 سال تدریس با مرخصی از آموزش و پرورش تونس، وارد دانشگاه سوربن شد. بیش از 8 سال به بررسی و تطبیق میان ادیان، ادیان توحیدی سهگانه پرداخت و پس از گرفتن لیسانس تحقیقات تخصصی در این زمینه از دانشگاه سوربن فارغالتحصیل شد و همچنین در رشته فلسفه و علوم انسانی و پس از آن در رشته تخصصی تاریخ و مذاهب اسلامی از این دانشگاه دکترای درجه 3 و سپس دکترای بینالمللی را اخذ کرد.
وی که با کتاب «آنگاه هدایت شدم» در ایران شناخته شده است در این نوشته ی خود شرح چگونگی شیعه شدنش را از مذهب مالکی اهل تسنن روایت کرده است
در زیر گفتگوی خبرنگار بوتیا را با علامه محمد تیجانی سماوی می خوانید:
بوتیا: دلیل شیعه شدن شما چه بود؟
همچنان که در کتاب های خود گفته ام دلیل شیعه شدن من آیت الله خویی و آیت الله سید محمد باقر صدر بود. تواضعی که از این دو بزرگوار دیدم مرا واداشت به تحقیق و لذا این انگیزه شد و وقتی بازگشتم به تونس کتب اهل سنت را خریدم و بررسی کردم و متوجه شدم که بعد از دوران پیامبر اکرم بنی عباس و بنی امیه اسلام را به گمراهی بردند و صحیح ترین راه پیروی از ائمه معصومین علیه السلام است.
من در کتاب آنگاه هدایت شدم گفته ام که تحقیقات من در رابطه با شیعه منجرب به ایجاد تحولی بزرگ در من شد که در نتیجه من از مذهب مالکی به مذهب جعفری آمدم. در سوره طه آیه می فرمایند که این فمن هتدی هدایت و اطاعت فمن هتدی امام صادق از ائمه معصومین است.
بوتیا: آیا بیداری اسلامی از مسیر خود منحرف می شود؟
بیداری اسلامی در قلب مسلمین و از زمان امام خمینی و انقلاب اسلامی ایران به وجود آمد. این بیداری در قلب تمام مسلمانان جهان در سراسر دنیا وجود دارد. من در کارخانجات فرانسه و انگلیس دیدم که نماز خواندن شروع شده است. حکومت های غربی این حرکت ها را می دیدند.
فشار های آمریکا به ایران نیز به خاطر همین بیداری اسلامی است. اما بدانید که تلاش آمریکا به هیچ جا نمی رسد و این بیداری اسلامی به سراسر دنیا رسیده است.
بوتیا: پس سرانجام بیداری اسلامی به کجا می انجامد؟
اگر شیطان بزرگ بگذارد که این حرکت رشد پیدا کند منجر به ایجاد حکومت اسلامی می شود.
البته در میان مسلمانان دو نگاه وجود دارد عده ای که حاضر به سازش با امریکا و اسراییل نیستند و عده ای که می خواهند با اسراییل همزیستی داشته باشند.که البته هرکدام ادله خاص خود را دارند.
بوتیا: پس از انقلاب تونس آمریکا اقدام به برگزاری کلاس هایی در رابطه با سبک زندگی در تونس کردید. آیا آنها خواهند توانست سبک زندگی و سیاسی لیبرال را در شمال آفریقا گسترش دهند؟
البته به شما بگویم که موساد نیز آنجا کار می کند و طرح خود در تونس را اجرا می کند. اما تمامی این کارها بی فایده است. امروز اسلام در قلب جوانان رسوخ کرده است.
معارضان سوری، آنجا به اسم مسلمانان فتوا می دهند و مسلمان می کشند
بوتیا: نظر شما در رابطه با تحولات سوریه چیست ؟
معارضان سوری ، آنجا به اسم مسلمانان فتوا می دهند و مسلمان می کشند. من نمی دانم آنها را چگونه توصیه کنم. آنها تنها از آمریکا توصیه می گیرند. آنها حتی به صراحت گفته اند که اگر بشار اسد را ساقط کنند به سراغ حزب الله می روند.
من اخیرا در تلویزیون دیدم که می گویند اگر شارون با بشار اسد دیدار کند ما دیگر کاری به نظام سوریه نخواهیم داشت.
بعد از انقلاب اسلامی ایران وضعیت شیعه در جهان رو به رشد است
بوتیا: وضعیت شیعه در جهان امروز چگونه ارزیابی می کنید؟
وضعیت شیعه در جهان رو به رشد و قوت است و این اتفاق پس از انقلاب اسلامی رخ داد. امروز هم روز به روز دعوت به اهل بیت بیشتر می شود. و این در شرایطی است که جوسازی شدیدی علیه تشیع در جهان وجود دارد.
سیاست امام خامنه ای(مدظله) سیاست خدایی است
بوتیا: عده ای معتقد به جدایی دین از سیاست هستند. آیا می توان به بهانه پاک نگه داشتن دین از پلیدی های سیاست بین آنها جدایی ایجاد کرد؟
من بین دین و سیاست هیچ فاصله ای نمی بینم اما ما دو سیاست داریم سیاست خدایی و سیاست شیطانی. و آیات قرآن هم دلالت بر این دارد.
سیاست خدایی سیاست امیرالمومنین است و سیاست شیطانی سیاست معاویه است
سیاست امام خامنه ای(مدظله) سیاست خدایی است و سیاست آمریکا سیاست شیطانی است و بین این دو تفاوت بسیار است.
در یکی از بازجویی هایم در تونس بازجو از من پرسیدند که آیا تو عالم دین هستی یا عالم سیاست و من جواب دادم که من عالم هر دو هستیم.
و این خلاف اسلام است که دین از سیاست جدا باشد.
امروز جمهوری اسلامی یک قدرت در جهان است
خلفا به نام اسلام لشکر کشی کردند در حالی که می بینیم که بیشتر مسلمانان در اندونزی و مالزی که بدون جنگ مسلمان شده اند.
نتیجه سیاست خلفا امروز این شده است که امروز یهودیان در اسپانیا حاکم هستند.
امروز جمهوری اسلامی یک قدرت در جهان است و تا زمانی که اسلام به حکومت نرسند نمی تواند قدرت داشته باشد.
حضرت محمد(ص) می فرمایند: «اگر جایی دیدید علما به در خانه حاکمان و امرا رفته اند، بدانید آنها بد عالمان و بد حاکمانی هستند.» نمونه این را ما در دنیای امروز می بینیم که شیخ الازهر، قرضاوی با روی باز به ملاقات شیمون پرز می رود و فرمانبر حاکمان ظالمی چون رؤسای اسرائیل و حسنی مبارک است.
اما در جمهوری اسلامی ایران قضیه برعکس است! همانطور که پیامبر(ص) در ادامه حدیث می فرمایند: «اما اگر حاکمان و امرا بدنبال علما بودند، بدانید که آنها خوب عالمان و خوب حاکمانی هستند.» در ایران همین گونه است. یعنی رئیس جمهور احمدی نژاد، مطیع رهبر و ولی فقیه زمان، حضرت آیت الله العظمی خامنه ای است و با تواضع، دست ایشان را نیز می بوسد و این تفسیر عملی فراز دوم حدیث پیامبر است.